V SA/Wa 2276/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-21
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną, mimo odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o refundację składek na ubezpieczenie społeczne?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, wykazując trudną sytuację materialną, uzasadnił potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu, co sąd uwzględnił i przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył skargę na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmowne co do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o refundację składek na ubezpieczenie społeczne. W trakcie postępowania wnioskował o ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną, w tym niską rentę i egzekucję komorniczą z posiadanych nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata;
Postanowieniem z 11 stycznia 2012r. przyznano skarżącemu J. P. prawo pomocy w zakresie wnioskowanym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 13 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. P. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w związku z nieziszczeniem wpisu i nie złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy w wymaganym terminie.
Wnioskiem z 14 lutego 2012r. Skarżący wystąpił o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż prowadzi sam gospodarstwo domowe, a jego jedyny dochód stanowi renta w wysokości 1796 zł, z której potrącane są zaległe i bieżące świadczenia alimentacyjne. Do wypłaty Skarżący otrzymuje kwotę 418,85 złotych. Skarżący oświadczył, że posiada dom o pow. 176 m², nieruchomość rolną o pow. 0,0719 ha, samochód osobowy F. , który został przejęty przez bank w celu sprzedaży i zaspokojenia kredytu w wysokości 13.000 złotych. Wyjaśnił także, że z posiadanych nieruchomości komornik prowadzi egzekucję. Skarżącemu odmówiono również przyznania pomocy z MOPS ze względu na posiadaną nieruchomość.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Złożone oświadczenia wskazują, iż skarżący prowadzi sam gospodarstwo domowe, a jego jedyny dochód stanowi świadczenie rentowe w wysokości 418,85 zł, które jest w całości przeznaczane na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżącego. Mając powyższe na względzie należy uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło