V SA/Wa 2249/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-20
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzyć, jeśli wpis sądowy został już uiszczony?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy umorzyć, jeżeli wpis sądowy został już uiszczony, a na skarżącej nie ciążą już żadne inne koszty sądowe, zgodnie z art. 249a PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, bezrobocie męża, chorobę męża, ciążę i zwolnienie lekarskie. Wniosła również o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W trakcie postępowania skarżąca uiściła wpis sądowy.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... maja 2016 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
M. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, natomiast jej mąż posiada samochód osobowy o wartości 13.000 zł. W rubryce 10 wniosku oświadczyła, iż z tytułu umowy o pracę otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1.837,24 zł netto, zaś jej mąż jest osobą bezrobotną i nie osiąga dochodów. W uzasadnieniu podniosła, iż zarówno ona, jak i jej mąż mają od dawna zawieszone działalności gospodarcze i nie osiągają z tego tytułu żadnych przychodów. Oświadczyła, iż jest w 8 miesiącu ciąży i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Mąż skarżącej jest osobą chorą, w związku z czym również przebywał na zwolnieniu lekarskim. Skarżąca przedstawiła swoje miesięczne zobowiązania stałe i wydatki, do których zaliczyła: czynsz za mieszkanie – 493,93 zł; opłaty za media – 150 zł; koszty leczenia – 100 zł. Ponadto wskazała, iż jej mąż posiada zadłużenie kredytowe i pożyczkowe w wysokości 10.064,99 zł.
W dodatkowym oświadczeniu z dnia 13 listopada 2016 r. wyjaśniła, iż w dniu 18 października 2016 r. ona i jej mąż wyrejestrowali działalności gospodarcze. Wskazała, iż zamieszkuje wraz z mężem w użyczonym lokalu, znajdującym się w domu o nieuregulowanej sytuacji prawnej, należącym w połowie do jej ojca. Małżonkowie uzyskują sporadyczną pomoc od rodziców w postaci wyżywienia oraz pomocy w obowiązkach domowych i związanych z opieką nad dzieckiem. Skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające aktualną sytuację majątkową jej rodziny, w tym zaświadczenie o swoim wynagrodzeniu, zaświadczenie o bezrobotności męża, a także wyciągi z rachunków bankowych swoich i męża.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. Zauważyć należało, iż wnioskodawczyni i jej mąż nie posiadają wystarczających środków, które pozwoliłby na poniesienie kosztów związanych z udziałem profesjonalnego pełnomocnika. W tym zakresie wskazać należy, iż trzyosobowa rodzina skarżącej utrzymuje się wyłącznie z jednego wynagrodzenia za pracę, bowiem mąż skarżącej jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a nadto z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć zatrudnienia. Małżonkom urodziło się w dniu 25 października 2016 r. dziecko, w związku z czym wnioskodawczyni pozostaje obecnie na urlopie macierzyńskim i otrzymuje 80% wartości dotychczasowego wynagrodzenia. Mając zatem na uwadze, iż wnioskodawczyni nie dysponuje zasobami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, uznać należało, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Natomiast w pozostałym zakresie rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Wskazać należy, iż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie uiszczenia w dniu 27 września 2016 r. kwoty 100 zł, a więc kwoty w wysokości odpowiadającej należnemu w sprawie wpisowi sądowemu. Wobec tego, iż na obecnym etapie postępowania nie ciążą już na skarżącej żadne inne koszty sądowe, rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Stosownie bowiem do przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 w zw. art. 249a p.p.a.s.a. orzeczono, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło