V SA/Wa 2248/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia maja 2008 r. Nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i stwierdzenia braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Wraz ze skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców K. M. złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż jest uchodźcą z S. L.. W Polsce przebywa od 2004 r. W 2007 r. zawarł związek małżeński z S. W., z którą posiada dwoje dzieci. Utrzymanie rodziny pochłania praktycznie całość jego dochodu oraz dochodu jego małżonki. Do lipca otrzymywał ekwiwalent na pokrycie kosztów pobytu poza ośrodkiem dla cudzoziemców. W związku z wydaniem ostatecznej decyzji negatywnej w przedmiocie statusu uchodźcy ekwiwalent ten zostanie mu cofnięty ograniczając dochody rodziny. Ze względów zdrowotnych skarżący wymaga również specjalnej diety. Wskazane wyżej okoliczności powodują, iż nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Skarżący zamieszkuje wraz z żoną i dziećmi w mieszkaniu o pow. ... m² Dochody rodziny wynoszą miesięcznie ... zł brutto, w tym zasiłek socjalny dla dzieci. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Dochody skarżącego i jego małżonki w wysokości ... zł brutto pozwalają na zaspokojenie wyłącznie podstawowych potrzeb życiowych czteroosobowej rodziny. Rodzina uzyskuje zasiłek socjalny dla dzieci. W przytoczonych okolicznościach skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych w sprawie, które w obecnym stadium postępowania sądowego sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 300 zł. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.