V SA/Wa 2220/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-12

Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska – Szary, Barbara Mleczko – Jabłońska, Irena Jakubiec – Kudiura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty usług pośrednictwa świadczonych przez firmę zewnętrzną na rzecz importera mogą zostać wliczone do wartości celnej towaru, jeśli usługi te miały na celu budowanie wizerunku firmy na rynku zagranicznym i pozyskiwanie atrakcyjnych zamówień, a nie bezpośrednie pośrednictwo w transakcjach sprzedaży?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne nie wykazały w sposób wystarczający, iż wszystkie koszty usług świadczonych przez firmę F. podlegały doliczeniu do wartości celnej towarów. Brak było wystarczających dowodów i konieczne było przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania stron umowy, aby ustalić rzeczywisty charakter tych usług i ich związek z konkretnymi towarami. W związku z tym organy celne działały z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. zgłosiła do obrotu towary, dołączając faktury handlowe. W wyniku kontroli ujawniono faktury za usługi świadczone przez firmę F., które nie zostały doliczone do wartości celnej. Organy celne uznały te usługi za pośrednictwo i doliczyły ich koszty do wartości celnej towarów, co skutkowało określeniem wyższej wartości celnej i długu celnego. Spółka kwestionowała charakter tych usług, twierdząc, że miały one charakter promocyjny i wizerunkowy, a nie pośrednictwa w transakcjach. Po postępowaniu przed organami celnymi i WSA, sprawa trafiła do NSA, który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę dodatkowych ustaleń co do charakteru usług.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz R. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; 1. Uchyla zaskarżoną decyzję 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz R. sp. z o.o. w L. kwotę [...] zł ( [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi wniesionej przez R. Sp. z o.o. z siedzibą w L. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lipca 2005 r. o nr [...], wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] czerwca 2000 r. R. Sp. z o.o., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na [...] obszarze celnym, na podstawie dokumentu SAD nr [...], towar w postaci [...] pochodzenia [...]. Do zgłoszenia celnego załączyła m.in. fakturę handlową Nr [...] wystawioną przez [...]. Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną przez stronę procedurą dopuszczenia do obrotu. W wyniku kontroli [...] przeprowadzonej przez [...] z Izby Celnej w P., w siedzibie [...] stwierdzono m. in. faktury wystawione przez firmę F. nr [...] z [...] stycznia 2000r. i nr [...] z [...] lipca 2000r. na łączną kwotę [...] USD rzecz Sp. R., a dotyczące płatności za usługi świadczone przez wystawcę faktur na rzecz [...]. Kwoty wynikające z ujawnionych dokumentów nie były doliczane do wartości celnej [...] przez p. Sp. towarów, jak i nie informowano organu celnego o istnieniu takich opłat. Wobec powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego w W., postanowieniem z [...] maja 2003 r. nr [...], wszczął postępowanie w zakresie ustalenia prawidłowej wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego względem towaru objętego zgłoszeniem z [...] 2000 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Celnego w W. decyzją z [...] czerwca 2003 r. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i długu celnego. Orzekając w tym zakresie organ I instancji, określił wartość celną z uwzględnieniem opłat - uznanych za koszty [...] - wynikających z faktur wystawionych przez firmę F. Od tak podwyższonej wartości organ określił również dług celny w wyższej kwocie niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym, a także powołując się na § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 listopada 1997r. r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.), wymierzył [...] od różnicy cła. W odwołaniu od powyższej decyzji Sp. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia Naczelnika Urzędu Celnego w W. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2005 r. uchylił decyzję organu celnego I instancji z [...] czerwca 2003r. w części dotyczącej podstawy prawnej, w pozostałej natomiast części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W podstawie prawnej decyzji Dyrektor Izby powołał art. 233 § 1 pkt 2 lit a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 23 § 1, art. 30 § 1 pkt 1 lit. a, pkt 5, art. 85 § 1 i art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczenia (Dz. U. Nr 143, poz. 958) oraz art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623). W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż w wyniku kontroli [...] przeprowadzonej przez [...] celnych Izby Celnej w P. w siedzibie Sp. R. ujawniono m.in. faktury wystawione przez firmę F. nr [...] z [...] stycznia 2000r. i nr [...] z [...] lipca 2000r. na łączną kwotę [...] USD rzecz Sp. R. Faktury te dotyczą kosztów [...] w postaci usług [...]. Koszty te nie zostały zgłoszone organom celnym i tym samym nie zostały doliczone do wartości celnej [...] towarów co spowodowało [...] należnego cła. Dyrektor Izby podał, iż usługi [...] -zgodnie ze stanowiskiem samej Sp. wyrażonym w piśmie z [...] stycznia 2003 r.- polegały na reprezentowaniu interesów Sp., działaniu w jej imieniu i na jej korzyść m.in. w formie prowadzenia rozmów [...] w imieniu Sp. z [...], co zdaniem organu oznacza, że faktury te dotyczyły kosztów [...] w postaci usług [...]. Przywołując treść art. 23 § 1 Kodeksu celnego organ odwoławczy podkreślił, że wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na [...] obszar celny, ustalana o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i 31 tego kodeksu. Wskazując następnie na art. 30 § 1 pkt 1 lit a Kodeksu celnego wyjaśnił, iż w celu określenia wartości celnej z zastosowaniem art. 23 Kodeksu celnego, do ceny zapłaconej lub należnej dodaje się poniesione przez kupującego, lecz nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towar, koszty prowizji i pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu. Dodatkowo organ zauważył, że upoważnienie do włączenia do wartości celnej towarów kosztów prowizji i pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu, wynika także z Art. 8 pkt 1 lit. ,,a’’ ppkt ,,i’’ Porozumienia w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., które weszło w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej 1 lipca 1995 r. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że sp. R. zawarła w dniu [...] stycznia 2000 r. umowę o świadczenie usług [...] z [...] firmą F. na mocy której kontrahent [...] ma świadczyć obsługę [...] niezbędną do budowania [...] sp. R. w C. oraz obsługę [...] konieczną do realizowania zamówień towarów w C.. Koszt wymienionych usług ustalono na [...] USD. Zdaniem organu, z opisu usług świadczonych przez firmę F., przedstawionych przez samą sp. R. w zastrzeżeniach do protokołu kontrolnego oraz przez pełnomocnika strony na etapie postępowania odwoławczego, wynika, iż miały one charakter [...]. Firma F. pośredniczyła w [...] towaru [...] sp., celem jej działania było doprowadzenie do skontaktowania się [...] stron transakcji kupującego i sprzedającego. Według organu odwoławczego dla oceny realizacji łączącej [...] podmioty jako pośrednictwa bierze się pod uwagę całokształt okoliczności tworzących tą relację nie jest konieczne by udział podmiotu pośredniczącego musiał polegać także na złożeniu podpisu na umowie kupna-sprzedaży. Firma F. dokonywała innych czynności przemawiających za uznaniem jej za [...] transakcji. Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej nie zgadza się z twierdzeniem strony, że firma F. prowadziła na rzecz R. na terenie C. działalność [...] czy [...] w dosłownym tego słowa znaczeniu. Organ zgadza się natomiast z twierdzeniem strony, że działania te służyły do budowania dobrego [...] strony, jako firmy wiarygodnej, wypłacalnej, zajmującej się profesjonalnie prowadzoną działalnością i traktującej poważnie swoich kontrahentów, jednakże głównym celem było pozyskanie atrakcyjnych dla strony [...]. Analiza postanowień kontraktu z dnia [...].2000 r. wraz z ujawnionymi fakturami a także wyjaśnienia samej strony wskazują niezbicie zdaniem organu, że koszty poniesione przez sp. R. za usługi świadczone przez firmę F. podlegają doliczeniu do wartości celnej towaru zgodnie z art. 30 § 1 kodeksu celnego. Odnosząc się do zarzutu strony, że organ I instancji nie dokonał dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez rozliczenie kosztów usług [...], jedynie proporcjonalnie dla każdego dokumentu SAD za [...] r., Dyrektor Izby Celnej szczegółowo wyjaśnił proporcjonalny sposób rozliczenia tych kosztów w łącznej wysokości [...] USD. Wskazał, że organ I instancji w pierwszej kolejności określił współczynnik do rozliczenia na [...] odprawę w ten sposób, ze kwotę [...] USD podzielił przez łączną wartość zakupów towaru wynikającą z faktur handlowych załączonych do zgłoszeń celnych dokonanych przez stronę w [...] r. Następnie organ celny kwotę wynikającą z faktury handlowej załączonej do każdego [konkretnego] zgłoszenia celnego pomnożył przez współczynnik, a otrzymaną wartość doliczył do wartości zadeklarowanej w danym zgłoszeniu celnym. Bez znaczenia zdaniem Dyrektora jest ustalenie jak rozkładały się faktycznie koszty poniesione przy realizacji konkretnego zamówienia, bowiem z treści kontraktu jak i wyjaśnień strony wynika, że firma F. była zobowiązana do podejmowania szeregu czynności na rzecz R. nie mających odniesienia do konkretnych faktur zakupu, czy zgłoszeń celnych. W tych okolicznościach organ celny zastosował zaakceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych sposób proporcjonalnego rozliczenia usług [...] wynikających z ujawnionych faktur na zgłoszenia celne z okresu, którego dotyczyły faktury [w niniejszej sprawie rok [...]. Uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podstawy prawnej i orzeczenia w tym zakresie Dyrektor podniósł, że Naczelnik Urzędu Celnego w W. wskazał artykuły kodeksu celnego [art. 23 § 7 i art. 30 § 1 pkt 1 a, pkt 5] wzajemnie się wykluczające. Organ celny I instancji nie zakwestionował jednak wiarygodności dokumentów służących do ustalenia wartości celnej [art. 23 § 7 kodeksu celnego], lecz ustalił tę wartość w oparciu o art. 23 § 1 w zw. z art. 30 § 1 pkt 1 lit a, pkt 5 kodeksu celnego. Dlatego też w tym zakresie decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. należało skorygować. Wyjaśniając zasadność wymierzenia odsetek [...] od różnicy cła, Dyrektor Izby Celnej w W. podkreślił, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki, określone w § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, warunkujące odstąpienie od pobierania tych odsetek. Na koniec Dyrektor Izby Celnej wyraził przekonanie, iż w sprawie nie zostały naruszone żadne przepisy proceduralne. Zauważył, iż strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu wyjaśniającym, zaś organ nie jest związany w gromadzeniu materiału dowodowego wnioskami stron lecz sam zakreśla granice postępowania, kierując się własnym przekonaniem co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. Organ I instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, zarówno zebrany przez organy celne jak i przedstawiony przez stronę. W dniu [...] sierpnia 2005 r. (data nadania pocztowego) Sp. R., działająca przez pełnomocnika, wniosła skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej, w której wystąpiła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie jej wykonania oraz obciążenie kosztami niniejszego postępowania Skarbu Państwa. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. przepisu art. 30 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Kodeks celny poprzez przyjęcie, że usługi [...] świadczone przez firmę F. stanowią koszty [...] i podlegają zaliczeniu do wartości celnej towaru; 2. przepisu art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 ustawy - Kodeks celny poprzez przyjęcie, że koszty [...] w niniejszej sprawie wynoszą [...] USD W uzasadnieniu skargi skarżąca sformułowała zasadniczą tezę, że usługi wykonywane przez firmę F. na rzecz Sp. R., na podstawie kontraktu z [...] stycznia 2000 r., miały charakter stricte [...] oraz [...] i nie powinny zostać uznane przez organy celne za jakiekolwiek [...]. Firma F. nie [...] bowiem w zawieraniu przez skarżącą żadnych umów [...] a tym bardziej sama takich umów w imieniu sp. R. nie zawierała, jej zadaniem było [...] sp. R. na [...] rynku [...] jako nabywcy [...], firmy wchodzącej na ten rynek, zawierającej znaczną liczbę umów handlowych, a przez to atrakcyjnej dla kontrahentów [...]. Udział firmy F. w prowadzonych rozmowach handlowych uwiarygodniał pozycję sp. R. w oczach [...] przedsiębiorców jako firmy wypłacalnej, zajmującej się profesjonalnie prowadzoną działalnością, a przez to poważnie traktującej swoich kontrahentów. Wszystkie te działania – zdaniem skarżącej – doprowadziły do wykreowania pozytywnego wizerunku sp. R. na rynku [...] umożliwiając zawieranie znacznej liczby kontraktów [...] na bardzo korzystnych dla skarżącego warunkach finansowych. Firma F. w ramach prowadzonej działalności [...] producentów [...], najczęściej z [...] miejscowości, dzięki temu znacznie tańszych od firm [...] i powszechnie znanych na rynku [...]. Skarżąca podkreśliła ponadto, że firma F. nawiązywała wstępne rozmowy [...], ograniczając się przy tym do zaprezentowania skarżącej, wskazania profilu prowadzonej przez nią działalności, oczekiwań w zakresie poszukiwanej [...] a następnie organizowania konkretnych już spotkań z [...] skarżącej i tłumaczenia prowadzonych negocjacji. Opracowywanie strategii działań [...] należało do firmy F., która uwzględniała jedynie propozycje i oczekiwania zgłaszane przez skarżącą. Zdaniem skarżącej świadczone przez F. usługi odpowiadają raczej definicji [...], przyjętej przez Izbę Celną w P., w piśmie z [...].2002 r. Zgodnie z tym pismem [...] jest osoba działająca na rachunek kupującego, świadcząca mu usługi związane z poszukiwaniem [...], informowaniem sprzedawcy o potrzebach [...], kolekcjonowaniem [...], dokonywanie inspekcji [...]. Nie są to więc usługi [...] zdefiniowane przez Izbę Celną w P. jako działania na rzecz kupującego i sprzedającego, które miały za zadanie doprowadzenie do skontaktowania się obu stron [...], wobec tego, w ocenie skarżącej, niezrozumiałe jest przyjęcie przez organy celne, że w sprawie występuje [...] w rozumieniu art. 30 § 1 pkt 1 lit. a) kodeksu celnego. Jednocześnie skarżący zarzucił organom błędne bo proporcjonalne dla każdego dokumentu SAD za [...] r. rozliczenie kosztów usług [...] a także nie wykazanie związku pomiędzy kosztami obsługi [...] z konkretnym towarem będącym przedmiotem postępowania. Dokonane przez organy wyliczenie kosztów [...] nie odzwierciedla faktycznego nakładu pracy i związanych z tym kosztów poniesionych na zakup towarów objętych zgłoszeniem celnym z [...] 2000 r. wg SAD [...]. Koszty te w każdej konkretnej sprawie są zróżnicowane, nie zostały poniesione w całości na zakup towarów od [...] tylko producenta lecz od wielu. Ponadto, koszty te nie są wymierne gdyż firma F. podejmowała również działania [...], które nie zakończyły się podpisaniem umowy [...]. Poza tym skarżący podkreślił, że większość towarów zakupionych w latach [...] pochodziła od kontrahentów, z którymi skarżąca bezpośrednio [bez pośrednictwa F., czy osób trzecich] nawiązała kontakt na [...] w C. Nieprawidłowe wyliczenie faktycznych kosztów poniesionych przez skarżącą narusza zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 ordynacji podatkowej. Pismem z [...] października 2005 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę o zarzut naruszenia art. 30 § 1 pkt 1) a) w związku z art. 31 pkt 5) oraz art. 22 § 1 pkt 5 kodeksu celnego, poprzez przyjęcie, że należności za usługi świadczone skarżącej przez F., na podstawie kontraktu z [...] stycznia 2000 r., stanowiły koszty prowizji od sprzedaży, które podlegają wliczeniu do wartości celnej. W uzasadnieniu powyższego skarżąca przytaczając definicję prowizji od zakupu, zawartą w art. 22 § 1 pkt 5 kodeksu celnego, stwierdziła, że wskazane w fakturach [...] wynagrodzenie zapłacone F., jeżeli zostało zakwalifikowane przez organy celne jako wynagrodzenie za usługi [...], to powinno zostać uznane za prowizje od zakupu nie zaś od sprzedaży. Firma F. nie działała na rzecz sprzedającego lecz kupującego, co jest kryterium rozróżniającym prowizję od zakupu od prowizji od sprzedaży. W tej sytuacji skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora z którego wynika, że usługi świadczone przez F. odpowiadają charakterystyce usług [...] sprzedaży a jakakolwiek interpretacja rozszerzająca nakładająca na stronę ciężary publicznoprawne jest niedopuszczalna. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W., podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt VSA/Wa 2399/05 oddalił skargę R. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że istotnym w sprawie było ustalenie, czy wartością celną [...] towaru jest wyłącznie cena sprzedaży fakturowana przez [...], czy też cena wynikająca z faktury powiększona o koszty dodatkowe, jakie skarżąca zobowiązana była ponieść na rzecz podmiotu, z którym zawarła odrębną od stosunku sprzedaży umowę z [...] stycznia 2000 r. Sąd wskazał, iż w celu określania wartości celnej z zastosowaniem art. 23 § 1 oraz art. 30 § 1 pkt 1 lit. a) Kodeksu celnego do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się poniesione przez kupującego, lecz nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej koszty prowizji i pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu. Wobec powyższego, w opinii Sądu, kluczowym w sprawie było ustalenie jakiego rodzaju koszty zostały poniesione przez skarżącą w wyniku uregulowania należności za faktury nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. i nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r., a nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej. Stwierdzono, iż ustalenie rodzaju przedmiotowych kosztów nie jest możliwe bez wyjaśnienia charakteru czynności wykonywanych przez firmę F. na rzecz skarżącej. W tym zakresie za wiążące Sąd uznał wyjaśnienia Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. zawarte w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. -Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908). Art. 8 ust. 1 lit. a) pkt (i) tego Porozumienia przewiduje włączenie do wartości celnej kosztów prowizji i kosztów pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu pod warunkiem, że są one ponoszone przez kupującego a nie zostały włączone do ceny. Sąd podał, że zgodnie z treścią noty wyjaśniającej - 2.1 "Prowizje w ramach artykułu 8 Porozumienia" - wymienionej w wyjaśnieniach Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej, termin "pośrednik" w ogólnym rozumieniu oznacza takiego pośrednika, który nie działa pod własnym nazwiskiem; działa on zarazem w imieniu kupującego i sprzedającego i na ogół nie ma innych funkcji jak tylko skontaktować ze sobą obie strony transakcji. Pośrednik wynagradzany jest za pomocą kosztów pośrednictwa, stanowiących na ogół określony procent od wartości transakcji zawartych przy jego udziale. W sytuacji, gdy koszty pośrednictwa ponosi kupujący, a nie zostały one wliczone do ceny, to zgodnie z wymienioną notą wyjaśniającą powinny, zostać dodane do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej. Zgodnie z treścią noty wyjaśniającej 2.1 terminy "pośrednicy" i "koszty pośrednictwa" ustanawiają raczej teoretyczną różnicę w stosunku do wyrażeń "agenci" i "prowizja", gdyż w praktyce nie ma ścisłych rozgraniczeń między tymi dwiema kategoriami. W ocenie Sądu, wobec faktu spełnienia przesłanki pozytywnej określonej w art. 30 § 1 pkt 1 a) Kodeksu celnego, wydatki poniesione przez skarżącą jako koszty [...] podlegały wliczeniu do wartości celnej. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że ujawnione faktury nie zostały w rzeczywistości wystawione za usługi stricte [...] i [...] prowadzone w C. W skardze kasacyjnej R. Sp. z o.o. w L. zaskarżyła powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Wśród szeregu zarzutów w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1-2 oraz art. 151 p.p.s.a, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego, w oparciu o przedstawione dokumenty, a także w oparciu o postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy podatkowe z naruszeniem przepisów art. 187 § 1, art. 187 § 3 zd. 1 i art. 235 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 maja 2008 r. Sygn. akt I GSK 2344/06 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 151 p.p.s.a., polegających na oddaleniu skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1, art. 187 § 3 zdanie 1, art. 191 oraz art. 235 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy stwierdził, iż zarzut ten jest uzasadniony, gdyż sformułowanie przez Sąd I instancji wniosku o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem nastąpiło bez dostatecznie wnikliwej oceny zaskarżonej decyzji w kontekście dopełnienia przez organy celne obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności charakteru usług świadczonych przez F. na rzecz skarżącej i związanej z tym kwestii ich doliczenia w całości do wartości celnej towarów, jako kosztów [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż WSA nie dostrzegł, że prawidłowa kwalifikacja usług świadczonych przez stronę [...] wymagała dodatkowych ustaleń co do charakteru prawnego usług świadczonych skarżącej przez firmę F. Zaznaczył, iż firma F. świadczyła także takie usługi, które mogły nie wiązać się z [...] w postaci np. [...]. Podkreślił, iż Sąd I instancji powinien rozważyć, czy bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego istniały podstawy do uznania, że wszystkie koszty świadczonych usług podlegały doliczeniu do wartości celnej towarów na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 lit. a) Kodeksu celnego. Brak tego rozważenia stanowił o nie dokonaniu należytej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego. Stało się to podstawą uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. NSA odnosząc się natomiast do przyjętej przez organy celne tak zwanej proporcjonalnej metody rozliczania kosztów uznał za chybiony zarzut skargi kasacyjnej kwestionujący tę metodę. Podkreślił, iż w wypadku konieczności dodania do wartości celnej kosztów [...], przy ryczałtowym ich określeniu, tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie i przy braku możliwości odniesienia tych kosztów do konkretnych zgłoszeń celnych proporcjonalna metoda rozliczania kosztów jest jedynym możliwym sposobem doliczenia tych kosztów do wartości celnej. NSA zaznaczył, iż organy celne posługując się tą metodą prawidłowo uwzględniły wyłącznie faktury obejmujące koszty usług za [...] r. i zgłoszenia celne z tego samego roku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym strony pozostały przy dotychczasowym stanowisku w sprawie. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I GSK 2344/06 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. w L. Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy celne działająca na rzecz spółki R., firma [...] świadczyła usługi, określane jako [...], polegające m. in. na wykonywaniu [...] pracowników sp. R. Według skarżącej działania te doprowadziły do zbudowania dobrego wizerunku firmy, jako [...] wiarygodnego, wypłacalnego, zajmującego się profesjonalnie prowadzeniem działalności i traktującego poważnie swych partnerów handlowych (pisma z dnia [...] września 2002 r. oraz z dnia [...] stycznia 2003 r.). Przytoczone stanowisko strony nie było kwestionowane przez organy celne i stanowiło podstawę zakwalifikowania poniesionych przez nią kosztów, jako kosztów [...]. Dyrektor Izby Celnej w W. przyznał, że działania podejmowane przez F. służyły do budowania dobrego wizerunku spółki jako firmy wiarygodnej, wypłacalnej, zajmującej się profesjonalnie prowadzoną działalnością i traktującej poważnie swoich klientów, jednakże zdaniem organu, głównym celem było pozyskanie atrakcyjnych dla spółki [...]. Należy wskazać, że organ nie uzasadnił w żaden sposób swego stanowiska co do głównego celu działania [...] partnera skarżącej. Dyrektor Izby Celnej w W. nie dostrzegł, że prawidłowa kwalifikacja usług świadczonych przez stronę [...] wymagała dodatkowych wyjaśnień, co do stosunków umownych łączących skarżącą z firmą F. Nie można bowiem zapominać, że [...] polega na ogół na skontaktowaniu ze sobą stron transakcji. Tymczasem firma F. świadczyła także takie usługi, które mogły nie wiązać się z pośrednictwem w postaci np. [...]. Wymaga podkreślenia, iż bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego nie istniały podstawy do uznania, że wszystkie koszty świadczonych usług podlegały doliczeniu do wartości celnej towarów na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 lit. a) Kodeksu celnego. Zwłaszcza w sytuacji gdy brak jest w sprawie, wystarczających dowodów z dokumentów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia poprzez np. przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków lub stron umowy na okoliczność warunków tej umowy, sposobu jej wykonywania i rozliczeń z nią związanych. Nie można wykluczyć także takiej sytuacji, że wynagrodzenie za czynności wykonywane przez F. wbrew stanowisku organów celnych nie miały w całości lub w części związku z towarami, których dotyczyły zgłoszenia celne z [...] r. W związku z powyższym uznanie przez organy celne, iż czynności wykonywane przez F. miały charakter [...] było co najmniej przedwczesne. Należy podkreślić, iż, organy celne pomimo braku wystarczających podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym przyjęły, że koszty wszystkich usług świadczonych przez F. których dotyczyły faktury nr [...] z [...] stycznia 2000 r. i nr [...] z [...] lipca 2000 r., mieściły się w pojęciu kosztów [...]. W konsekwencji orzekające w sprawie organy celne działały z naruszeniem art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym, należało uznać, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił decyzję w części zaskarżonej przez stronę w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Jednocześnie na zasadzie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło