V SA/Wa 2267/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lipca 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej; oddala skargę Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr ... z dnia ... czerwca 2012 r. o odmowie umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia ... lipca 2012 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił T. P. zwanemu dalej: skarżącym) umorzenia pozostałej do spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej w wysokości ... zł, ustalonej w odrębnym postępowaniu (decyzją Prezesa ARiMR Nr ... z dnia ... lipca 2010 r.) Organ I instancji podał, że nie została spełniona przesłanka warunkująca umorzenie należności określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. z 2010 r., nr 258, poz. 1747). Zgodnie bowiem z powyższym przepisem prezes agencji płatniczej umarza z urzędu należności pieniężne pochodzące z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji i Europejskiego Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, o ile należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52 ze zm.). Organ I instancji stwierdził również, że skarżący pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o niezbędne informacje i dokumenty nie uprawdopodobnił, czy w przedmiotowej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności, co w ocenie organu doprowadza do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie zaszła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 5 powyższego rozporządzenia. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji oraz uznając jego bezzasadność Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia ... lipca 2012 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W jej uzasadnieniu podzielił stanowisko Prezesa ARiMR, co do ustaleń faktycznych i prawnych organu I instancji wyjaśniając jednocześnie, iż kwota nienależnie pobranych płatności przyznanych skarżącemu wynosiła ... zł i poza sporem jest, że kwota ta przekroczyła równowartość 100 euro bowiem wyznaczony przez Europejski Bank Centralny kurs euro na dzień 30 czerwca 2010 r., wynosił ... zł. Przedmiotowa zatem należność, jak wyjaśnił organ odwoławczy, mogłaby być umorzona, jeśli byłaby równa lub mniejsza od kwoty ... zł. Po ponownym przytoczeniu § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r., oraz mając dodatkowo na uwadze zgromadzoną w sprawie dokumentację wyjaśnił, iż skarżący posiada stałe źródło utrzymania – utrzymuje się razem z żoną z emerytury i renty, które to dochody mogą zostać zajęte przez organ egzekucyjny, a nadto syn skarżącego otrzymał od ojca gospodarstwo rolne i w razie jego ubóstwa ciąży na nim obowiązek alimentacyjny. Powyższe, w ocenie organu świadczy o tym, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia przesłanki do umorzenia należności, a tym samym do zastosowania § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia RM z dnia 21 grudnia 2010 r. Odnosząc się natomiast do argumentów skarżącego dotyczących okoliczności przekazania gospodarstwa synowi, które doprowadziły do ustalenia nienależnie pobranych płatności, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśnił, iż zarzuty te dotyczą odrębnego postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i argumenty te nie mogą być badane w przedmiotowym postępowaniu. W skardze na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lipca 2012 r. skarżący szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi dodatkowo wyjaśnił, iż przyczyną przekazania gospodarstwa rolnego synowi była całkowita niezdolność do pracy skarżącego oraz jego małżonki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, iż podnoszone przez skarżącego w skardze argumenty pozostają bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie sądu skarga nie tylko nie formułuje żadnych zarzutów pod adresem kwestionowanej decyzji ale i nie wskazuje żadnych okoliczności które poddawałyby w wątpliwość trafności podjętego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu jakichkolwiek nieprawidłowości zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga że przedmiotem sprawy niniejszej jest kwestia umorzenia należności określonej inną decyzją (z dnia ... lipca 2010 r.) wydaną w odrębnym postępowaniu, które zostało ostatecznie zakończone. Oznacza to iż w sprawie niniejszej skarżący nie może kwestionować poprawności w/w decyzji ani też odwoływać się do okoliczności które były podstawą jej wydania. Zatem postępowanie w sprawie niniejszej sprowadza się nie do kontroli poprawności określenia należności obciążających skarżącego, ale do kontroli zasadności odmowy umorzenia tej należności. Ta ostatnia kwestia uregulowana jest przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach wspólnej Polityki Rolnej. Paragraf 4 tego rozporządzenia wskazuje na jedyny przypadek którego zaistnienie skutkuje koniecznością umorzenia z urzędu m. in. takich należności jak ta która obciążą skarżącego. Chodzi mianowicie o taką należność która nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady. (...) W przedmiotowej sprawie niesporne było to, że kwota nienależnie pobranej przez skarżącego płatności ustalona decyzją Prezesa ARiMR z dnia ... lipca 2010 r. wynosiła ... zł a więc przewyższała kwotę 100 euro. Z tego też powodu organy obu instancji zasadnie podniosły iż w/w przepis nie mógł być zastosowany. Przywołane wyżej rozporządzenie przewidywało również przypadki fakultatywnego umarzania całości lub części należności wypłaconych beneficjentom. Otóż chodziło tu o przypadki całkowitej ich nieściągalności pod warunkiem wszakże, występowania jednej z przesłanej wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia, a mianowicie: 1) należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego albo upadłościowego; 2) dłużnik będący osobą fizyczna zmarł nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiając ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w dniu poprzedzającym umorzenie (...). 3) dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 4) kwota należności nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności; 6) postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Z oczywistych względów w sprawie niniejszej oceny wymagało jedynie to czy spełniona została przesłanka wymieniona w pkt 5 wyżej cytowanego § 3. Zdaniem sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwala na przyjęcie, że ocena taka została dokonana a organ odwoławczy w sposób przekonujący ją uzasadnił. Wskazał bowiem, że skarżący wraz z małżonką utrzymuje się z emerytury i renty oraz, że skarżący przepisał gospodarstwo rolne na syna, na którym może ciążyć ewentualny względem niego obowiązek alimentacyjny. Skarżący posiada zatem, jak słusznie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, stały dochód, który może zostać zajęty przez organ egzekucyjny. Dalej organ wyjaśnił również, iż pomimo wezwania (k-... akt adm.) skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia w sprawie przesłanki warunkującej umorzenie, określonej w § 3 ust. 1 pkt 5 w/w rozporządzenia. W ocenie Sądu z argumentacją przedstawioną przez organ w tej materii także należy się zgodzić. Niezależnie od tego przypomnieć należy, że § 3 ust. 1 rozporządzenia oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego ("Prezes ARiMR i Prezes ARR mogą z urzędu umarzać...") co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięć w omawianym przedmiocie. Negatywna ocena takich rozstrzygnięć musiałaby wiązać się z brakiem ich uzasadnienia, bądź też z takimi uzasadnieniami, które z żaden sposób nie przystawałyby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej. W ocenie Sądu nie mają również znaczenia, co zasadnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, okoliczności które doprowadziły do niedotrzymania podjętego przez skarżącego zobowiązania bowiem kwestia ta dotyczy odrębnego postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa ARiMR z dnia ... lipca 2011 r. Nr ... o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na marginesie warto tylko dodać, iż w przedmiotowej sprawie skarżący powinien rozważyć możliwość jaką przewiduje § 7 rozporządzenia. Otóż przepis ten umożliwia wystąpienie z wnioskiem o odroczenie terminu spłaty całości lub części należności lub rozłożenia jej w całości lub w części na raty z uwagi na możliwości płatnicze dłużnika.