V SA/Wa 2249/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-20

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Jolanta Bożek, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych przy rozliczaniu środków z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki stanowi podstawę do zwrotu dotacji, a jeśli tak, to które przepisy ustawy o finansach publicznych (z 2005 r. czy z 2009 r.) powinny być stosowane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych (PZP) przy realizacji projektu współfinansowanego ze środków unijnych stanowi podstawę do zwrotu dotacji na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych (UFP). Sąd stwierdził, że środki przekazane po wejściu w życie UFP z 2009 r. (tj. po 1 stycznia 2010 r.) powinny być rozliczane według tej ustawy, nawet jeśli pierwotna dotacja została udzielona na podstawie UFP z 2005 r. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Ministra za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego nakładającą obowiązek zwrotu dotacji rozwojowej. Dotacja została przyznana na realizację projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Kontrola wykazała naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych (PZP) przy zlecaniu usług organizacji wycieczek, co skutkowało uznaniem części dotacji za nieprawidłowo wykorzystaną. Organ pierwszej instancji oraz Minister uznali, że naruszenie procedur skutkuje obowiązkiem zwrotu środków. Gmina zarzuciła m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów UFP (z 2009 r. zamiast z 2005 r.) oraz błędne ustalenie wartości zamówienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Gminy ... na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia ... sierpnia 2011 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty dotacji rozwojowej podlegającej zwrotowi do budżetu państwa; oddala skargę. Na podstawie Umowy o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia ... września 2009 r. numer ...Beneficjentowi - Miastu C, ... przyznano dofinansowanie na realizację projektu "..." w łącznej kwocie ... Do dnia wystawienia niniejszej decyzji Beneficjent złożył sześć wniosków o płatność, wszystkie zostały zatwierdzone przez Instytucję Pośredniczącą. I wniosek o płatność - kwota zatwierdzona ... PLN II wniosek o płatność - kwota zatwierdzona ... PLN III wniosek o płatność- kwota zatwierdzona ... PLN IV wniosek o płatność - kwota zatwierdzona ... PLN V wniosek o płatność - kwota zatwierdzona ... PLN VI wniosek o płatność - kwota zatwierdzona ... PLN - suma rozliczonych środków to ... PLN. W ramach rozliczonych środków znajduje się kwota ... ze środków własnych założonych przez Miasto C w celu płynnej realizacji projektu. Dotychczas Beneficjentowi przekazano łącznie ... PLN. W dniach 14 września, 7, 15, 18 października, 8 listopada oraz 2 i 3 grudnia 2010 r. przeprowadzona została przez pracowników Województwa ... kontrola planowa w trakcie realizacji projektu. Wyniki kontroli zostały przedstawione w Informacji Pokontrolnej Nr ... z dnia ...marca 2011 r. niepodpisanej przez Kierownika jednostki kontrolowanej. W ramach projektu pt. "..." stwierdzono naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 z późn. zm.). Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie nr ... Zadanie 9 zakładało w okresie od .. r. do ... r. organizację wycieczek turystyczno-krajoznawczych. Kwota przewidziana w budżecie na Zadanie 9 to ... zł, w skład niej wchodzą: organizacja wycieczek (zleconych podmiotom np. biurom podróży) i opieka nad uczniami. Koszty samej usługi zleconej, za zorganizowanie wycieczek w zatwierdzonych do dnia kontroli wnioskach o płatność, wyniosły: ... PLN w pierwszym wniosku o płatność oraz ... PLN w trzecim wniosku o płatność. Łącznie kwota poniesiona na organizację wycieczek wyniosła ... PLN, co przekracza próg ... Euro netto. Beneficjent wysyłał zapytania ofertowe na poszczególne wycieczki do biur podróży, wybierając najkorzystniejsze cenowo propozycje. W dniu ... maja 2011 r. Urząd Marszałkowski Województwa ... (Instytucja Pośrednicząca) po raz ostatni wezwał Beneficjenta do dobrowolnego zwrotu dotacji uznanej za nieprawidłową. Decyzją z dnia ... czerwca 2011 r. Nr ... Marszałek Województwa ... orzekł o kwocie dotacji rozwojowej podlegającej zwrotowi. Wskazał, że skarżąca ze względu na swój status prawny jest zobowiązana do stosowania ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku- Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2010 r. Nr 113, poz. 759 z późn. zm.) w przypadku dokonywania zakupów powyżej 14 000 Euro netto. Wskazał on, iż w zakresie środków przekazanych do dnia 1 stycznia 2010 r. zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 62, poz. 504 z późn. zm.), dalej: ufp środki przekazane Gminie C-Osada stanowią środki publiczne i w myśl art. 208 ust 1 ww. ustawy winny być wydatkowane w sposób zgodny z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w Rozdziale 3- Ogólne zasady kwalifikowania wydatków ust.l wskazują warunki niezbędne do uznania danego wydatku za kwalifikowany. Punkt g) tego rozdziału określa wprost, iż wydatek powinien być zgodny z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego w szczególności z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r.- Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 z późn. zm.). W świetle art. 207 ufp środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazującą te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Przedmiotowy obowiązek nakłada na Beneficjenta również § 13 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie projektu, zgodnie z którym Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W ocenie organu w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, określone w art. 211 ust. 1 pkt 2 i w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, ponieważ Beneficjent wykorzystywał środki przyznane na dofinansowanie projektu w sposób niezgodny z procedurami. Zgodnie z § 17 ust. 2 Porozumienia z dnia ... czerwca 2007 r. numer: ... w sprawie realizacji komponentu regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, w ramach powierzonych zadań Instytucja Pośrednicząca zobowiązana jest do przeprowadzenia procedury zmierzającej do odzyskania środków przekazanych na finansowanie projektu, które zostały przez beneficjenta wykorzystane naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych oraz art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Strona odwołała się od powyższej decyzji. Decyzją z dnia ... sierpnia 2011 r. Nr ... Minister Rozwoju Regionalnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zwrotu środków w wysokości ... zł oraz uchylił tę decyzję w części dotyczącej zwrotu środków w wysokości ... zł. Wskazał, iż we wniosku o dofinansowanie projektu Odwołujący zaplanował zorganizowanie łącznie 6 wycieczek turystyczno-krajoznawczych (w ramach zadania 9). Zgodnie ze szczegółowym budżetem projektu na zawarcie umowy z biurem podróży w ramach tego zadania zaplanował łączną kwotę ... zł, w tym na rok 2009 kwotę ... zł; na rok 2010 kwotę ... zł; na rok 2011 kwotę ... zł. Jak wynika z harmonogramu realizacji projektu wycieczki zostały zaplanowane na październik 2009 r., maj-czerwiec 2010 r., III kw. 2010 r. oraz II kw. 2011 r. Do czasu kontroli strona zrealizowała 4 wycieczki - jedną w październiku 2009 r. i trzy w czerwcu 2010 r. (tj. w jednym roku szkolnym). W celu dokonania wyboru organizatora wycieczek odwołujący skierował zapytania o ofertę do wybranych przez siebie kilku potencjalnych wykonawców. W dniu ...10.2009 r. odwołujący zawarł umowę z Biurem Podróży ... na organizację wycieczki w ... w dniach ...2009 r. dla uczniów Gimnazjum w C o wartości ... zł. W dniu ... maja 2010 r. strona podpisała trzy umowy na trzy wycieczki: 1) z Biurem Turystycznym ... na organizację wycieczki na trasie ... w dniach ..2010 r. dla uczniów SP w ... o wartości ... zł; 2) z Biurem Turystycznym ... na organizację wycieczki na trasie ... w dniach ...2010 r. dla uczniów SP w ... o wartości ... zł; 3) z PTTK Oddział w ... na organizację wycieczki na trasie ... w dniach ...2010 r. dla uczniów SP w C o wartości ... zł. Faktury za wykonanie usługi zostały opłacone przez Odwołującego i ujęte w dwóch wnioskach o płatność. Wartość brutto wystawionych faktur jest równa wartości netto z uwagi na zerową stawkę VAT. Bezspornym w ocenie organu jest, że usługi zorganizowania wycieczek to usługi tego samego rodzaju, co oznacza, że mogą być one objęte jednym zamówieniem na gruncie przepisów pzp. Jednocześnie w skali projektu usługa polegająca na zorganizowaniu wycieczek miała być wykonywana więcej niż raz, a jej wykonanie miało być realizowane w pewnych odstępach czasu. Dodatkowo, realizacja przedmiotowych usług nie mogła być spełniona przez jednorazowe zachowanie się wykonawcy oraz nie istniała możliwość skumulowania poszczególnych części zamówienia bez szkody dla zamierzonego efektu, co w oczywisty sposób wynika z natury przedmiotu zamówienia. Z powyższego wynika, że zaplanowane w ramach projektu usługi polegające na zorganizowaniu wycieczek wypełniają znamiona usług powtarzających się okresowo. Zgodnie z zasadą wynikającą z brzmienia art. 32 pzp, w celu oszacowania wartości zamówienia w ramach projektu konieczne jest wyodrębnienie tych zamówień, których zakres może być oszacowany z góry na cały okres realizacji projektu. Minister nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że strona błędnie zastosowała zasadę sporządzania rocznych planów zamówień publicznych i rocznego szacowania ich wartości. Jednoczenie organ częściowo podzielił argumentację zawartą w odwołaniu, że wartość zamówienia, którego przedmiotem były usługi zorganizowania wycieczek należy ustalać nie tylko na podstawie art. 32 pzp, lecz również na postawie art. 34 ust. 1 pzp. Zdaniem organu, strona miała prawo dokonać oddzielnie zakupu usługi zorganizowania wycieczki w październiku 2009 r. (oceniając, czy wartość zamówienia, którego przedmiotem była ta usługa zobowiązuje go do zastosowania pzp podczas wyboru wykonawcy), zaś później - zrealizować zamówienie, którego przedmiotem były usługi tego samego rodzaju zaplanowane do spełnienia w terminie 12 miesięcy następujących po tej pierwszej usłudze (tj. w terminie od listopada 2009 r. do października 2010 r.). Przy czym podczas ustalenia wartości tego zamówienia miała obowiązek zastosować art. 32 pzp. Wartość pierwszej usługi wynosiła ... zł, co - z uwagi na fakt, że nie przekracza ona wyrażonej w złotych polskich wartości ... euro - oznacza, że strona nie miała obowiązku zastosowania pzp w celu wyboru wykonawcy tej usługi. Natomiast wartość zamówienia na usługi tego samego rodzaju planowane do spełnienia w okresie 12 miesięcy po spełnieniu pierwszej usługi, tj. od listopada 2009 r. do października 2010 r., wynosi ... zł. Zgodnie z harmonogramem realizacji projektu usługi te miały zostać spełnione w II i III kw. 2010 r.; faktycznie zaś ww. kwota została wydatkowana na trzy wycieczki, które odbyły się w czerwcu 2010 r. Oznacza to, że do przeliczenia wartości zamówienia ze złotych polskich na euro właściwy był kurs obowiązujący od dnia ...01.2010 r., tj. ... zł, co daje wartość ... euro. Organ odniósł się do kwestii podatku od towarów i usług (VAT) dla usług turystycznych, przy czym podkreślił, że IZ PO KL nie jest organem właściwym do weryfikacji prawidłowości zastosowania stawek VAT przez wykonawców tego rodzaju usług. Niemniej jednak, IZ PO KL ustaliła, że rozliczanie usług turystycznych świadczonych przez organizatora (a taki status posiadają wybrani w ramach projektu wykonawcy) na podstawie faktur VAT - marża jest prawidłowe. Tego rodzaju faktury nigdy nie zawierają podatku od towarów i usług, co oznacza, że z punktu widzenia nabywcy usługi turystycznej (w przedmiotowej sprawie - Odwołującego) wynagrodzenie netto wykonawcy usługi turystycznej jest wynagrodzeniem brutto. Oznacza to, że w rozliczeniu pomiędzy nabywcą usługi a wykonawcą podatek od towarów i usług nie występuje. Jak wynika z akt sprawy, wszyscy czterej wykonawcy ulg turystycznych wystawili faktury VAT-marża (dwie faktury wystawione przez Biuro Podróży ... i przez PTTK zostały oznaczone jako faktura VAT-marża, natomiast faktury wystawione przez Biuro Turystyczne ... w uwagach zawierają dopisek: VAT-marża). Oznacza to, że kwota, jaką powinien brać pod uwagę odwołujący w celu ustalenia wartości zamówienia, jest kwota wynikająca z faktury VAT-marża, gdyż to stanowi wynagrodzenie wykonawcy usług. Wykonawca usług odprowadza co prawda podatek VAT, jednak podstawą opodatkowania jest wysokość marży (nie zaś kwota wskazana na fakturze, jaką otrzymuje nabywca usług turystycznych, tj. Odwołujący), która to wysokość nie jest znana nabywcy usług turystycznych. Zdaniem Ministra strona, nawet jeśli zakładała, że kwota, jaką zamierza wydatkować na usługi turystyczne, to jest kwota brutto, powinna zweryfikować swoje założenia po otrzymaniu pierwsze faktury VAT-marża od Biura Podróży ... w październiku 2009 r. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się oferta cenowa Biura Turystycznego ..., w której wykonawca umieścił informację, że "faktura VAT marża zgodnie z ustawą". Strona nie dochowała należytej staranności w zweryfikowaniu, jakie kwoty należy przyjąć w celu ustalenia wartości zamówienia usługi polegającej na organizacji wycieczek. Jednocześnie była zobowiązana do uznania, że wynagrodzenie wykonawcy usług turystycznych wskazane na fakturze VAT-marźa stanowi podstawę do ustalenia wartości zamówienia w rozumieniu pzp. W związku z powyższym organ przyjął, że wartość zamówienia, którego przedmiotem były usługi turystyczne w okresie od listopada 2009 r. do października 2010 r. wynosi ... zł, tj. ... euro. Wynika z powyższego, że w celu wyboru wykonawcy zamówienia, którego przedmiotem były usługi zorganizowania wycieczek w okresie od listopada 2009 r. do października 2010 r. strona miała obowiązek zastosowania pzp. Jak wskazał Minister, naruszenie pzp stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 184 UFP. Tym samym spełniona została dyspozycja normy z art. 207 UFP, zgodnie z którą "w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 UFP, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji", określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. W takim przypadku, zgodnie z art. 207 ust. 9 UFP, podmiot będący stroną umowy wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Z uwagi na fakt, że środki przekazane odwołującemu na realizację projektu, z których poniesiono wydatki uznane za niekwalifikowalne były przekazane Odwołującemu zarówno w roku 2010 jako podstawę prawną niniejszej decyzji organ przyjął jedynie UFP z 2009 roku, obowiązującą od dnia 1 stycznia 2010 r. Gmina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1. art. 211 ust. 4 ufp z 2005 r., 2. art. 207 ufp z 2009 r. w związku z art. 113 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, pomimo że sprawa powinna być rozpatrywana w trybie przepisów ufp z 2005 r., 3. art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. wobec naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów o właściwości, tj. wydania decyzji przez Marszałka Województwa, pomimo iż uprawnionym w tej kwestii pozostaje Zarząd Województwa, 4. art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wobec orzekania przez organ drugiej instancji bez podstawy prawnej, tj. przyjęcia, że dla realizacji projektu stosuje się przepisy prawa zamówień publicznych, chociaż brak jest wskazania przez organ odpowiedniej podstawy prawnej, którą nie jest art. 207 w zw. z art. 184 ufp z 2009 r. dla zastosowania art. 34 ustawy prawo zamówień publicznych, wobec czego doszło do naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim nie podaje podstawy decyzji. 5. art. 80 k.p.a. wobec nierozważenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie i nie uwzględnienie, iż faktury dokumentujące sprzedaż usług w czerwcu 2010 r. na rzecz gminy C nie spełniają warunków koniecznych dla traktowania ich jako faktury VAT Marża, przez co zasadnie strona podnosi od początku postępowania, iż kwota 63000 zl po odliczeniu 22 % VAT będzie mieściła się w kwocie zwolnienia od stosowania ustawy prawo zamówień publicznych (14000) Euro w świetle czego nie doszło do naruszenia art. 34 ust. 1 PZP. 6. art. 34 PZP wobec przyjęcia, że wartość zamówień należało zsumować z uwagi na jednorodzajowość świadczenia. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Na rozprawie przed Sądem w dniu 10 stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż organ wydał decyzję na podstawie art. 207 ufp z 2009 r., podczas gdy zastosowanie w sprawie powinny mieć przepisy ufp z 2005r. W piśmie z dnia ... stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącego powołał się m.in. na Porozumienie z dnia ... czerwca 2007 r. nr ... oraz na wyrok WSA w Olsztynie sygn. I SA/Ol 621/11 z dnia 1 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra Rozwoju Regionalnego, nakładających na skarżącą jednostkę samorządu terytorialnego obowiązek zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty dotacji rozwojowej. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy PZP podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku VAT od towarów i usług, ustalone przez zamawiającego z należytą starannością. Jednocześnie w myśl art. 32 ust.2 ustawy PZP zamawiający nie może w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy dzielić zamówienia na części lub zaniżać jego wartości. Jednocześnie w myśl art. 32 ust.2 ustawy PZP zamawiający nie może w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy dzielić zamówienia na części lub zaniżać jego wartości. Przy szacowaniu wartości zamówień udzielanych w ramach projektu współfinansowanego ze środków UE, konieczne jest wyodrębnienie tych zamówień, których zakres może być oszacowany z góry na cały okres realizacji projektu. Jak wynika z jego treści, art. 32 pzp jest przepisem ogólnym. Oprócz tego ogólnego przepisu na gruncie pzp istnieje kilka przepisów szczególnych, odnoszących się do specyficznych sytuacji. I tak, w art. 34 ust. 1 pzp odrębnie została uregulowana kwestia szacowania wartości zamówień w odniesieniu do usług powtarzających się okresowo. Zgodnie z treścią tego przepisu, w takim przypadku bierze się pod uwagę łączną wartość zamówień (tego samego rodzaju) "udzielonych w terminie poprzednich 12 miesięcy lub w poprzednim roku budżetowym, z uwzględnieniem zmian ilościowych zamawianych usług lub dostaw oraz prognozowanego na dany rok średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, albo których zamawiający zamierza udzielić w terminie 12 miesięcy następujących po pierwszej usłudze lub dostawie". Szacowanie wartości zamówienia wg ww. przepisu polega na tym, że zamawiający w przypadku, gdy dokonywał już zamówień danego rodzaju zlicza wartość zamówień udzielonych w terminie poprzednich 12 miesięcy (lub w poprzednim roku budżetowym) i uwzględnia czynniki mogące mieć wpływ na wartość zamówienia w bieżącym okresie, natomiast w przypadku gdy nie realizował zamówień danego rodzaju w dotychczasowej działalności - po spełnieniu danej usługi lub dostawy tego samego rodzaju pierwszy raz (czego nie uwzględnia do "zasadniczego" zamówienia), bierze pod uwagę wartość pozostałych usług danego rodzaju, jakich zamierza udzielić w okresie następnych 12 miesięcy następujących po pierwszej usłudze. Przekładając powyższe na założenia projektu, można uznać, że występująca w ramach projektu usługa zorganizowania wycieczki powtarzająca się okresowo została spełniona po raz pierwszy w październiku 2009 r., zaś kolejne usługi tego samego rodzaju miały być spełnione w okresie następnych 20 miesięcy (od listopada 2009 r. do czerwca 2011 r.). Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. z 2009r., Nr 157, poz. 1241) dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ufp, tj. do dnia 31.12.2009r., podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów ufp. W myśl art. 211 ust. 1 ufp w przypadku gdy środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji wykorzystywane są z naruszeniem procedur o których mowa w art. 208 ustawy, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazującą te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi podkreślić należy, iż właściwą podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest ufp z 2009 r. Na mocy tejże decyzji skarżąca została zobowiązana do zwrotu środków w wysokości ... zł, które zostały jej przekazane w dniu ... maja 2010 r., a zatem po dniu 1.01.2010 r., czyli dniu wejścia w życie ufp z 2009 r. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 113 pwufp dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ufp z 2009 r. podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów, a więc ufp z 2005 r. Jednocześnie należy podkreślić, iż dotacji udzielonej na podstawie ufp z 2005 r. nie można utożsamiać z dotacją udzieloną na podstawie ufp z 2009 r. ze względu na zmiany w zasadach przekazywania środków na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, jakie wprowadziła ufp z 2009 r. Na podstawie ufp z 2005 r., a zatem do końca 2009 r., beneficjenci otrzymywali dofinansowanie w postaci dotacji rozwojowej, natomiast na podstawie ufp z 2009 r. beneficjenci otrzymują dofinansowanie w formie płatności ze środków europejskich oraz dotacji celowej. Wydana przez organ decyzja dotyczy wyłącznie środków przekazanych po wejściu w życie ufp z 2009 r. tj. płatności ze środków europejskich oraz dotacji celowej. Wobec powyższego, w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powinna być przywołana ufp z 2009 r., a nie ufp z 2005 r. Jednocześnie należy podkreślić, że normy zawarte w przywołanym w zaskarżonej decyzji art. 207 ufp z 2009 r. mają swój odpowiednik w art. 211 ufp z 2005 r. Oznacza to, że nawet przyjęcie jako podstawy prawnej art. 211 ufp z 2005 r. nie miałoby wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Odnosząc się do drugiego zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. naruszenia art. 34 pzp, uznać należy, iż jest on niezrozumiały w kontekście argumentów zawartych w odwołaniu, do których organ odniósł się w zaskarżonej decyzji. W odwołaniu strona przedstawiła stanowisko, że ocena poprawności udzielenia zamówienia została błędnie oparta na art. 32 pzp, nie zaś na art. 34 pzp, który to zdaniem strony powinien leżeć u podstaw obliczania wartości przedmiotu zamówienia. Organ w zaskarżonej decyzji przychylił się do argumentacji skarżącej, iż wartość zamówienia należy ustalać nie tylko na podstawie art. 32 pzp (będącym przepisem ogólnym), lecz również na podstawie art. 34 pzp. Wobec powyższego organ podjął rozstrzygnięcie, w którym zobowiązał skarżącą do zwrotu środków w mniejszej wysokości niż wynikało to z decyzji organu I instancji. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w zakresie właściwości organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji, skarżąca podnosi, że sprawa, w której wydana została decyzja jest sprawą majątkową i jako taka powinna zostać wydana przez Zarząd województwa, który jest organem gospodarującym mieniem województwa uprawnionym do zarządzania majątkiem województwa. Według skarżącej sprawa ma charakter majątkowy i jest związana z mieniem województwa z uwagi na fakt, że środki pieniężne podlegające zwrotowi na mocy decyzji stanowiły własność województwa. Powyższe stanowisko jest w ocenie Sądu nieuzasadnione. Art. 207 ust. 9 ufp z 2009 r. wskazuje, że decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, wydaje m.in. organ pełniący funkcję instytucji pośredniczącej. Na mocy Porozumienia w sprawie realizacji komponentu regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (zawartego pomiędzy Ministrem Rozwoju Regionalnego jako IZ PO KL a Samorządem Województwa jako Instytucją Pośredniczącą) uprawnienie to zostało przekazane na rzecz Samorządu Województwa .... Jednocześnie zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (a taką jest sprawa dotyczącą zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowany z udziałem środków europejskich) wydaje marszałek województwa, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Bez wątpienia decyzja wydana przez Marszałka Województwa ... była decyzją w indywidualnej sprawie. Stanowisko takie jest potwierdzone w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto, w literaturze prawa administracyjnego panuje pogląd że sprawa ma charakter sprawy indywidualnej, jeżeli dotyczy imiennie określonego podmiotu oraz konkretnych jego praw i obowiązków (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 11). Z kolei ustawodawca nie różnicuje decyzji wydawanych w indywidualnych sprawach na decyzje o charakterze majątkowym i niemajątkowym. Każdą decyzję w indywidualnej sprawie z zakresu administracji wydaje Marszałek województwa, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W związku z tym, że brak jest odrębnych przepisów w tym zakresie, uprawnienie to wprost z ustawy jest przypisane Marszałkowi. Jednocześnie decyzja wydana na podstawie art. 207 ufp z 2009 r. jest decyzją administracyjną z uwagi na brzmienie art. 67 ufp z 2009 r., który do spraw dotyczących środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (a takimi są środki podlegające zwrotowi na mocy decyzji) nakazuje stosowanie przepisów kpa. Argumentacja skarżącej, iż sprawa z uwagi na jej majątkowy charakter związany z mieniem nie ma wyłącznie charakteru indywidualnego, nie zasługuje na uznanie. Ponadto skarżąca błędnie uznaje, iż środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowią własność województwa. Środki na realizację komponentu regionalnego Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w 2009 r. Samorząd Województwa otrzymał w formie dotacji rozwojowej na podstawie umowy z Instytucją Zarządzającą z dnia 4 lutego 2009 r., zaś w formie dotacji celowej na rok 2010 r. na podstawie umowy z dnia 22.01.2010 r. Zgodnie z zapisem § 1 powyższych umów dotacja rozwojowa oraz dotacja celowa zostały przyznane na ściśle określone cele w konkretnych kwotach, a każde przesunięcie środków wymaga zgody Instytucji Zarządzającej (§ 2 ust. 4 umowy na 2009 r.). Środki te nie stanowią własności województwa i władze województwa nie mają możliwości swobodnego nimi dysponowania. Powyższe stanowisko potwierdzają dalsze zapisy umowy, z których wynika, że środki odzyskane od beneficjentów przez Instytucję Pośredniczącą (Samorząd Województwa) są zwracane do Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i stanowią dochód budżetu państwa (§ 8 ust. 1 i 2 umowy na 2009 r. oraz § 7 umowy na 2010 r.). Wobec powyższych rozważań nie sposób zgodzić się z twierdzeniem autorów skargi kasacyjnej, że decyzja dotyczyła mienia województwa. Zastrzeżenia Skarżącej w tym zakresie są zatem chybione. Odnosząc się do zarzutu, iż organ II instancji orzekał bez podstawy prawnej, podkreślić przede wszystkim należy, że Skarżąca w dalszej części skargi nie wyjaśnia, dlaczego w jej opinii podstawą prawną nie jest art. 207 w zw. z art. 184 ufp z 2009 r. w kontekście zastosowania art. 34 pzp. Wobec powyższego trudno jest odnieść się do tak sformułowanego zarzutu. Zarzut naruszenia art. 80 kpa również nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca podnosi, że faktury VAT Marża, na podstawie których poniesiono wydatki objęte decyzją, nie spełniają warunków określonych prawem i stąd - zdaniem skarżącej - zasadne było odliczenie od wskazanej na fakturze kwoty brutto wartości 22% VAT w celu ustalenia wartości zamówienia. Powyższe wnioskowanie nie jest logiczne i z tego powodu nieprzekonywujące. Bezspornym jest, iż to na wystawcy faktury spoczywa obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi przepisami i w tym zakresie Skarżąca słusznie podnosi, iż "celem ustawodawcy podatkowego na pewno nie było zobligowanie odbiorcy faktury do sprawdzania poprawności oraz rzetelności otrzymanego dokumentu". Tym bardziej jednak obowiązek taki nie spoczywa na organie administracji prowadzącym postępowanie odwoławcze w trybie ufp. Istotą postępowania odwoławczego jest bowiem weryfikacja, pod kątem formalnym i merytorycznym, przez organ wyższej instancji decyzji wydanej w I instancji. Powołując się na ww. argument, skarżąca zaprzecza zatem niejako sama sobie, zarzucając organowi "nierozważenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie i nie uwzględnienie, iż faktury dokumentujące sprzedaż usług nie spełniają warunków koniecznych dla traktowania ich jako faktury N/AT Marża". Niemniej jednak trudno sobie wyobrazić, że skarżąca dokonała płatności wynikającej z przedmiotowych faktur przyjmując jednocześnie, że są one nieprawidłowe, tym bardziej, iż zdawała sobie sprawę z tego, że płatności dokonywane są w ramach projektu, który może być przedmiotem kontroli. Zauważyć przy tym należy po pierwsze, że na każdej z faktur jest wskazane, że jest to faktura N/AT Marża (w nagłówku lub w uwagach), po drugie zaś -na odwrocie potwierdzono, iż dokonano ich sprawdzenia pod względem formalnym. Kwestia poprawności faktur pozostaje bez związku z istotą sprawy. Minister wydając zaskarżoną decyzję podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, opierając ją na dokumentach sporządzonych przez organy administracji publicznej w zakresie ich działania. Dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło