V SA/Wa 2232/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-12
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Irena Jakubiec- Kudiura, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli wnioskodawca posiada majątek (nieruchomość, samochód) i nie wykazał całkowitej nieściągalności zobowiązań ani przesłanek uzasadniających umorzenie w szczególnych przypadkach (np. choroba)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Wnioskodawca posiada majątek (nieruchomość, samochód) o wartości przekraczającej wysokość zadłużenia, co wyklucza całkowitą nieściągalność. Ponadto, nie wykazał on przesłanek uzasadniających umorzenie w szczególnych przypadkach, takich jak przewlekła choroba uniemożliwiająca uzyskanie dochodu, a jedynie lekki stopień niepełnosprawności nie wykluczający możliwości podjęcia zatrudnienia.Stan faktyczny
Skarżący M. L. wniósł o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organ I instancji (ZUS) odmówił umorzenia, wskazując na posiadany przez skarżącego majątek (nieruchomość, samochód) i brak całkowitej nieściągalności. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa ZUS (organ II instancji) w części dotyczącej składek za okres wskazany we wniosku, a w pozostałej części uchylona i umorzono postępowanie. Skarżący zaskarżył decyzję Prezesa ZUS do WSA, zarzucając błędną ocenę materiału dowodowego i ponawiając argumenty o trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec- Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy; - oddala skargę -
Przedmiotem skargi z 30 lipca 2008 r., wniesionej przez M. L. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2008 r. znak: [...], uchylająca decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lipca 2008r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, wraz z odsetkami w części odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek wobec FUS, FUZ oraz FP za okres: różnica za marzec 2004r., różnica za maj, wrzesień i grudzień 2005 i umarzająca postępowanie I instancji w tym zakresie oraz utrzymująca w mocy ww decyzję w pozostałej części.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Decyzją ZUS Oddział w B. z dnia [...] 01.2004r., znak: [...] stwierdzono, iż z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie robót ogólnobudowlanych na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] wydanego w dniu 19.11.1991r. przez Urząd Miejski w B. M. L. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym ( emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu) w okresie: 09.02.1999r. - 17.08.2003r. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy wyrokiem z dnia 25.01.2005r., sygn. akt VU 86/04 Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Zaległość wynikającą z powyższej decyzji stanowią nieopłacone składki za okres: 01.1999r. - 05.1999r., 07.1999r. - 17.08.2003r. w wysokości łącznej 47. 224,37 zł
Pismem z 26 lutego 2008 r. M. L. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości wynikających z decyzji ZUS/O B. z [...] 01.2004r. tj za okres 09.02.1999r. – 17.08.2003r. Uzasadniając złożony wniosek podniósł, iż trudna sytuacja materialno – finansowa uniemożliwia ich spłatę chociażby w ratach. Wyjaśnił, że nie posiada żadnego majątku, z którego można by prowadzić egzekucję. W toku postępowania wnioskodawca oświadczył, że w związku ze stanem zdrowia ( zatrucie farbami ) zawiesił działalność gospodarczą i ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności. Po wyczerpaniu się oszczędności korzysta z pomocy finansowej matki i córek.
Decyzją z [...] maja 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 28 ust. 1-3a i 3b oraz 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 11, poz. 74 ze zm.) i § 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od stycznia 1999r. do grudnia 2005 r. w łącznej kwocie 47.396,97 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny I instancji powołał przepisy prawa dotyczące umorzenia zaległych składek, oraz przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny. Po przeanalizowaniu dokumentów zebranych w sprawie, a w szczególności dotyczących sytuacji materialnej i finansowej zobowiązanego, Zakład stwierdził, że nie zachodzą żadne z przesłanek określonych ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzeniem Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Organ powołał się na dotychczasowy brak prowadzonej egzekucji przedmiotowych należności oraz posiadany przez wnioskodawcę majątek w postaci samochodu marki [...] z 2004r. o wartości około 24. 000,00 zł, a także posiadaną nieruchomość -- lokal mieszkalny położony w B. przy ulicy [...]. W oparciu o powyższe Zakład uznał, iż skoro istnieje możliwość przymusowego dochodzenia należności z wyżej wskazanego majątku o wartości znacznie przekraczającej wysokość przedmiotowych zobowiązań, to tym bardziej wnioskodawca posiada możliwość stopniowej dobrowolnej ich spłaty bądź też w formie układu ratalnego. W ocenie Zakładu sytuacja finansowa wnioskodawcy przy wsparciu rodziny pozwala na stopniową spłatę zadłużenia bez zagrożenia egzystencji chociażby w formie układu ratalnego, jak to czyni wnioskodawca spłacając kredyt bankowy wobec [...] S.A. z siedzibą w W. Zdaniem ZUS zobowiązany nie wykazał ponadto, iż nie jest w stanie zapłacić zobowiązań z tytułu składek ze względu na stan zdrowia swojego, bądź też członka rodziny. Uznano, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, iż wykazane schorzenie [...] uniemożliwia zapłatę należności wobec ZUS. Podkreślono, iż w dniu 14.12.2004r. został orzeczony wobec wnioskodawcy jedynie lekki stopień niepełnosprawności, a przeciwwskazaniem do zatrudnienia była praca wymagająca wysiłku fizycznego. Uznano zatem, iż zainteresowany może podjąć zatrudnienie w innym charakterze, zaś stan jego zdrowia wymaga jedynie kontynuacji leczenia. Także zaświadczenie lekarskie z dnia 03.04.2008r. w ocenie ZUS nie potwierdziło, iż stan zdrowia żony uniemożliwia zapłatę należności. Z tych też względów Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, iż nie zachodzą uzasadnione przesłanki do umorzenia należności pomimo braku całkowitej nieściągalności w oparciu o art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 ust. l rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Po rozpoznaniu wniosku M. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt. 1 i 2 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., Prezes ZUS rozstrzygający sprawę w imieniu organu II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] maja 2008 r. w części dotyczącej składek za okres wskazany we wniosku skarżącego o umorzenie z dnia 26 lutego 2008r. ( 01 – 05 1999r., 07- 08 1999r), a w pozostałej części orzekającej o odmowie umorzenia składek za okres nie objęty wnioskiem uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w I instancji w tym zakresie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał przepisy prawa dotyczące umorzenie zaległych składek, obszernie przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny, szczegółowo odniósł się do podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów, oraz dokonał ponownej oceny sprawy.
Zdaniem organu II instancji w świetle ustalonego stanu faktycznego nie zachodzi wobec wnioskodawcy żadna okoliczność pozwalająca na uznanie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, a tym samym brak jest możliwości umorzenia przedmiotowych należności na podstawie przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ powołał się na posiadany przez skarżącego majątek ( nieruchomość i samochód ) oraz fakt, że w stosunku do skarżącego dotychczas nie była prowadzona egzekucja. W ocenie organu II instancji brak jest także podstaw do uwzględnienia wniosku w aspekcie analizy sprawy w oparciu o § 3 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ZUS, M. L. zarzucił błędną ocenę materiału dowodowego sprawy. Ponownie nakreślił swoją bardzo trudną sytuację majątkową i zdrowotną i stwierdził, ze spełnia przesłanki do umorzenia należności. Ponadto, w ocenie skarżącego wpływ na decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w jego przypadku powinny mieć również okoliczności, na podstawie których wydana została prawomocna decyzja z dnia [...] stycznia 2004r. znak [...] w przedmiocie podlegania skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa ZUS w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2007 r., nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej u.s.u.s., oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Pismem z 26 lutego 2008 r. (data wpływu) skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Wobec treści wniosku skarżącego, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał -w szczególności- przepis art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek.
Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje bowiem na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Organy orzekające w sprawie prawidłowo bowiem wskazały, że wobec skarżącego nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 2 ustawy systemowej. Jak wynika z dokonanych przez organ administracyjny ustaleń, które opisane zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżący posiada majątek w postaci samochodu marki [...] z 2004r. o wartości około 24.000,00 zł, a także nieruchomości-- lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ulicy [...]. W oparciu o powyższe Zakład uznał, iż istnieje możliwość przymusowego dochodzenia należności z wyżej wskazanego majątku o wartości znacznie przekraczającej wysokość przedmiotowych zobowiązań. W ocenie Sądu nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż majątek skarżącego jak również brak w tej sprawie innych okoliczności przewidzianych dyspozycją art. 28 ust. 2 u.s.u.s. w pełni uzasadnia twierdzenie organu dotyczące braku uznania całkowitej nieściągalności należności Zakładu.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.
Z kolei, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. Zgodnie z powołanym powyżej § 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on -ale nie musi- umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.
Kierując się powyższym -zdaniem Sądu- Prezes ZUS prawidłowo uznał, iż skarżący nie wykazał, ażeby w stosunku do niego miały zastosowanie przepisy omawianego rozporządzenia. Jak bowiem wynika z ustaleń dokonanych przez organy orzekające skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Rodzina mieszka w mieszkaniu własnościowym spółdzielczym. Korzysta z pomocy finansowej rodziny. Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie wzięto pod uwagę nie tylko wysokość dochodu na członka rodziny, ale także wartość posiadanego majątku w postaci nieruchomości oraz samochodu. Zgodzić się zatem należy z organem, że zestawienie tych wielkości z wysokością zadłużenia z tytułu składek figurującego na koncie, skarżącego wskazuje, że sytuacja finansowo -- materialna nie jest na tyle trudna, aby podjęcie spłaty należności wobec FUS oraz FP groziło w sposób oczywisty zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych rodziny skarżącego.
Skarżący również nie wykazał, aby zachodziła przesłanka z § 3 ust. 3 rozporządzenia. Jak to trafnie podkreślono w uzasadnieniu decyzji jedną z okoliczności przemawiających za umorzeniem pomimo braku całkowitej nieściągalności jest przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiające zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jako schorzenie przewlekłe należy przyjąć chorobę o charakterze długotrwałym i nie każdą, a tylko taką, która uniemożliwia uzyskanie przychodu na spłatę zobowiązań wobec Zakładu. Powyższa przesłanka nie została w ocenie wykazana. Z przedłożonego orzeczenia z dnia 14.12.2004r. wynika jedynie, iż orzeczono wobec skarżącego lekki stopień niepełnosprawności oraz, że przeciwwskazaniem do zatrudnienia jest praca wysiłkowa. Nie oznacza to jednak całkowitej niezdolności do podjęcia zatrudnienia, czy też chociażby prac dorywczych.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że ustalenia i wnioski, jakie poczyniono przy wydawaniu decyzji mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w art. 28 ust. 1- 3a u.s.u.s. i ww. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności.
W ocenie Sądu wbrew twierdzeniu strony skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji świadczy o racjonalnej ocenie sytuacji skarżącego opartej na prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, dlatego też w zakresie kompletności oraz prawidłowości, dokonana przez organ administracji publicznej ocena nie może zostać uznana przez Sąd za dowolną a w konsekwencji niezgodną z prawem.
Zaznaczyć również należy, iż uznaniowość decyzji w sprawie o umorzenie zaległych składek musi każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowywać proporcje pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem strony, który w świetle ustalonych okoliczności zdaniem Sądu nie został w niniejszej sprawie przez organ naruszony.
Odnośnie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze Sąd wyjaśnia, iż jako sąd administracyjny kompetentny był jedynie do oceny pod względem legalności zaskarżonej decyzji, tj. decyzji wydanej w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Nie miał natomiast podstaw prawnych do oceny prawomocnej decyzji ZUS z dnia [...] stycznia 2004r. stwierdzającej podleganie skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Podkreślić też trzeba, iż Zakład, a w II instancji Prezes Zakładu, wydając decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu składek, nie miały podstaw prawnych w tym postępowaniu do oceny okoliczności na podstawie których została wydana prawomocna decyzja z dnia [...] stycznia 2004r. w przedmiocie podlegania skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Przesłanki, na podstawie których organ może umorzyć należności z tytułu składek zostały omówione powyżej i nie wynika z nich, aby taka okoliczność mogła uzasadniać umorzenie.
Na marginesie Sąd zauważa, iż złożenie wniosku przez stronę o umorzenie należności z tytułu składek winno nastąpić dopiero wówczas, gdy zgadza się ona z kwotą zadłużenia, a jedynie z różnych względów nie jest w stanie jej pokryć.
Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.
Konkludując, w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych zasad, które nakazują organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło