V SA/Wa 2245/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-20

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną w przedmiocie tytułu wykonawczego ZUS, skarżący jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych, co czyni jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bezprzedmiotowym?
Ratio decidendi
Skarżący jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych w sprawach ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące tytułów wykonawczych wystawionych przez organy ZUS, zgodnie z uchwałą NSA w sprawie II GPS 2/15 i art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stał się bezprzedmiotowy, a postępowanie w tym zakresie należało umorzyć. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak dochodów, utrzymywanie się z emerytury żony, problemy zdrowotne żony oraz zadłużenie mieszkania. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając go w zakresie ustanowienia adwokata, a umarzając w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowiono dla skarżącego adwokata; 2. umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z 15 lutego 2018 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF M. B., dalej: "skarżący lub "strona" zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego na formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trójką pełnoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego żony skarżącego, którego wysokość wynosi ok. 1.000 zł. Skarżący nie osiąga aktualnie żadnych dochodów. Podał, że zmuszony był zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą do czasu otrzymania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Dzieci skarżącego poszukują pracy, nie osiągają żadnych dochodów, nie posiadają prawa do zasiłku. Skarżący i członkowie jego rodziny nie posiadają oszczędności i wartościowych przedmiotów. Rodzina zamieszkuje w zadłużonym 43-metrowym mieszkaniu spółdzielczym. Wydatki, jakie ponosi rodzina wnioskodawcy to opłaty za: czynsz, gaz, prąd, wodę, dwa telefony (doładowania na miesiąc 120 zł), wydatki na ubrania, środki czystości, lekarstwa dla żony i całej rodziny. Cała rodzina pozostaje na utrzymaniu żony skarżącego. Rodzina notorycznie zalega z bieżącymi opłatami. Żona skarżącego choruje i ponosi wydatki na lekarstwa. Często brakuje pieniędzy na codzienne wydatki, wówczas środki finansowe pożyczane są od znajomych i rodziny. Do wniosku skarżący załączył kopie następujących dokumentów: zeznanie PIT-36 za 2016 r. M. B. (przychód 0 zł), oświadczenie skarżącego z dnia 28 kwietnia 2017 r., że utrzymuje się z dochodów żony oraz dokumentów potwierdzających stan zdrowia Z. B. (zaświadczenia lekarskie, karty informacyjne leczenia), potwierdzenia doładowania telefonu, druki opłat za energię elektryczną za okres od września 2017 r. do stycznia 2018 r. (kwoty 48,99 zł i 43,19 zł), zestawienia wpłat za energię elektryczną na dzień 24 lipca 2017 r. i 23 stycznia 2018 r., faktury rozliczeniowe za energię elektryczną, faktury za gaz, dowód wpłaty w dniu 19 stycznia 2018 r. kwoty 320,57 zł na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej oraz rozliczenia wody z dnia 18 lipca 2017 r. (517,14 zł za 6 m-cy) i z dnia 18 stycznia 2018 r. (458,22 zł za 6 m-cy). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Zauważyć należało, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających środków, które pozwoliłby mu na poniesienie kosztów związanych z udziałem profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, bowiem zmuszony był z przyczyn formalnych zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej. Pięcioosobowa rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z niezbyt wysokiego świadczenia emerytalnego Z. B. Rodzina boryka się z problemem terminowego ponoszenia opłat, mieszkanie jest zadłużone. Małżonka wnioskodawcy ma problemy zdrowotne, a stan jej zdrowia wymaga leczenia, co niewątpliwie stanowi obciążenie domowego budżetu. Skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Mając zatem na uwadze, iż wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, które mógłby przeznaczyć na koszty sądowe, uznać należało, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny Natomiast w pozostałym zakresie rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 23 maja 2016 r. uchwałę o sygn. akt II GPS 2/15, zgodnie z którą, sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., i w konsekwencji – na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e tej ustawy – z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych zwolniona jest strona skarżąca w sprawach ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych [...]. Zwolnienie ma charakter ustawowy, a więc strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem I instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tej sytuacji zauważyć należało, iż na skarżącym nie ciążą w niniejszej sprawie żadne koszty sądowe (z mocy art. art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.). W związku z powyższym w niniejszej sprawie rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie jako bezprzedmiotowe należy umorzyć stosownie do art. 249a p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło