V SA/Wa 2264/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-12

Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Piotr Piszczek, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranych płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, finansowanych częściowo ze środków EFRROW, może zostać uwzględniony, gdy należność przekracza równowartość 100 euro i beneficjent uzyskuje stałe dochody?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że należność z tytułu nienależnie pobranych płatności strukturalnych, finansowanych częściowo z EFRROW, nie podlega umorzeniu, ponieważ przekracza równowartość 100 euro i beneficjent uzyskuje stałe dochody. Ponadto, przepisy dotyczące umorzenia należności nie mogły zostać zastosowane w sytuacji, gdy środki pochodziły z EFRROW, a program PROW 2007-2013 nie został jeszcze zakończony. Sąd podkreślił również, że beneficjentka była świadoma zasad przyznawania renty i miała obowiązek informowania o pobieraniu renty rodzinnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranej renty strukturalnej. Beneficjentka pobierała rentę strukturalną, mimo że miała ustalone prawo do renty rodzinnej, o czym nie poinformowała organu. Po uchyleniu decyzji przyznającej rentę strukturalną i ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, wnioski o umorzenie tej należności były wielokrotnie odrzucane ze względu na przekroczenie progu 100 euro, stałe dochody beneficjentki oraz specyfikę finansowania środków z EFRROW. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wiedzy organu o jej stanie zdrowia i pobieraniu renty rodzinnej oraz nieświadomości podejmowanych czynności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2014 r., [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oddala skargę 1. Decyzją z dnia [...] 12.2008 r. Kierownik BP ARiMR w K. przyznał J.S. od [...].10.2008 r. do [...].06.2017 r. rentę strukturalną w wysokości 954,44 zł. 2. Ten sam organ decyzją z dnia [...].02.2010 r. orzekł o uchyleniu decyzji w/w i o odmowie przyznania renty strukturalnej z uwagi na fakt, że w dniu złożenia wniosku o rentę wnioskodawczyni miała przyznanie prawo do renty rodzinnej. 3. Decyzją z dnia [...].02.2011 r. Prezes ARiMR ustalił J. S. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w łącznej wysokości 15911,35 zł powiększonej o odsetki określone jak dla zaległości podatkowych, naliczone od dnia doręczenia decyzji. W motywach zwrócono uwagę, że Organ przekazując płatności z tytułu renty strukturalnej za okres [...] 10.2008 r. do stycznia 2010 r. nie wiedział, że z ZUS na mocy decyzji z [...] 09.2004 r. przyznał J. S. stałe prawo do renty rodzinnej. Tym samym przyznanie płatności nie można uznać za pomyłkę "właściwej władz" co mogłoby stanowić podstawę do wyłączenia obowiązku zwrotu płatności. J. S. powinna wykryć powyższą prawidłowość, bowiem składając wniosek o płatność oświadczyła, że znane są jej zasady przyznania i wypłaty rent strukturalnych. 4. W efekcie złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym J. S. podnosiła: - wystąpienie niej nadciśnienia tętniczego skutkującym zawrotami głowy, - przebyte dwa udary mózgu, - fakt umorzenia przez Prokuraturę Rejonową w K. sprawy Ds. 1680/10 ze względu na stan zdrowia psychicznego, - niemożność uiszczenia tej kwoty, - nieświadomego podejmowania czynności., Prezes ARiMR decyzją z dnia [...].05.2011 r. utrzymał w mocy decyzję opisaną w p-kcie 3 niniejszego uzasadnienia. 5. Następnie powołując się na te same przesłanki, o których była mowa w w p-kcie 4 uzasadnienia J. S. złożyła wniosek o umorzenie należności w kwocie 15 911,35 ze względu na stan zdrowia. Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] 03.2012 r. odmówił wydania decyzji pozytywnej. W motywach zwrócono uwagę, że brak jest podstaw do umorzenia należności gdyż J. S. - uzyskuje stałe dochody w postaci renty, - wierzytelność jest wyższa aniżeli równowartość 100 euro, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia żądania. W efekcie wniesionego odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny decyzją a dnia [...].07.2013 r. 6. W dniu [...].01.2014 r. J. S. sporządziła kolejny wniosek o umorzenie wierzytelności w kwocie 15 920, 15 zł wraz z odsetkami. Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] 02.2014 r. – stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 5, § 6 i § 1 9 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 21.12. 2010r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umorzenia, odroczenia lub rozkładania na raty spłat należności przypadającym agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. z 2010 r. nr 258, poz 1747) dalej " rozporządzenie RM" w zw. z art. 8 ust 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) dalej " ustawa" odmówił umorzenia nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. W przekonaniu Organu renta pobiera przez stronę (831,15 zł brutto miesięcznie) jest wolna od zajęcia w 50% kwoty najniższej emerytury lub renty, która wynosi 415, 58 zł. Nie zachodzi więc przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności, a więc nie ma możliwości zastosowania § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia RM. Ponieważ należność przekracza równowartość 100 euro brak jest możliwości zastosowania § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia RM. W dniu [...] 03. 2014 J. S. sporządziła odwołanie. W dniu [...] 07.2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z § 3 art.1 pkt 5 i art. 2, § 4 ust. 1, § 6 rozporządzenia RM – utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny. Podzielając ustalenia Prezesa ARiMR Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że renta strukturalna pobrana przez J. S. była finansowana w 75% z EFRROW i 25% z budżetu państwa, a zatem nie była wyłącznie finansowana z krajowych środków publicznych do których odnosi się art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy ( jeden z zarzutów odwołania). 7. W skardze - żądając uchylenia zaskarżonej decyzji – J. S. ( dalej Skarżąca) podniosła zarzut obrazy prawa materialnego poprzez błędne ustalenie, że: a). ARiMR wiedziała od [...] 01.2009 r. o pobieraniu przez Skarżącą świadczeń, a mimo to nie wstrzymała świadczenia, b). Prokuratura Rejonowa w K. ustaliła, że Skarżąca ma ograniczoną poczytalność w stopniu znacznym( z tej racji postępowanie karne zostało umorzone), a Organy tego nie respektują wydając kolejne decyzje nie bacząc na stan zdrowia ( sprawa DS. 1680/10). W motywach skargi zwrócono uwagę, że ARiMR w K. wiedziała o pobieraniu przez Skarżącą świadczenia z ZUS, a mimo to do [...]12.2009 r. nie wstrzymała świadczenia pobieranego z tytułu renty strukturalnej. Skarżąca podniosła, że cierpi na nadciśnienie tętnicze, przebyła dwa udary mózgu. Z racji ograniczonej poczytalności w stopniu znacznym wszelkie czynności jakie podejmowała realizowała nieświadomie. 8. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia - podniesiono argumenty zbliżone z motywami rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny, bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy. II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi, bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca, bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchybienie to mogło mieć ( a więc wcale nie musiało mieć ) wpływu na wynik sprawy. IV. Odnosząc się do zarzutów Skarżącej należy podkreślić, iż Prezes ARiMR już w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]02.2011 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, wskazał fakty, które uzasadniają ustalenie kwoty nienależnie pobranej przez skarżącą płatności. Podniósł, iż decyzją z dnia [...]12.2008 r. została przyznana J. S. renta strukturalna w wysokości 954,44 zł. Tymczasem decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].09.2004 r. przyznano Skarżącej od dnia 1 września 2004 r. na stałe prawo do renty rodzinnej. Organ I instancji o wydaniu powyższej decyzji nie został poinformowany przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności z tytułu renty strukturalnej z dnia 4.12.2008 r. W związku z powyższym po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ I instancji w dniu [...].02.2010 r. wydał decyzję nr [...], o uchyleniu decyzji ostatecznej i odmowie przyznania renty strukturalnej. Organ I instancji stwierdził, że stanowi to naruszenie zasad i warunków przyznawania płatności, dlatego też zwrotowi podlega kwota 15 911, 35 zł, tj. kwota przyznana na mocy decyzji z dnia [...]12.2008 r. powiększona o odsetki naliczane jak dla zaległości podatkowych. Na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. do ustalania kwot nienależnie pobranych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. Dodatkowo organ I instancji poinformował Skarżącą o brzmieniu art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/04 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18 z 30.04.2004 r. ze zm.), który określa przesłanki przy spełnieniu których na beneficjencie nie ciąży obowiązek zwrotu nadmiernie pobranej płatności. Zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia "obowiązek zwrotu (...) nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat." W przedmiotowej sprawie skarżąca o konieczności zwrotu nienależnie pobranych płatności, została powiadomiona ww. decyzją Prezesa ARiMR RS nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., przed upływem terminów wskazanych w cytowanym przepisie. W związku z tym norma z art. 73 ust. 5 nie ma zastosowania. Zgodnie z art. 73 ust. 4 akapit 1 ww. rozporządzenia nr 796/04 "Obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu lub jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika" - oznacza to, że odstąpienie od obowiązku zwrotu nadmiernie pobranej płatności może nastąpić jedynie w sytuacji łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w art. 73 ust. 4 akapit 1 rozporządzenia tzn. dana płatność powinna zostać dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy oraz rolnik nie mógł w zwykłych okolicznościach wykryć tego błędu. Organ przekazując płatność z tytułu renty strukturalnej za okres od [...].10.2008 r. do stycznia 2010 r., nie był w posiadaniu informacji, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] Inspektorat w [...] na mocy decyzji z dnia [...].09.2004 r. przyznał J. S. od dnia [...] 09.2004 r. na stałe prawo do renty rodzinnej, tym samym przyznanie płatności w nienależnej kwocie, nie można uznać za pomyłkę "właściwej władzy", co mogłoby stanowić podstawę do wyłączenia obowiązku zwrotu płatności. Prezes ARiMR w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wyjaśnił, iż Skarżąca powinna okoliczność powyższą wykryć ponieważ składając wniosek o przyznanie płatności oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych, w związku z powyższym w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 73 ust. 4 akapit 1 rozporządzenia. Decyzja z dnia [...] 02.2010 r. o uchyleniu decyzji ostatecznej i odmowie przyznania renty strukturalnej uprawomocniła się, gdyż Skarżąca nie wniosła od niej odwołania. Skoro zatem prawomocną decyzją ustalono, że beneficjentowi nie należą się płatności z tytułu renty strukturalnej, to wypłacone płatności powinny zostać zwrócone. Zaistniała zatem konieczność ustalenia J. S. kwoty nienależnie pobranej kwoty płatności. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] 05.2011 r., w której Prezes ARiMR przytoczył przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. Zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem," jeżeli ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. W przedmiotowej sprawie ustalono, iż J. S. na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] 12.2008 r. otrzymała rentę strukturalną od 31 października 2008 r. Okazało się jednak, że Skarżącej na mocy decyzji ZUS Oddział w [...]. Inspektorat w [...] z dnia [...] września 2004 r. została przyznana od dnia 1 września 2004 r. renta rodzinna na stałe, która była przez skarżącą pobierana do dnia 31 stycznia 2009 r. Powyższe oznacza, że J. S. nie spełniła warunku określonego w § 4 pkt 1 rozporządzenia, uprawniającego do przyznania renty strukturalnej. W związku z tym decyzja z dnia 4.12.2008 r. została wycofana z obrotu prawnego na mocy decyzji o uchyleniu decyzji ostatecznej i odmowie przyznania renty strukturalnej, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR K. w dniu [...] lutego 2010 r. V. Odnosząc się do zarzutów skarżącej kwestionującej wysokość naliczonej kwoty należy wskazać, że kwota nienależnie pobranych płatności w wysokości 15 911,35 zł, została ustalona na podstawie decyzji z dnia 4.12.2008 r., zgodnie z poniższym wyliczeniem, o którym skarżąca była poinformowana: Wysokość renty strukturalnej od października 2008 r. do końca lutego 2009 r. 954,44 zł 5 miesięcy x 954,44 zł = 4772,20 zł Wysokość renty strukturalnej od marca 2009 r. do stycznia 2010 r. - 1012,65 zł 11 miesięcy x 1012,65 zł = 11 139,15 zł Łączna kwota do zwrotu: 4772,20 zł+11 139,15 zł = 15 911,35 zł , Powyższe zostało ustalone decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...].02.2011 r. w której J. S. została ustalona kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 15 911,35 zł. Należy podkreślić, iż również Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2012 r. odniósł się do kwestii podniesionej przez Skarżącą, że ARiMR wiedziała od [...] stycznia 2009 r. o pobieraniu świadczenia z ZUS, a mimo to do [...] grudnia 2009 r. nie podjęła żadnych decyzji w sprawie wstrzymania świadczenia, oraz że organ I instancji pominął to, że Prokuratura Rejonowa w K. uznała Skarżącą za osobę o ograniczonej poczytalność i w związku z tym zostało umorzone w stosunku do Skarżącej postępowanie karne. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odnosząc się do powyższej kwestii wskazał, iż są one bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczą bowiem odrębnego postępowania zakończonego wydaniem przez Prezesa ARiMR ostatecznej decyzji z dnia [...].05.2011 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...].02.2011 r. ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej i nakładają na Skarżącą obowiązek zwrotu należności wraz z odsetkami. Decyzja ta nie została zaskarżona przez J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wobec tego stała się ostateczna. VI. Odnosząc się do zarzutów Skarżącej w kontekście stanu zdrowia oraz stwierdzenia iż "wszelkie czynności, jakie skarżąca podejmowała w związku ze stanem zdrowia - podejmowała nieświadomie", należy przytoczyć uzasadnienie decyzji z dnia [...].05.2011 r., w której Prezes ARiMR uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że J. S., składając w dniu [...].07.2008 r. wniosek o przyznanie renty strukturalnej podpisała oświadczenie, iż "znane mi są zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych", a także zobowiązała się do "niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o wszystkich faktach mających wpływ na przyznanie płatności z tytułu renty strukturalnej oraz o faktach, które mają istotne znaczenie dla zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu rent strukturalnych." Powyższe oznacza, że J. S. była świadoma skutków pobierania renty strukturalnej mimo faktu, że nie była do tego uprawniona. Dodatkowo dodać, należy iż w aktach sprawy znajduje się pismo ZUS w [...] Inspektorat w [...] z dnia [...] 02.2009 r. skierowane do Skarżącej, w którym została poinformowana, że "o posiadanym prawie do renty rodzinnej winna Pani informować ARiMR w [...]". Mimo to J. S., ani składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej, ani po otrzymaniu pisma ZUS z dnia [...] lutego 2009 r., nie poinformowała ARiMR o posiadanym przez nią prawie do renty rodzinnej. W związku z powyższym, Prezes ARiMR odnosząc się do argumentów J. S., iż w niniejszej sprawie działała "nieświadomie", trafnie wskazał, że argument ten nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy i nie może zostać uwzględniony. Końcowo należy zauważyć, że Skarżąca "świadomie" podejmowała działania na rzecz uzyskania renty przedkładając dość skomplikowaną dokumentację " nieświadomość działania" pojawiła się dopiero w postępowaniu o zwrot świadczenia. VII. Odnosząc się do dalszych zarzutów dotyczących decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji organu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, należy wskazać naprzepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia należność pieniężna umarzana jest z urzędu, o ile należność ta nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia. Z przepisu art. 11 w związku z art. 8 pkt f wspomnianego rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 wynika natomiast, iż kurs wymiany euro to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny (EBC) przed pierwszym dniem miesiąca, w którym wydana została decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranej płatności. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż ustalona decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...].02.2011 r. kwota nienależnie pobranych płatności przyznanych Skarżącej wynosiła 15 911,35 zł. Kwota ta wielokrotnie przekroczyła zatem równowartość 100 euro. VIII. Odmawiając umorzenia należności organ I onstancji powołał się na przepis § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. Zgodnie z tym przepisem Prezes ARiMR, może z urzędu umarzać w całości lub w części należności z tytułu wypłaconych przez agencje płatnicze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, a także z tytułu zabezpieczeń i kar nieobjętych klasyfikacją budżetową Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Jednakże, z uwagi na fakt. iż środki pobrane przez J. S. pochodzą z EFRROW i są realizowane w ramach PROW 2007-2013, w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. Przepis ten stanowi, iż powołany wyżej przepis § 3 ust. 1 pkt 5 ma zastosowanie również do należności z tytułu wypłaconych przez agencje płatnicze środków pochodzących z EFRROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tego funduszu po zakończeniu realizacji PROW 2007-2013. Tak więc, w świetle powyższego przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia mogłaby zostać rozpatrzona dopiero po kończeniu PROW 2007-2013. IX. Jednocześnie, należy wskazać, iż nawet w przypadku, gdyby środki pobrane przez Skarżącą nie pochodziły z EFRROW, to przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. również nie miałaby zastosowania z uwagi na to, że Skarżąca uzyskuje stały dochód, który może zostać zajęty przez organ egzekucyjny. Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki wskazane w ww. przepisie, uzasadniające umorzenie przedmiotowej należności. Wskazać ponadto należy, że zarówno agencja płatnicza jak również Instytucja Zarządzająca - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zobligowani są do ochrony interesów budżetu wspólnotowego, zapobiegania i należytego traktowania każdej nieprawidłowości popełnionej przez beneficjenta korzystającego z pomocy. Przepis art. 5a rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006 r" str. 90, z późn. zm.), wskazuje na uprawnienie państwa członkowskiego do podjęcia decyzji o niekontynuowaniu windykacji, jeżeli kwota nienależnie wypłacona rolnikowi nie przekracza 100 euro w ramach jednego programu pomocy. Z analizy powyższego wynika, iż państwo członkowskie zobowiązane jest do bezwzględnego dochodzenia należności. Należy również stwierdzić, iż zgodnie z § 6 ww. rozporządzenia, w przypadku, gdy zachodzą przesłanki dla umorzenia należności, o których mowa w § 3-5, umorzenie obejmuje również umorzenie odsetek za zwłokę naliczonych od należności oraz poniesionych kosztów dochodzenia należności, przy czym w stosunku do umorzenia należności, o którym mowa w § 4 ust. 1, umorzenie odsetek nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 50 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem wymienionym w § 4 ust. 1. Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, iż umorzenie odsetek za zwłokę może nastąpić tylko w sytuacji, w której spełnione zostały przesłanki do umorzenia należności głównej. Należy, więc stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki umorzenia należności głównej, co powoduje, iż zgodnie z jednoznacznym przepisem § 6 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...]12.2010 r. nie ma obecnie możliwości umorzenia odsetek za zwłokę. X. Mając na uwadze treść art. 151 ppsa należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło