V SA/Wa 224/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W.) z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie zabezpieczenia wykonania kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. 1. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. – stosownie do treści art. 207 w zw. z art. 33 §1, § 2 pkt 1 i §4 pkt 1 oraz 33 d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015.613 ze zm.), dalej "OP" - orzekł o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania wynikającego z kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry na majątku M.S. prowadzącego działalność gospodarczą jako M. ul. [...][...] lok. [...],[...] W.. Określono przybliżoną kwotę Kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry w lokalu położonym przy ul. J. [...],[...] L. na 84 000 zł. 2. Pismem z dnia [...] października 2016 r. Strona wniosła odwołanie. 3. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w W. - stosownie do treści art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 Op w zw. z art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U.2016. 471), dalej "ugh" -utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny. W motywach wskazano, że pismem z dnia 26 sierpnia 2016 r. Strona odmówiła złożenia oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. Ponadto w odpowiedzi na prośbę Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. o podanie numerów ksiąg wieczystych dla nieruchomości, których właścicielem lub współwłaścicielem jest M.S., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą M., Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości poinformował, że podmiotu nie znaleziono w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. W celu określenia aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej Strony, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wystąpił do właściwych organów o udzielenie informacji dotyczących zaległości finansowych wobec budżetu państwa. Z odpowiedzi udzielonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wynika, że M.S. posiada zaległości podatkowe w wysokości [...] zł. Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, skoro warunkiem zabezpieczenia na majątku podatnika wykonania zobowiązania przed terminem płatności jest uzasadniona obawa jego niewykonania a katalog przesłanek dokonania ww. zabezpieczenia jest katalogiem otwartym, co do zasady zaś, niewykonanie zobowiązania prowadzi bezpośrednio do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to można z całą mocą stwierdzić, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji w innych sprawach stanowi wystarczającą przesłankę zabezpieczenia wykonania zobowiązania na majątku tegoż podatnika, ponieważ uprawdopodabnia, iż analogiczna sytuacja może zaistnieć również w przedmiotowej sprawie, skoro już wcześniej zobowiązania z tytułu kar pieniężnych nie były wykonywane. Jak wynika z notorii urzędowej w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. wymierzającą Stronie karę pieniężną w wysokości 72.000,00 zł. W dniu 11 kwietnia 2016 r. upłynął termin płatności wymierzonej kary pieniężnej, natomiast w dniu 13 maja 2016 r. do M.S. wysłano upomnienie. Do dnia wydania niniejszej decyzji Strona tej należności nie uiściła. Dodatkowym uzasadnieniem obawy niewykonania przyszłego zobowiązania z tytułu kary pieniężnej jest posiadanie przez Stronę zaległości podatkowych za miesiąc grudzień 2014 r. w wysokości [...] [patrz: pismo nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W.]. Przedstawione powyżej fakty świadczą w sposób jednoznaczny o zaistnieniu przesłanek wymienionych w art. 33 Ordynacji podatkowej. 4. W skardze zarzucono: I. naruszenie art. 33 § 1 Op poprzez dokonania zabezpieczenie na majątku Skarżącego w sytuacji braku przesłanek do dokonania zabezpieczenia, a w szczególności ze względu na niewykazanie, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] października 2016 r., II. naruszenie art. 187 § 1 i art. 122 Op polegające na zaniechaniu dokonania ustaleń, co do posiadanego przez Skarżącego majątku i w konsekwencji bezpodstawne, gdyż nie uzasadnione okolicznościami sprawy przyjęcie, że brak zabezpieczenia może pozbawić wierzyciela publicznego - Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. - zaspokojenia należnych od Skarżącego zobowiązań publicznoprawnych, III. naruszenie art. 33a § 1 pkt 2 Op poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] października 2016 r. orzekającą o zabezpieczeniu wykonania kary pieniężnej, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji wygasła z mocy samego prawa, a przyczyną jej wygaśnięcia było wydanie i doręczenie Skarżącemu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, tj. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. wymierzającej Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 84.000,00 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, co powinno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W nawiązaniu do powyższego Skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].10.2016 r. i umorzenie postępowania. 2. zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowo- administracyjnego - w tym kosztów zastępstwa procesowego Skarżącego w tym postępowaniu - wg norm prawem przepisanych. W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi. 5. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia - wskazano argumentację tożsamą z treścią zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na dzień dzisiejszy, tj. w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie istnieje potrzeba badania legalności zaskarżonych decyzji, albowiem pierwsza z nich wygasła, co czyni postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym, o czym niżej. Analogiczne stanowisko przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24 października 2011 r. I FPS 1/11, zgodnie z którą wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 tej ustawy. W uzasadnieniu uchwały NSA podniósł, że za powyższym poglądem przemawia to, iż nie ma już przedmiotu zaskarżenia, gdyż decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa. Poza tym innym skutkiem wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu jest niemożność rozpoznania odwołania od tej decyzji, a gdyby nawet założyć, że dane postępowanie doprowadzi do stwierdzenia uchybień, to i tak nie można ich już w tym postępowaniu skorygować, skoro brak jest prawnej i faktycznej podstawy orzekania w tym postępowaniu odwoławczym. Decyzja taka nie kształtuje bowiem już praw i obowiązków strony, skoro nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Mając na uwadze powyższe Sąd stoi na stanowisku, iż Dyrektor Izby Celnej w W. orzekając w niniejszej sprawie zamiast decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o zabezpieczeniu wykonania kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, powinien wydać decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, zgodnie z art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] października 2016 r. bowiem wolą ustawodawcy wygasła z mocy samego prawa na skutek doręczenia Skarżącemu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. wymierającej M.S. karę pieniężną w wysokości 84.000,00 zł. Zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Przepis ten wskazuje w jakim momencie z mocy prawa decyzja zabezpieczająca przestaje funkcjonować w obrocie prawnym. Doręczenie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, skutkuje tym, że po tej dacie organ odwoławczy nie może merytorycznie rozstrzygać o stosunkach prawnych strony, określonych w nieobowiązującej już decyzji. Wygaśnięcie z mocy prawa decyzji o zabezpieczeniu powoduje brak prawnej i faktycznej podstawy orzekania w postępowaniu odwoławczym. Decyzja taka nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i nie kształtuje praw i obowiązków strony (zob. J. Orłowski, POP, 2003/4/390-t.3). Opisane wyżej uchybienie – wobec wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu – nie wymaga ingerencji ze strony Sądu wyrokiem. Inna byłaby sytuacja gdyby do dnia wyrokowania nie wydano decyzji nakładającej na stronę kary pieniężnej. Obecnie jakakolwiek korekta stwierdzonych uchybień nie jest możliwa (patrz powołana uchwała NSA), tak w postępowaniu administracyjnym, jak też sądowoadministracyjnym. Konstatacja ta dotyczy decyzji opisanej w punkcie 3 niniejszego uzasadnienia. Mając na uwadze treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.