V SA/Wa 2248/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-05
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Jolanta Bożek, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku, zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, może być podstawą do kwestionowania zasadności samego zatrzymania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku, a jedynie jego dopuszczalności. Obowiązek uiszczenia opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień wynika z ustawy i nie jest warunkowany zasadnością samego zatrzymania, które jest przedmiotem odrębnego postępowania. W związku z tym, zarzut nieistnienia obowiązku, oparty na kwestionowaniu zasadności zatrzymania, nie mógł być uwzględniony w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Skarżący W. S. zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty za pobyt w policyjnej izbie zatrzymań. Organy administracji uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że obowiązek opłaty wynika z ustawy, a kwestia zasadności zatrzymania jest przedmiotem innego postępowania. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów KPA oraz niewłaściwego traktowania. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji-Biuro Finansów z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione. oddala skargę
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. S. (zwanego dalej skarżącym) postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...] o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione Nr -[...] z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Powyższe postanowienia wydane zostały w następującym stanie faktycznym:
W. S. został zatrzymany do wytrzeźwienia w dniu [...] listopada 2009 r.
W dniu [...] czerwca 2011 r. został wystawiony tytuł wykonawczy obejmujący 100 zł opłaty za pobyt w Policyjnej Izbie Zatrzymań. Przesłanie tytułu wykonawczego było poprzedzone doręczeniem upomnienia z dnia [...] listopada 2009 r.
W tak wszczętym postępowaniu egzekucyjnym dłużnik zgłosił zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwana dalej u.p.e.a.) - tj. zarzut nieistnienia obowiązku (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.).
W wyniku rozpatrzenia tego zarzutu, Naczelnik Wydz. Finansów - mł. insp. W. K. (upoważniony do działania w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...]) - wydał postanowienie - stanowisko wierzyciela ws. zgłoszonych zarzutów, w którym uznał zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia organ wykazał, że okoliczności podnoszone przez dłużnika w zarzutach dotyczą wydarzeń z 2007 r. nie mających nic wspólnego z aktualnie toczącą się sprawą, co zaś tyczy zarzutów związanych z zasadnością zatrzymania, to zostały one wyjaśnione w odrębnym postępowaniu.
Na powyższe postanowienie zażalenie w przepisanym terminie wniósł W. S., powołując szczegółowo okoliczności jego zatrzymania oraz zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7, 77 oraz 107 § 3 kpa.
Organ II instancji po rozpatrzeniu zażalenia, postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, ponieważ nie znalazł podstaw do jego uchylenia lub zmiany, podzielając w całości motywy zawarte w uzasadnieniu postanowienia, jakimi organ I instancji kierował się zajmując stanowisko w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. Trzeba bowiem mieć na względzie fakt, iż w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a wierzyciel jest obowiązany zająć stanowisko zwłaszcza w przedmiocie istnienia obciążającego dłużnika obowiązku.
W kontekście powyższego, stwierdzić należy, że obowiązek poniesienia opłaty za pobyt w policyjnej izbie zatrzymań w celu wytrzeźwienia wynika wprost z przepisu rangi ustawowej, tj. z art. 42 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231, z późn. zm.).
Skarżący wniósł - za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji - skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniósł zarzut naruszenia art. 7, 77, i 107 kpa, jak również zarzuty niewłaściwego traktowania w policyjnej izbie zatrzymań w dniu 12 listopada 2009 r. oraz ignorowania tego faktu przez Policję, Urząd Skarbowy w [...] i Prokuraturę Rejonową we [...].
Organ odnosząc się do zarzutów skargi stanął na stanowisku, iż zarzuty są niezasadne i podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229 poz 1954 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.
Skarżący zgłosił zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 tj. zarzut nieistnienia obowiązku.
Należy zauważyć, że obowiązek uiszczenia opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień wynika z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 Nr 70 poz. 473), który stanowi, iż za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty. Natomiast pkt 5a mówi, że egzekucja należności, o których mowa w ust. 5, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W niniejszej sprawie organy zastosowały przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ egzekucyjny I instancji po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów o którym mowa w art. 34 § 1 u.p.e.a., które zostało utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji postanowieniem z dnia [...] września [...].
Należy wyjaśnić, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikającym ze stosunku publicznoprawnego. Opłaty z tytułu pobytu w izbie wytrzeźwień nie posiadają charakteru zobowiązaniowego w rozumieniu prawa cywilnego, lecz administracyjnoprawny i wynikają nie z czynności prawnej, lecz z decyzji o przymusowym umieszczeniu w izbie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 90/10 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W związku z powyższym podnoszona przez skarżącego kwestia zasadności zatrzymania go przez Policję może być brana pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Jak wskazał organ odwoławczy kwestia ta jest przedmiotem innego postępowania.
Przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień. Skarżący nie kwestionuje faktu pobytu w izbie jedynie zasadności zatrzymania w niej.
Jak wskazano powyżej przedmiotowa opłata ma charakter opłaty administracyjnej, a jej pobranie wynika z faktu pobytu skarżącego w izbie wytrzeźwień. Przepis ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wyraźnie stwierdza, że za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień pobiera się opłaty. Przepis ten nie warunkuje obowiązku uiszczenia opłaty od tego czy zatrzymanie było zasadne czy też nie.
Należy stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W niniejszej sprawie organy egzekucyjne mogły jedynie zbadać dopuszczalności wszczęcia egzekucji, jak i dopuszczalności prowadzenia egzekucji. tj. zbadać czy:
1) istnieje obowiązek wskazanego w tytule wykonawczym podlegającego egzekucji administracyjnej;
2) tytuł wykonawczy jest wystawiony przez uprawniony organ;
3) konkretny organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym;
4) osoba wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej;
5) tytuł wykonawczy spełnia wymagania art. 27 u.p.e.a.;
6) osoba wskazana jako zobowiązany w tytule faktycznie jest tym zobowiązanym;
7) nie nastąpiło przedawnienie się obowiązku.
Natomiast tytuł wykonawczy z godnie z art. 27 u.p.e.a. powinien zawierać:
1) oznaczenie wierzyciela;
2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;
3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;
4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;
5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;
6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;
7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela;
8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;
9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;
10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;
11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.
Należy stwierdzić, że organy rozpoznające przedmiotową sprawę działały zgodnie z ww. przepisami. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy nie mogły badać zasadności zatrzymania skarżącego w izbie wytrzeźwień ponieważ nie pozwalają na to przepisy postępowania egzekucyjnego. Ww. kwestia jest, jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotem oddzielnego postępowania prowadzonego przez właściwe organy.
Sąd nie stwierdził również, aby organy obu instancji dopuściły się naruszenia zasad postępowania administracyjnego o których mowa w art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 Kpa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu i rozstrzygnięciach organów administracji, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia i z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło