V SA/Wa 2266/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA – Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz umorzenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Wnioskiem zawartym w skardze z dnia 13 czerwca 2008 r. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców uzupełnionym następnie poprzez złożenie urzędowego formularza PPF skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu oświadczyła, iż nie pracuje, pozostaje ma utrzymaniu męża, który zarabia około 600 zł miesięcznie z prac dorywczych. Opiekuje się i wychowuje dwójkę dzieci. Większość wydatków stanowią koszty utrzymania rodziny przede wszystkim dzieci (energia -70 zł/mc, woda – 60 zł /mc, wyżywienie, odzież i przybory szkolne). Nie posiadają wraz z mężem żadnego majątku i oszczędności. Nieznacznie pomaga im kuzynka. Postanowieniem z 24 października 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Literalna wykładnia omawianych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu sądu rozpoznającego wniosek. Rozpatrując wniosek skarżącej oraz biorąc pod uwagę twierdzenia zawarte we wniesionym sprzeciwie i dołączone do niego kserokopie faktur, Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jej osoby. Zasadniczy wpływ na zajęcie takiego stanowiska wywarły następujące okoliczności. W sprawie o sygn. V SA/Wa 2302/08 skarżąca ubiega się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu tego wniosku wskazała m.in., iż posiada dochody lub mienie wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jej utrzymaniu w tym kosztów leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej, wynajmuje lokal w Z. przy ul. [...] za kwotę 50 zł (v. umowa najmu k. 20 akt administracyjnych). Ponadto skarżący opłacił tytułem przedmiotowego wniosku kwotę 340 zł (k. 22 akt adm.). Z oświadczenia złożonego w dniu 18 października 2007 r. przez Z. G., której bratankiem jest mąż skarżącej, wynika natomiast, iż skarżący oraz jej rodzina zamieszkują razem z nią w Z. przy ul. [...] i pozostają na jej utrzymaniu, oraz że dysponuje ona środkami finansowymi na ich utrzymanie przez okres co najmniej 1 roku łącznie z kosztami leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia finansowego ze środków pomocy społecznej. W dniu 1 września 2007 r. otrzymała bowiem 10 000 EURO oraz 29 700 USD z tytułu sprzedaży mieszkania i środki te zapewnią utrzymanie ww., którzy są członkami jej rodziny. Należy stwierdzić, że skarżąca oraz jej małżonek nie ponoszą żadnych kosztów utrzymania, gdyż utrzymuje ich ciotka – Z. G., z którą pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Mąż skarżącej uzyskuje też niewielkie dochody z pracy (około 600 zł). Ponadto w dniu 8 listopada 2007 r. skarżąca i jej rodzina otrzymali z tytułu darowizny kwotę 18000 zł, którą wpłacili na rachunek bankowy w [...], należącym do skarżącej. Potwierdza to również zeznanie męża skarżącej złożone do protokołu w dniu 19 grudnia 2007 r. w którym wskazuje on, że nie wie za ile wynajął pokój, bo żona za niego płaci, ale chyba nic nie płaci oraz utrzymują się z pieniędzy, które darowała im ciotka. W sprzeciwie skarżąca wskazała, że nie posiada już darowanych 18.000 zł, jednak nie przedstawiła żadnych dowodów (np. wyciągu z rachunku bankowego) że kwota ta została już wydana. Tymczasem – jak wskazano powyżej – to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżąca i jej rodzina nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć przyszłe koszty sądowe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.