V SA/Wa 2270/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant specjalista - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W., działając na podstawie, wystawionego przez Ministra Finansów, tytułu wykonawczego nr [...] z [...] marca 2014 r., obejmującego należność z tytułu wpłaty z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej za grudzień 2013 r. w wysokości kwoty należności głównej 55.112.112,00 zł, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Województwa[...]. Przedmiotowy tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanemu dnia 2 kwietnia 2014 r. W toku postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] Oddział [...] w W.. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanemu w dniu [...] kwietnia 2014 r. W dniu [...] kwietnia 2014 r. Województwo [...] wniosło zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy nr [...] wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 105, z późn. zm.); dalej: "u.p.e.a.". Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] zawiesił w całości postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego, wskazując w uzasadnieniu na złożone w dniu [...] kwietnia 2014 r. zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Województwo [...] pismem z [...] kwietnia 2014 r. wniosło zażalenie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 35 w związku z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., art. 17 § 1 w związku z art. 35 u.p.e.a. oraz art. 6, 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż organ egzekucyjny słusznie dokonał zawieszenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 § 1 pkt 5 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a., albowiem pkt 5 art. 56 § 1 u.p.e.a. przewiduje inne aniżeli zawarte w punktach 1-4 przypadki przewidziane w ustawach. Za okoliczność o której mowa we wskazanym powyżej pkt 5 należy uznać również sytuację przewidzianą w art. 35 § 1 u.p.e.a., czyli zawieszenie postępowania egzekucyjnego w wyniku wniesienia zarzutów przez zobowiązanego na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10. Zaistnienie przesłanek z art. 56 § 1 u.p.e.a. zgodnie z § 3 obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Dotyczy to także sytuacji, gdy zawieszenie następuje z mocy samego prawa. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. podjął zawieszone postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] marca 2014 r., a następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] ponownie je zawiesił. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Finansów poinformował, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie V SA/Wa 952/14 uchylił decyzję Ministra Finansów stanowiącą podstawę należności objętej tytułem wykonawczym nr [...], jednocześnie wskazując, że w pkt 3 wyroku Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Ponadto poinformował, iż powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] września 2014 r. jest nieprawomocny, gdyż Minister Finansów złożył w dniu [...] listopada 2014 r. skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym stwierdził, że egzekwowany obowiązek na dzień wydania niniejszego postanowienia nie podlega wykonaniu, a powyższe wyczerpuje przesłankę zawieszenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu [...] stycznia 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż jak wynika z informacji zawartej w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w niniejszej sprawie, z uwagi na zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie dokonano podziału kwoty uzyskanej z egzekucji i nie przekazano należności wierzycielowi. Powyższe wynika z faktu, że przez cały ten okres istniały w sprawie obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast z uwagi na fakt, iż zmieniły się przesłanki do zawieszenia postępowania organ wydał ponownie postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie jak stwierdził zakończona została egzekucja, natomiast nie zostało zakończone postępowanie egzekucyjne. Wyjaśnił też, iż pomimo wydania dwóch postanowień z tą samą datą i tym samym numerem, daty wydania oraz numery nie są jedynymi cechami identyfikującymi rozstrzygnięcia. W jednym postanowieniu organ w sentencji rozstrzygnięcia wyraźnie wskazał, iż podejmuje postępowanie egzekucyjne zawieszone postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] i w uzasadnieniu wyjaśnił, iż ustała przyczyna zawieszenia, tj. postanowienie w przedmiocie zarzutów stało się ostateczne. W uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wskazano na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jako okoliczność przemawiającą za koniecznością zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Województwo [...] wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie przepisów prawa: 1. art. 56 § 1 pkt 1 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. 2. art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. 3. art. 6,7 i 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Województwa [...] ponownie podniósł, iż przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało już zakończone, albowiem należności objęte tytułem wykonawczym nr [...] wraz z kosztami prowadzonego postępowania zostały już wyegzekwowane przez organ egzekucyjny w dniu [...] kwietnia 2014 r. i należności te zostały przekazane przez dłużnika zajętej wierzytelności na rachunek bankowy organu egzekucyjnego. Wskazał, iż bezprzedmiotowe jest zatem wydawanie postanowienia o zawieszeniu egzekucji w sytuacji gdy należność została wyegzekwowana. Wskazał ponownie, iż z tą samą datą i tym samym oznaczeniem zostało wydane inne postanowienie o podjęciu postępowania egzekucyjnego, a funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch różnych rozstrzygnięć z tej samej daty i o tych samych numerach jest nieprawidłowością wymagającą wyeliminowania tej rozbieżności. Ponadto zwrócił uwagę na dowolność postępowania organów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie w zakresie raz uznawania pełnomocnictwa do reprezentowania Zobowiązanego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego (rozstrzygnięcie Izby Skarbowej w W. skierowane do pełnomocnika), innym razem nie (rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. skierowane bezpośrednio do strony postępowania z pominięciem pełnomocnika, pomimo załączonego do akt sprawy postępowania egzekucyjnego stosownego pełnomocnictwa). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji publicznej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tj. Dz. U. 2014, poz. 1647, z późn. zm.) Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) dalej "p.p.s.a." podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Skarga oceniana według powyższych kryteriów okazała się nieuzasadniona, albowiem zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub części w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Brak wymagalności oznacza, że obowiązek istnieje, jednak organ administracyjny nie może domagać się jego realizacji. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] września 2014 r. (sygn. akt V SA/Wa 952/14) uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], mocą której organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], stanowiącą podstawę tytułu wykonawczego nr [...]. Jednocześnie Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego W., działając w oparciu o art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Województwa [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W ocenie Sądu organ zasadnie dokonał zawieszenia postępowania egzekucyjnego, pomimo iż doszło do wyegzekwowania całej należności objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym. Z informacji zawartej w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2015 r. wynikało bowiem, iż w niniejszej sprawie, z uwagi na zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie dokonano podziału kwoty uzyskanej z egzekucji i nie przekazano należności wierzycielowi. Wynikało to z faktu że przez cały ten okres istniały w sprawie obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast z uwagi na fakt, iż zmieniły się przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ zasadnie wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, a następnie ponownie postanowienie o jego zawieszeniu. Słusznie wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zakończona została egzekucja, natomiast nie zostało zakończone postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym – co do zasady- można wyróżnić trzy stadia: stadium poprzedzające wszczęcie egzekucji administracyjnej, stadium stosowania egzekucji oraz stadium następujące po przeprowadzeniu egzekucji. Nie zawsze postępowanie egzekucyjne przebiega przez wszystkie wymienione stadia, może ono zakończyć się na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji, albo też może przebiegać tylko przez dwa pierwsze stadia i zakończyć się wraz z zakończeniem egzekucji administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozróżnia bowiem postępowanie egzekucyjne oraz egzekucję administracyjną. Administracyjne postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności procesowe podejmowane przez podmioty inne niż organ egzekucyjny, np. przez wierzyciela Egzekucja administracyjna oznacza zaś stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym. Związek pomiędzy egzekucją i postępowaniem egzekucyjnym wyraża się w tym, że egzekucja odbywa się w ramach tego postępowania i nie może się odbyć inaczej niż w tym postępowaniu. Inny jest też moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego i egzekucji administracyjnej. Datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym (art. 61 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro przepisy u.p.e.a. nie regulują daty wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to w tym zakresie zastosowanie znajdzie zasada wynikająca z art. 61 § 3 k.p.a., zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony (w postępowaniu egzekucyjnym – na żądanie wierzyciela) jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (w postępowaniu egzekucyjnym – na żądanie wierzyciela) jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (w postępowaniu egzekucyjnym – organowi egzekucyjnemu). Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wobec powyższego wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje w dniu doręczenia organowi egzekucyjnemu wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym. Stosownie natomiast do art. 26 par. 5 pkt 1 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zakończenie egzekucji administracyjnej, co następuje z momentem wyegzekwowania dochodzonej należności nie zawsze oznacza zakończenie postępowania egzekucyjnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu, gdy pomimo zrealizowania środka egzekucyjnego organ egzekucyjny będzie musiał podjąć jeszcze inne czynności procesowe związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Odnosząc się do zarzutu wydania dwóch postanowień z tą samą datą i tym samym numerem należy stwierdzić, iż jest on zasadny, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy. Postanowienia te wskazywały bowiem na przedmiot rozstrzygnięcia. W jednym postanowieniu organ w sentencji rozstrzygnięcia wskazał, iż podejmuje postępowanie egzekucyjne zawieszone postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. W drugim, w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, będący podstawą jego zawieszenia. Zasadny jest również zarzut naruszenia przepisu art.. 40 § 2 k.p.a., a co za tym idzie art. 18 u.p.a., jednakże wobec tego, iż pełnomocnik strony wniósł w terminie zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. należy uznać, iż uchybienie to również nie miało wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.