V SA/Wa 222/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-10

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Beata Blankiewicz – Wóltańska, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana po połączeniu spółek, skierowana do spółki przejmowanej, która została już wykreślona z rejestru, jest decyzją nieważną?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do podmiotu, który na skutek połączenia spółek utracił byt prawny i został wykreślony z rejestru, jest decyzją nieważną na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., ponieważ została wydana wobec podmiotu niebędącego stroną postępowania. Skutek prawny utraty podmiotowości prawnej spółki przejmowanej następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze zostało zawieszone w 2011 r. i umorzone w 2015 r. na podstawie art. 98 § 2 K.p.a. z uwagi na brak wniosku o podjęcie postępowania w ciągu trzech lat. Skarżąca podniosła, że decyzja została skierowana do nieistniejącego podmiotu, który został wykreślony z KRS w związku z połączeniem spółek. Sąd uznał, że decyzja jest nieważna, ponieważ została wydana wobec podmiotu, który utracił byt prawny przed jej wydaniem.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i zasądzono od Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARIMR w W. na rzecz D. Sp. z o.o. w W. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... grudnia 2015 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego; 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARIMR w W. na rzecz D. Sp. z o.o. w W. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: "Strona", "Skarżący", "Spółka") jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] (dalej: "Dyrektor [...] OR ARiMR") z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej: "Kierownik BP ARiMR") wydał decyzję Nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2009 [...] Sp. z o.o. Spółka złożyła odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...], na wniosek Strony z dnia [...] czerwca 2011 r., Dyrektor [...] OR ARiMR zawiesił postępowanie w sprawie złożonego odwołania od ww. decyzji na podstawie art. 98 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a." Dyrektor [...] OR ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 98 § 2 K.p.a. jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Zastosowanie w odniesieniu do zawieszenia postępowania odwoławczego przepisu zawartego w art. 98 § 2 K.p.a. oznacza, że po upływie 3 lat od zawieszenia postępowania odwoławczego - jeżeli żadna ze stron nie wniosła o jego podjęcie - odwołanie uważa się za wycofane. Skutek upływu terminu jest identyczny ze skutkiem rzeczywistego cofnięcia odwołania. Organ stwierdził, że od dnia zawieszenia postępowania nie wpłynął żaden dokument w sprawie umożliwiający podjęcie zawieszonego postępowania. Wobec powyższego organ uznał, że z chwilą upływu 3 lat postępowanie odwoławcze od decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] lutego 2011 r. stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 2 K.p.a. w związku z art. 98 § 2 K.p.a., decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. o numerze wskazanym wyżej, umorzył postępowanie odwoławcze. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. [...] Sp. z o.o. złożyła skargę na ww. decyzję Dyrektora [...] OR ARiMR wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze podniosła, iż decyzja została skierowana do podmiotu nieistniejącego, który został wykreślony z rejestru KRS. Ponadto wskazała, że decyzja organu pierwszej instancji prawo narusza, bowiem do cofnięcia odwołania w szczególnym postępowaniu odwoławczym stosuje się przepis szczególny art. 137 K.p.a., który w zdaniu drugim nakazuje organowi nie uwzględnienie cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.). Oceniając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Badając zaskarżoną decyzję pod kątem jej legalności Sąd stwierdził, że zachodzą przesłanki wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego z przyczyn wskazanych przez Skarżącą w skardze, tj. decyzja została skierowana do podmiotu, który zakończył byt prawny i został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego. Z Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień [...] stycznia 2016 r.) wynika, że na podstawie uchwały podjętej w dniu [...] stycznia 2014 r. przez wspólników [...] Sp. z o.o. nastąpiło połączenie przez przejęcie m.in. [...] Sp. z o.o. (adresat zaskarżonej decyzji), data dokonania wpisu [...] października 2015 r.. Z treści art. 493 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, dalej: "K.s.h.", wynika, że połączenie spółek następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, z uwzględnieniem art. 507 regulującego obowiązek zgłoszenia uchwały do sądu rejestrowego. Zatem dniem połączenia spółek jest dzień wpisu połączenia do rejestru właściwego według siedziby spółki przejmującej. Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej. Ustawodawca celowo posługuje się sformułowaniem "wywołuje skutek wykreślenia", wskazując tym samym, że skutek następuje przed faktem dokonania wpisu o wykreśleniu, który w przeciwieństwie do wpisu połączenia spółek nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratoryjny. Przepis ten określa zatem moment zaistnienia skutku utraty podmiotowości prawnej spółki przejmowanej. Natomiast fizyczne wykreślenie spółki przejmowanej (wydanie postanowienia o wpisie wykreślenia spółki przez sąd rejestrowy) może nastąpić później niż dzień połączenia (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 8 lutego 2013 r. [...], Lex nr 1280982). Wykreślenie z rejestru spółki przejmowanej ma charakter deklaratoryjny, formalny (art. 493 § 5 K.s.h.) natomiast skutek materialnoprawny w postaci utraty bytu prawnego przez te spółkę następuje w dacie dokonania wpisu połączenia (art. 493 § 2 K.s.h.). Nie ulega więc wątpliwości, że w dacie wydania przez Dyrektora [...] OR ARiMR zaskarżonej decyzji, tj. [...] grudnia 2015 r., w obrocie prawnym nie było już takiego podmiotu jak [...] spółka z o.o., która jest adresatem tej decyzji. Oznacza to, że organ odwoławczy w dniu [...] grudnia 2015 r. skierował decyzję do podmiotu, który na tym etapie postępowania administracyjnego nie powinien już być stroną postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2009. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Podmiot [...] Sp. z o.o. w dniu [...] grudnia 2015 r. już nie istniał, ponieważ Spółka z mocy uchwały z dnia [...] stycznia 2014 r. została przejęta przez inną spółkę z o.o.– [...] (Skarżącą); wpisu do rejestru dokonano [...] października 2015 r. Stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje w sytuacji, gdy decyzję skierowano do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, podczas gdy wobec tego podmiotu można było wydać tego typu decyzję wcześniej. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor [...] OR ARiMR uwzględni powyższą argumentację Sądu i wyda decyzję wobec właściwego podmiotu. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, natomiast o kosztach postępowania orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło