V SA/Wa 2238/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi R. D. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... maja 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę Rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia ... maja 2013 r. znak: ... K. Oddział Regionalny ARiMR poinformował R. D. o odmowie przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", który wpłynął do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu ...10.2011 r. z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 4 ust. 1 lit. f oraz § 9 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.07.2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania / oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. i w art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia powołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: Zgodnie z § 4 ust. 1 lit. f Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, która (...) - w przypadku podmiotów innych niż podmioty podejmujące lub wykonujące działalność gospodarczą obejmującą świadczenie usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa, ma miejsce zamieszkania w miejscowości należącej do gminy: - wiejskiej lub - miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tyś. mieszkańców lub - miejskiej z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tyś. mieszkańców, Jednocześnie zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 pomoc przyznawana osobie fizycznej wykonującej we własnym imieniu działalność gospodarczą, która spełnia warunki określone w § 4 okt 1 lit. b,d-g i której został nadany numer identyfikacyjny. Natomiast stosownie do art. 4 ust. 8 Rozporządzenia (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Z kolei art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. stanowi, iż działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Wskazano jednocześnie, że Wnioskodawca deklarując adres zamieszkania w miejscu zameldowania czasowego potwierdza, iż przebywa t w tym miejscu z zamiarem stałego pobytu, spełniając tym samym kryterium ubiegania się o pomoc oraz przyznanie pomocy wskazane w rozporządzeniu. Weryfikacja spełniania tego warunku, dokonywana jest na podstawie dokumentów urzędowych dostarczonych przez Wnioskodawcę, wskazujących adres zameldowania na pobyt stały (dowód osobisty) lub czasowy (w zaświadczeniu z ewidencji ludności dotyczącym zameldowania na pobyt czasowy). W przypadku osób fizycznych warunek zamieszkania na określonym obszarze ma zapewniać, że na tym obszarze jest lub zostanie zarejestrowana działalność gospodarcza. Zgodnie z przepisami art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 2 miesiące jest zobowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. W związku z powyższym Agencja dopuszcza przedstawienie zaświadczeń o zameldowaniu na pobyt czasowy zakładając, że Wnioskodawca deklarując adres zamieszkania w miejscu zameldowania czasowego potwierdza, iż przebywa w tym miejscu z zamiarem stałego pobytu, spełniając tym samym kryterium ubiegania się o pomoc. Organ przypomniał, że w dniu...10.2011 r. wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działania 312 Wnioskodawca złożył Zaświadczenie z Ewidencji Ludności o zameldowaniu na pobyt czasowy wystawione przez Urząd Miejski w P. potwierdzające zameldowanie na pobyt czasowy w okresie ...10.2011 r. – ...04.2012 r. na obszarze wiejskim tj. pod adresem ..., w miejscowości spełniającej kryteria dostępu, spełniając tym samym cytowane wyżej kryterium ubiegania się o przyznanie pomocy. Ponadto została doręczona przez Wnioskodawcę umowa najmu lokalu zawarta w dniu ...,10.2011 r. na okres 6 lat. Z ww. umowy wynika, że najemca bierze w najem 1 pomieszczenie w budynku mieszkalnym, a czynsz jaki będzie płacić to ... zł rocznie do końca każdego roku kalendarzowego i zawiera on koszty związane z eksploatacją przedmiotu najmu w szczególności koszty energii elektrycznej, wody, co i wywozu śmieci. W trakcie weryfikacji wniosku, w związku ze stwierdzeniem, iż okres zameldowania na pobyt czasowy upłynął z dniem ...04.2012 r., Wnioskodawca w dniu ....02.2013 roku został poproszony o dostarczenie dokumentów potwierdzających zameldowanie pod adresem ... od dnia ....05.2012 r. W dniu ....03.2013 r. Wnioskodawca dostarczył Zaświadczenie z Ewidencji Ludności o zameldowaniu na pobyt czasowy wystawione przez Urząd Miejski w P. w dniu ....07.2012 roku potwierdzające zameldowanie na pobyt czasowy w okresie ...07.2012 r. – ...07.2013 r. Z dostarczonego zaświadczenia, wynika że Wnioskodawca od dnia ....05.2012 r. do ....07.2012 r. nie był zameldowany na pobyt czasowy pod adresem ... a miejscem jego zameldowania (zgodnie z dowodem osobistym) był .... Nie została zatem zachowana ciągłość zameldowania na obszarach wiejskich. Ponadto Wnioskodawca dostarczył oświadczenie właściciela lokalu, który stwierdza, że "od daty pierwszego tymczasowego zameldowania tj. ....10.2011 r. do chwili obecnej tj. ....02.2013 r. Wnioskodawca zamieszkuje pod adresem ..." oraz wyjaśnienie, że w dniach ....05.2012 – ....05.2012 r. przebywał na targach w ... W ocenie organu ww. dokumenty nie są wystarczające do potwierdzenie faktycznego zamieszkania pod wskazanym adresem zwłaszcza, że brak ciągłości zameldowania uzasadniono niedopatrzeniem właściciela nieruchomości, u którego Strona była zameldowana. W związku z powyższym organ wskazał, że pomoc finansowa w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" ma na celu podniesienie jakości życia Wnioskodawców, których centrum życiowe nie znajduje się na terenach miejskich, za wyjątkiem miast liczących powyżej 5 tysięcy mieszkańców. Sam fakt zameldowania Wnioskodawcy na pobyt czasowy nie dyskryminuje osoby potencjalnego beneficjenta, jednakże nakazuje zbadanie istnienia w tym miejscu centrum życiowego Wnioskodawcy. O istnieniu takiego Centrum może świadczyć np. faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, zamieszkanie rodziny na tym obszarze, posyłanie dzieci do przedszkola czy szkoły, zawieranie umów dotyczących mediów, korespondencje listowne, zapłata podatku od nieruchomości na rzecz uprawnionej gminy, regulowanie podatku dochodowego od osób fizycznych czy podatku od towarów i usług w Urzędzie Skarbowym właściwym dla miejsca zamieszkania, posiadanie rachunku bankowego w okolicznym banku, zarejestrowanie u miejscowego lekarza rodzinnego i.t.p. W związku z powyższym, Wnioskodawca został poproszony o udokumentowanie nieprzerwanego przebywania pod adresem ... w okresie od ....05.2012 r. do ....07.2012 r. oraz złożenie dokumentów, które mogą potwierdzić fakt przebywania pod wskazanym adresem np. korespondencja, rachunki. W odpowiedzi na powyższe złożono dowód wpłaty za wynajem pomieszczenia mieszkalnego i zeznanie ... (właściciela lokalu wynajętego R. D.) o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2012 (PIT-36). Brak korespondencji i rachunków, które potwierdziłyby przebywanie w miejscowości ..., Wnioskodawca uzasadnił faktem, że wszelkie rachunki kierowane są na adres ... ponieważ Wnioskodawca "prowadząc działalność gospodarczą wymagającą bieżącego łatwego kontaktu z klientami oraz szybkiego reagowania na kierowaną korespondencję wynajął biuro pod adresem .... Pod ten adres przychodzi wszelka korespondencja, również prywatna, ponieważ jako człowiek długo i ciężko pracujący nie ma czasu jeździć specjalnie w godzinach pracy po odbiór korespondencji na pocztę do miejscowości P., gdy w I. ma na pocztę blisko, stąd bezcelowe jest podawanie dla prywatnej korespondencji adresu ...". W ocenie organu złożone wyjaśnienia nie wskazują by wystąpiły okoliczności, które uniemożliwiłyby Wnioskodawcy złożenie wniosku o zameldowanie na pobyt czasowy w Urzędzie Miejskim w P.. Ponadto przerwa w zameldowaniu na pobyt czasowy tłumaczona była tym, że jest to niedopatrzenie właściciela nieruchomości. W myśl art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie się w miejscu pobytu czasowego może być dokonane przez pełnomocnika, jednakże w aktach sprawy w tym zakresie brak jest pełnomocnictwa. Jednocześnie umowa najmu lokalu też budzi wątpliwość, gdyż nie precyzuje pomieszczenia oddanego w najem, jego wyposażenia, możliwości korzystania z pomieszczeń WC, łazienki i kuchni. Ponadto działalność gospodarczą Wnioskodawca prowadzi od....06.2007 roku i z racji prowadzenia jej od 6 lat, znalazł swoje miejsce na rynku w I. i w okolicy. Nie wydaje się zatem uzasadnione ekonomicznie, aby miał zamiar przenieść swoje centrum życiowe a także przedsiębiorstwo na znacznie mniejszy rynek w miejscowości ... Podsumowując przedstawione powyżej argumenty, które jednoznacznie wskazują na braki ciągłości zameldowania czasowego oraz brak udokumentowania posiadania centrum życiowego Wnioskodawcy w miejscu czasowego zameldowania, organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tworzeniem sztucznych warunków. Rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z dnia ... maja 2013 r. zaskarżył R. D. zarzucając mu: 1. naruszenie § 4 ust. 1 lit. f oraz § 9 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. 2008 nr 139 poz. 883) wobec uznania, że dowodem zamieszkiwanie Wnioskodawcy na wsi może być jedynie zaświadczenia o zameldowaniu a brak uznania dla oświadczenia potwierdzającego zamieszkiwanie Wnioskodawcy w lokalu przez właściciela tego lokalu położonego na wsi - podczas gdy to samo oświadczenie wykorzystywane jest przez Urząd Gminy dla celów meldunkowych a później w oparciu o dane w nim zawarte wystawiane jest przez Urząd Gminy zaświadczenie o zameldowaniu uznawane jako dowód przez ARiMR, 2. naruszenie art. 21 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2007 nr 64 poz. 427) poprzez brak uwzględnienia dokumentów i wyjaśnień Wnioskodawcy przedłożonych na potwierdzenie zamieszkiwania na terenach wiejskich, 3. Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, która "daje: • każdemu obywatelowi Unii swobodę poszukiwania zatrudnienia, wykonywania pracy, korzystania z prawa przedsiębiorczości oraz świadczenia usług w każdym Państwie Członkowskim, • uznaje wolność prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi. • zakazuje wszelkiej dyskryminacji między innymi ze względu na pochodzenie etniczne lub społeczne, majątek lub urodzenie" ograniczając możliwość Wnioskodawcy prowadzącemu działalność w mieście na rozszerzenie tej działalności na tereny wiejskie dlatego, że zmienił miejsce zamieszkania z terenu miejskiego na wiejski a preferując osoby posiadające zameldowanie na wsi zapisane w dowodzie osobistym bez względu na miejsce ich faktycznego zamieszkania,  4. art. 6 i 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzialałności gospodarczej (Dz. U. 2004 Nr 173 poz. 1807 z późn. zm.) poprzez nie przyznanie dofinansowania do projektu spełniającego wymogi stosownych przepisów przez co rozwój firmy Wnioskodawcy został ograniczony. W uzasadnieniu powyższych motywów skarżący podniósł, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa naruszyła art. 21 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i nie uchyliła pisma znak ... z dnia ....05.2013 r. dotyczącego odmowy przyznania pomocy. Poza tym nie miała prawa uznać braku zamieszkiwania na terenie wiejskim nieprzerwanie przez cały okres od daty złożenia wniosku o dofinansowanie projektu oraz nie miała podstaw do stwierdzenia, że Wnioskodawca sztucznie stworzył warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Dyskryminujące dla Wnioskodawcy jest dawanie przez Agencję wiary danym zawartym w Dowodzie Osobistym a nie dawanie wiary oświadczeniu właściciela nieruchomości o zamieszkiwaniu Wnioskodawcy w jego lokalu - podczas gdy stosowny organ dokonuje zameldowania w oparciu o takie oświadczenie. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji, Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.) stanowi § 4 pkt.1 lit. f oraz § 18 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz, 883, z późn. zm.). Zgodnie z treścią § 4 pkt 1 lit. f rozporządzenia o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, która w przypadku podmiotów innych niż podmioty podejmujące lub wykonujące działalność gospodarczą obejmującą świadczenie usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa, ma miejsce zamieszkania w miejscowości należącej do gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tysięcy mieszkańców. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest, zgodnie z art. 25 k.c., miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Animus musi być wystarczająco uzewnętrzniony w postaci określonych zachowań oraz czynności prawnych (administracyjnych, pracowniczych, cywilnoprawnych, rodzinnoprawnych). Zamiar stałego pobytu musi być określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. O powzięciu zamiaru stałego pobytu świadczą bowiem okoliczności, na podstawie których uzasadnione jest ustalenie, że w danej miejscowości koncentruje się w danym czasie centrum życiowe osoby fizycznej, przejawiającej tam aktywność rodzinną i zawodową. O zamieszkaniu z zamiarem stałego pobytu mówi się więc wówczas gdy występują okoliczności pozwalające postronnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności konkretnej osoby fizycznej. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie niniejszej organ trafnie przyjął, iż przerwa w zameldowaniu Skarżącego w miejscowości ..., którą zadeklarował on we wniosku o przyznanie pomocy jako swoje miejsce zamieszkania uniemożliwia stwierdzenie czy w okresie tej przerwy (od dnia ... maja 2012 r. do dnia ... lipca 2012 r.) Skarżący faktycznie tamże przebywał. Dowody złożone przez Skarżącego na potwierdzenie tej okoliczności uznano słusznie za niewystarczające. Z zaświadczenia z Ewidencji Ludności wystawionego przez Urząd Miejski w P. wynikało bowiem, że w okresie od ... maja 2012 r. do ... lipca 2012 r. Skarżący nie był zameldowany na pobyt czasowy w miejscowości .... Dla tego dowodu nie mogło stanowić istotnej przeciwwagi oświadczenie właściciela lokalu, który wynajmował Skarżący, z którego wynikało, iż cały czas tamże zamieszkiwał (tj. od października 2011 r. do ... lutego 2013 r.) oraz stwierdzenie Skarżącego, że brak ciągłości zameldowania jest następstwem niedopatrzenia właściciela nieruchomości. Nie może być tu żadnym usprawiedliwieniem pobyt Skarżącego na targach w D., albowiem trwał on zaledwie 14 dni (od ... maja 2012 r. do ... maja 2012 r.). Przeciwko Skarżącemu przemawia także to, że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą wynajął biuro w ... przy ulicy ... i tam otrzymuje wszelką korespondencję (także prywatną). Zdaniem Sądu organ zasadnie przyjął wątpliwość także co do tego, czy zawarta umowa najmu (dotycząca lokalu znajdującego się pod adresem ... jest czynnością prawną rzeczywistą. Trafnie bowiem podkreślono, że nie precyzuje ona pomieszczenia oddanego w najem, jego wyposażenia i możliwości z korzystania z pomieszczeń typu WC, łazienka czy kuchnia. Jeśli się poza tym zważy, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą od ... czerwca 2007 r. i że rozpoczął ją w ... to trafna była sugestia organu, iż wniosek o przyznanie pomocy został złożony w sztucznych warunkach polegających na nieudolnej próbie wykazania prowadzenia tej działalności poza I. Nie od rzeczy będzie również przypomnienie, że stosownie do art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek i że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Biorąc pod uwagę powyższe uznać zatem należy, że organ zasadnie przyjął, iż Skarżący nie wykazał, że spełnia kryterium dostępu do pomocy określone w § 4 pkt 1 lit. f rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r. Jeśli chodzi o zarzuty skargi dotyczące naruszenia karty praw podstawowych UE oraz art. 6 i 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej to nie mają one żadnego wpływu na podjęte przez organ rozstrzygnięcie. Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.