V SA/Wa 2248/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA - Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z. w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia ... czerwca 2007 r. Nr ... w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych W dniu 15 lipca 2007 r. Z. w W. złożył skargę na opisaną w komparycji decyzję w trybie art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], dalej – p.p.s.a. W toku postępowania strona skarżąca złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPF(k. 190 akt sądowych). W uzasadnieniu wniosku strona wymieniła posiadane środki oraz ich przeznaczenie: 1. kwota ... zł - środki na działalność bieżącą, wynagrodzenia, ochrona, energia oraz inne koszty bieżącej eksploatacji, na zadania celowe (wystawy, prace konserwatorskie itp. ) pochodzące z dotacji podmiotowej MKiDN, Funduszu Promocji Kultury MKiDN, środki pochodzące z dotacji majątkowej MKiDN na Modernizację systemu samogaszenia... oraz na Kontynuację prac w ..... a także z wpływów prowadzonej przez Z. działalności kulturalnej, 2. kwota ... zł – środki ze zwrotów podatku od towarów i usług stanowiące rezerwę ewentualnego zwrotu kwot dotacji – w związku z wydanymi w dniu ... i ... czerwca 2007 r. decyzjami przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 3. kwota ... zł – środki, które po upływie terminu gwarancji Z. musi zwrócić kontrahentom za prace wykonane dla Z. (kaucje, zabezpieczenie należytego wykonania umowy itp.), 4. kwota ... zł - środki pieniężne Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, 5. kwota ... zł – środki pieniężne przekazane przez MKiDN na wyodrębniony projekt Stworzenie bazy danych dotyczących ..., 6. kwota ... zł - środki pieniężne przekazane przez MKiDN na wyodrębniony projekt ... MKiDN ... 2006 i 2007, 7. kwota ... zł – środki pieniężne przekazane przez MKiDN na wyodrębniony projekt "III etap prac konserwatorskich i badawczych czterech obrazów", 8. kwota ... zł – środki pochodzące z dotacji MKiDN w ramach promesy na dofinansowanie wkładu własnego beneficjenta przy realizacji projektu Remont i przebudowa ... w zespole Z. w W. oraz środki własne Z.na realizację tego projektu, 9. kwota ... zł – środki własne Z. na pokrycie kosztów związanych z obsługą refinansowania oraz spłatą odsetek wykorzystanej pożyczki w ramach realizacji projektu Remont i przebudowa ... w zespole Z. w W., 10. kwota ... zł – dotacja majątkowa przekazana przez MKiDN na spłatę kredytu wraz z odsetkami, 11. kwota ... zł – środki z Funduszu Promocji Kultury przekazane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na spłatę kredytu wraz z odsetkami, 12. kwota ... zł – środki przeznaczone na działalność bieżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z. w W. uznany za ... jest w świetle prawa osobą prawną działającą w oparciu o ustawę o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej z 25 października 1991 r. [ tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 13, poz. 123 ze zm.], ustawę o muzeach z dnia 21 listopada 1996 r. [Dz.U. z 1997 r., Nr 5, poz. 24], ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r. [Dz.U. Nr 162 poz. 1568 ze zm.] oraz w oparciu o Statut nadany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wymieniony Minister jest w świetle powyższych przepisów Organizatorem Z.. Działalność Z. mająca na celu upowszechnienie wartości stanowiących kulturalną i historyczną tożsamość narodu polskiego oparta jest na zasadach gospodarki finansowej instytucji kultury zawartych w ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. W świetle art. 28 cytowanej ustawy koszty bieżącej działalności i zobowiązania pokrywane są z uzyskiwanych przychodów. Przychodami zaś są dotacje z budżetu, środki otrzymywane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł, a także wpływy z prowadzonej działalności (np. sprzedaż biletów). Wysokość rocznej dotacji na działalność ustala Organizator. Zgodnie z powyższymi ustawami i art. 106 ustawy o finansach publicznych z 30 czerwca 2005 r. [Dz.U. Nr 249 poz. 2104 ze zm.] otrzymywane dotacje budżetowe mogą być podmiotowe, tzn. służące dofinansowaniu działalności bieżącej podmiotu oraz celowe, tzn. przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie sprecyzowanych zadań, inwestycji. Dotacje te muszą być wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Dotacja celowa ma dokładnie sprecyzowany cel. Dotacja podmiotowa zaś zawiera w sobie element uznaniowości, ograniczony zakresem działania dofinansowanego podmiotu. Zakres działania zawarty jest w Statucie jednostki nadanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wykonywanie czynności statutowych jest niewątpliwie działalnością bieżącą podmiotu. W ramach tej działalności bieżącej mieszczą się również czynności związane z zachowaniem praw majątkowych podmiotu czy też ich dochodzeniem. Zatem będą to również czynności związane z ustalaniem i zachowaniem tych praw na drodze sądowej, w tym na drodze sądowoadministracyjnej. Zgodnie z treścią art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], dalej – p.p.s.a., zasadą jest, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada ta znajduje ograniczenie w przepisach art. 239 i art. 245 oraz art. 246 p.p.s.a., które to przepisy stanowią o zwolnieniach od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przepis art. 239 p.p.s.a. w punktach 1, 2 i 3 reguluje zakres przedmiotowo-podmiotowych zwolnień od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jest to zwolnienie ustawowe. Jego regulacja nie obejmuje Z. ani ze względu na charakter podmiotu, ani też ze względu na przedmiot skargi. Również ustawy szczególne, w oparciu o które działa Z., nie przewidują zwolnień ustawowych od kosztów sądowoadministracyjnych. Zatem Z. w W., jak każdy inny podmiot nie objęty w/w zwolnieniami, może być zwolniony od kosztów sądowych na podstawie orzeczenia sądu wydanego w oparciu o art. 239 pkt 4 p.p.s.a. i art. 245 oraz 246 p.p.s.a. Ta możliwość zwolnienia odnosi się do sytuacji majątkowej podmiotu, a nie innych wartości reprezentowanych przez ten podmiot. Zgodnie ze złożonym wnioskiem Z. ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. takie zwolnienie może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brak dostatecznych środków oznacza na tyle trudną sytuacje finansową podmiotu, że podmiot ten ma co najmniej ograniczone możliwości płatnicze. Ze złożonego przez reprezentantów podmiotu oświadczenia w sprawie wynika, że Z. posiada środki finansowe znacznych rozmiarów – na kwotę ponad ... zł. Z tego część wykazywana jest jako kwoty z dotacji celowych, które to kwoty muszą być zgodnie z art. 132 ustawy o finansach publicznych wyodrębnione księgowo i rachunkowo. Z. wykazuje, wg oświadczenia, ...różnych kont bankowych. Jest rzeczą oczywistą, że kwoty z dotacji celowych mogą być wykorzystane tylko na wskazany cel. Zatem, niemożliwa jest zmiana ich przeznaczenia w tym np. na koszty sądowe, co Sąd uwzględnia przy rozpoznaniu tegoż wniosku, tak jak uwzględnia szczególny charakter posiadanego przez Z. Funduszu Własnego, w tym również środków trwałych. Nie mniej jednak złożone oświadczenie zawiera zapis, z którego wynika, że na odrębnym koncie bankowym znajdują się środki pieniężne przeznaczone na bieżącą działalność a pochodzące m.in. z dotacji podmiotowej oraz z wpływów prowadzonej przez Z. działalności kulturalnej. Jest to wskazywana kwota ... zł plus ... zł. Oświadczenie to złożone zostało na datę wniosku. Podnieść należy, że zgodnie z obwieszczeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 12 maja 2008 r. [Dz.Urz. MKiDN 08.2.27 z dnia 15 maja 2008 r.] cała dotacja podmiotowa na rok 2008 przyznana Z. wynosiła kwotę ... zł. Zatem Z. występując z wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych posiadał znaczne środki finansowe z dotacji podmiotowej, dotacji, która jest mu corocznie przyznawana z budżetu na działalność bieżącą. Ze środków tych mogą być pokrywane koszty sądowe, o czym była mowa wyżej. Wysokość posiadanych środków znacznie przekracza koszty niniejszego postępowania. Postępowanie niniejsze jest na etapie skargi kasacyjnej a wysokość żądanego wpisu wynosi kwotę ... zł. W tych warunkach Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że sytuacja majątkowa Z. . w W. jest na tyle trudna w rozumieniu przytoczonych przepisów, że wymaga to zwolnienia w jakiejkolwiek części od kosztów postępowania sądowego. Z tych względów Sąd orzekł jak wyżej w myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 239 pkt 4 p.p.s.a.