V SA/Wa 2275/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Asesor WSA - Marian Wolanin, Protokolant - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowa wyrażenia zgody na wydanie wizy pobytowej uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców utrzymał w mocy swoje poprzednie postanowienie z dnia [...] maja 2007 r. o odmowie wyrażenia zgody na wydanie przez Wojewodę [...] wizy pobytowej M. M.– obywatelowi Republiki T.. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono dotychczasowy stan faktyczny sprawy związany z ubieganiem się przez M. M. o uzyskanie wizy pobytowej stwierdzając, że wydanie wizy pobytowej na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, może mieć miejsce wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. Celem rozwiązania przyjętego w powołanym art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie jest bowiem legalizowanie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osobom, które przebywają w Polsce, pomimo braku stosownych zezwoleń i w ich przypadku nie występują żadne, szczególne okoliczności uniemożliwiające im opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu opiniującego, podniesione przez skarżącego okoliczności nie stanowią szczególnej sytuacji osobistej w rozumieniu art. 33 ust. 1 powołanej ustawy, uniemożliwiającej mu opuszczenie terytorium Polski oraz uzasadniającej wydanie wnioskowanej wizy pobytowej. Wiza pobytowa wydawana na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach służy co do zasady legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnych od nich sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi. W rozpatrywanej sprawie nie występuje jednak taka sytuacja, gdyż jak wynika z uzasadnienia wniosku skarżącego, wiza pobytowa miałaby umożliwić cudzoziemcowi przebywanie w Polsce w dłuższej perspektywie czasowej. Przedstawione przez skarżącego okoliczności nie mogą więc stanowić uzasadnienia do wydania wizy pobytowej w trybie art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, jednakże to organ właściwy do wydania decyzji powinien dokonać analizy zgromadzonego materiału dowodowego i ocenić czy w tym konkretnym przypadku okoliczności takie zachodzą, bowiem stanowisko Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców ma przede wszystkim przyczynić się do prawidłowego załatwienia sprawy przez organ I instancji bez wkraczania w jego właściwość instancyjną. W skardze na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. M. zarzucił naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracyjnych wyrażonej w art. 8 kpa. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że przepisy prawa polskiego wymagają od strony osobistego obowiązkowego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej tj. Sądem Okręgowym I Wydziałem Cywilnym w G. ., w charakterze strony w sprawie o rozwód, co wynika z wezwania Sądu z dnia [...] lipca 2007 r. o wyznaczeniu rozprawy w dniu [...] lipca 2007 r. Stanowi to w pełni realizację przesłanki z art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Skarżący jest w trakcie rozwodu z S. D., żyjąc jednocześnie w konkubinacie z E. G., z którą wspólnie mają i wychowują [...] syna A. R.i G.. Brak uzyskania wizy pobytowej powoduje w konsekwencji, iż skarżący nie będzie mógł realizować opieki nad małoletnim synem, a tym samym syn skarżącego w wyniku postanowienia organów Państwa Polskiego nie będzie mógł wychowywać się w pełnej rodzinie. Pochopnie wydane orzeczenia będą w swych skutkach dotykać nie tylko skarżącego ale w szczególności będą nieść ujemne skutki dla małoletniego [...] syna skarżącego A. R. G., który orzeczeniem organów Państwa Polskiego będzie zmuszony dorastać (bez ojca) w niepełnej rodzinie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu orzekającego wniósł o jej oddalenie przywołując motywy zaskarżonego postanowienia oraz argumentację przemawiająca za nieuwzględnieniem zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego postanowienia niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. Nr 234, poz. 16940, o treści obowiązującej w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, wynika, że wiza pobytowa może być wydana cudzoziemcowi, mimo że zachodzą okoliczności, na podstawie których należałoby mu odmówić wydania wizy, jeżeli zaistniała jedna z przesłanek wymienionych w powołanym przepisie. Według natomiast art. 46 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, wizę, o której mowa w art. 33 ustawy, wydają lub odmawiają jej wydania konsul albo wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca. Wydanie wizy wymaga uzyskania zgody Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców. Z powyższego wynika, że organem rozstrzygającym sprawę wydania wizy pobytowej – w pierwszej instancji – był wojewoda lub konsul. Do tych organów należało zatem ustalenie, czy skarżący spełnia warunki wynikające z art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach do wydania wizy pobytowej w trybie tego przepisu. Rozstrzygnięcie o tym następowało w formie decyzji administracyjnej. Do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców należało natomiast rozważenie udzielenia lub odmowa udzielenia zgody na wydanie takiej wizy. Ustawowe rozdzielenie kompetencji organów w przedmiocie rozstrzygania sprawy wydania wizy pobytowej i udzielania zgody na jej wydanie, wyklucza dopuszczalność przenikania się tych kompetencji, dlatego też przedmiotem zaskarżonego postanowienia nie mogło być wiążące ustalenie, czy skarżący spełnia warunki z art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach do wydania wizy pobytowej, skoro kompetencja w tym zakresie przypisana została wojewodzie i konsulowi, jako organom wydającym w tym względzie decyzję administracyjną w pierwszej instancji. Brak zgody Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, określonej w art. 46 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, wykluczało wydanie pozytywnej decyzji w przedmiocie wydania wizy pobytowej, a tym samym zwalniało organ wydający taką decyzję od rozważania spełnienia przesłanek określonych w art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Jeżeli jednak Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców wyraził zgodę na wydanie wizy, to obowiązkiem organu pierwszej instancji było następnie rozważenie, czy dana osoba spełnia przesłanki określone w art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach do wydania wizy pobytowej na podstawie tego przepisu. O ile więc odmowa udzielenia zgody na wydanie wizy była dla organu wydającego w tym przedmiocie decyzję administracyjną wiążąca, o tyle udzielenie takiej zgody nie przesądzało jeszcze o wyniku decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ wynik ten zależał ponadto od stwierdzenia przez organ orzekający w pierwszej instancji, spełnienia przesłanek określonych w art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Ocena zaistnienia przesłanek z powołanego art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w sprawie rozpatrywanej przez organ pierwszej instancji, nie należała zatem do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, jako organu współdziałającego na podstawie art. 46 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez wyrażanie zgody lub odmowę jej wyrażenia na wydanie wizy pobytowej. Rozważania organu działającego w ramach kompetencji udzielania zgody na wydanie wizy pobytowej powinny były więc odnosić się przede wszystkim do warunków lub następstw decyzji wydawanej przez organ pierwszej instancji w sprawie wydania wizy pobytowej. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców powinien był zatem ograniczyć się w zaskarżonym postanowieniu jedynie do oceny czynników kształtujących przesłanki motywacyjne organu, któremu powierzono rozstrzygnięcie sprawy co do istoty w drodze decyzji. W zaskarżonym postanowieniu organ orzekający skupił się jednak na ocenie, czy skarżący spełnia przesłanki wynikające z art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wskutek czego dokonał w tym względzie wiążącego ustalenia, które zastrzeżone zostało do właściwości organu wydającego decyzję. Oznacza to naruszenie art. 46 ust. 3 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ponieważ odmowa udzielenia zgody oparta została w zaskarżonym postanowieniu na ocenie tych okoliczności ustawowo określonych, które powinny być ustalone i rozstrzygnięte dopiero przez organ wydający decyzję w pierwszej instancji, a więc po uprzednim zajęciu stanowiska przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w sposób nie ingerujący w zakres kompetencji organu pierwszej instancji do ustalania spełnienia się przesłanek określonych w art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach wyłącza dopuszczalność oceny przez Sąd zasadności zarzutów skarżącego wobec zaskarżonego postanowienia z dnia [...] czerwca 2007 r., ponieważ właściwy obecnie organ, zobowiązany będzie do ponownego rozważenia kwestii udzielenia zgody lub odmowy jej udzielenia na wydanie skarżącemu wizy pobytowej w trybie art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, z uwagi na to, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 46 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach o treści obowiązującej sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 120, poz. 818), co wynika z art. 21 powołanej ustawy z dnia 24 maja 2007 r. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono wobec braku wniosku w tym względzie.