V SA/Wa 222/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-08
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z renty rodzinnej matki i zasiłku pielęgnacyjnego, ponosząc jednocześnie wydatki na leczenie matki, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Dochody matki skarżącego pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a skarżący nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, co uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący P. C. złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że utrzymuje się z renty rodzinnej i zasiłku pielęgnacyjnego matki, która jest poważnie chora i ponosi znaczne wydatki na leczenie. Skarżący wraz z matką są współwłaścicielami mieszkania, nie posiadają innych zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... listopada 2008 r. Nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
Wraz ze skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców skarżący wystąpił – na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z matką. Skarżący utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez matkę w postaci renty rodzinnej w wysokości ... zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości ... złotych. Oświadczył, iż wraz z matką jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni ... m2, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiada. Wskazał, iż jego matka jest poważnie chora i ponosi znaczne wydatki na leczenie.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 300 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Skarżący nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu swojej matki, której dochód w wysokości ... złotych pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego matki. W przytoczonych okolicznościach skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Ponadto wzięto pod uwagę, iż skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło