V SA/Wa 2226/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-16
Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, mimo że sama skarga kasacyjna jest wolna od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, a w przypadku skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeń społecznych, mimo zwolnienia z kosztów sądowych, konieczność sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika uzasadnia przyznanie pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca podała, że jej jedynym dochodem jest renta w wysokości 811,62 zł miesięcznie, jest chora, niepełnosprawna i niedowidząca. Sąd odrzucił wcześniej jej skargę jako niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie – zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. S. na rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 10 września 2008 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie odrzucił jako niedopuszczalną skargę E. S. na rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 1 października 2008 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż zamieszkuje na "stancji" i sama prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż jedynym źródłem jej dochodów jest okresowa renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 811, 62 zł miesięcznie. Podniosła również, iż jest osobą chorą, niepełnosprawną i niedowidzącą, w związku z czym często przebywa w szpitalu. Do wniosku załączyła dokumenty obrazujące stan jej zdrowia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę opisaną przez skarżącą sytuację osobistą i majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika a także wobec faktu, iż skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 p.p.s.a.), należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W pozostałej części - tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - wniosek skarżącej jest bezprzedmiotowy i jako taki podlega oddaleniu. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżąca nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu, w tym również występując ze skargą kasacyjną. Natomiast wobec tego, iż przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości umorzenia postępowania z wniosku o prawo pomocy w razie jego bezprzedmiotowości, należało orzec jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło