V SA/Wa 2277/12

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S.P.O.R. L. w Ta. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego S.P.O.R.L. w T., dalej: "skarżący" albo "ośrodek" wystąpił z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, jaki rodzaj działalności prowadzi, wskazał, że zatrudnia 33 osoby w tym 3 osoby niepełnosprawne. Wstrzymanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zmniejszyło przychody ośrodka łącznie o kwotę 100.329,66 zł (za okres od października 2010 r. do lipca 2012 r.), co przekracza kwotę miesięcznego funduszu wynagrodzeń oraz narzutów do ZUS i US. Za I półrocze 2012 r. ośrodek wygenerował stratę w wysokości [...] zł. Pomimo prób znalezienia dodatkowych źródeł dochodów ([...],[...]) sytuacja finansowa ośrodka ulega pogorszeniu. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał założycielski wynosi [...] zł, kapitał zapasowy wynosi [...] zł, zysk z lat ubiegłych stanowi kwotę [...] zł, natomiast środki trwałe przedstawiają wartość [...] zł według bilansu za ostatni rok. Podano również, że wysokość straty za rok 2011 wyniosła [...] zł, a za I półrocze 2012 r. wyniosła [...] zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że skarżący posiada środki pieniężne na 3 rachunkach bankowych w łącznej kwocie [...] zł. Skarżący wyjaśnił, że środki pieniężne na koncie bankowym przeznaczone są na zapłatę zobowiązań publiczno-prawnych, tj. wobec ZUS oraz na podatek dochodowy od wynagrodzeń pracowniczych za kwiecień 2012 r. w łącznej kwocie 38.562,01 zł oraz na zobowiązania pracownicze. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia złożonych dokumentów oraz przedstawienia dodatkowych informacji skarżący złożył kopie zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2010-2011, aktualny wykaz środków trwałych, odpisy aktualnych sprawozdań finansowych na dzień 30 września 2012 r. oraz za 2011 r., wykaz z posiadanych rachunków bankowych za trzy ostatnie miesiące oraz oświadczenie, że skarżący ośrodek w ostatnich dwóch latach nie nabywał i nie zbywał środków trwałych o wartości powyżej 10.000 zł oraz, że nie posiada lokat bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Oceniając złożony wniosek, oświadczenia zawarte na urzędowym formularzu PPPr oraz wyjaśnienia złożone w ramach uzupełnienia wniosku na podstawie art. 255 p.p.s.a. stwierdzić należy, że ośrodek na prawo pomocy nie zasługuje, bowiem nie wykazał, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący wskazał, że posiada środki trwałe o wartości [...] zł, a więc majątek o znacznej wartości, jak i środki finansowe na rachunku bankowym. Podkreślić należy, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącego, a zobowiązania publicznoprawne nie korzystają z pierwszeństwa w ich zaspokojeniu, przed kosztami sądowymi. Dlatego nie może uzasadniać zwolnienia od kosztów sądowych okoliczność, że zgromadzone na rachunku bankowym środki pieniężne są przeznaczone na zapłatę składek wobec ZUS oraz zaliczek na podatek dochodowy. Stwierdzić należy, iż za zwolnieniem skarżącego od kosztów postępowania nie przemawia również argument, iż skarżący poniósł stratę za 2011r. oraz wykazuje stratę za I kwartał 2012 r. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Samo wykazanie straty nie stanowi automatycznie o braku majątku albo środków finansowych, tym bardziej, że w poprzednich latach ośrodek uzyskał zysk. Przedstawione kserokopie dokumentów księgowych, w tym bilans, rachunek zysków i strat, zeznania i deklaracje podatkowe wskazują, że skarżący prowadzi działalność w dużych rozmiarach. W zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2011 rok skarżący wykazał stratę, ale uzyskał przychody w wysokości [...] zł oraz poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł. W 2010 roku skarżący uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Z przedstawionego bilansu na dzień 30 września 2012 r. wynika, że skarżący posiada należności wobec innych podmiotów w wysokości [...] zł, a jego zobowiązania stanowią kwotę [...] zł. Ponadto stan inwestycji krótkoterminowych w formie środków pieniężnych zwiększył się z kwoty [...] zł według stanu na dzień 30 września 2011 r. i wynosił [...] zł stanu na dzień 30 września 2012 r., co przeczy wyjaśnieniem skarżącego, że jego sytuacja finansowa ulega pogorszeniu. Warto zauważyć, że SP ZOZ prowadzony jest w formie samodzielnego zakładu pokrywającego z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów koszty działalności i zobowiązań. Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 7 lutego 2012r. wynika, iż skarżący nie znajduje się w stanie likwidacji. Skarżący nie utracił płynności finansowej, gdyż brak jest wpisów co do zaległości, wierzytelności itd. w dziale 4 odpisu z KRS. Wyjaśnić należy, iż wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Należy również zauważyć, że w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nie działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna - z reguły, obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżącego, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń, czy też – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, kwestionujące na drodze sądowej decyzję organu administracji publicznej. Ponieważ skarżący posiada środki pieniężne na rachunku bankowym, posiada majątek, a wysokość wpisu sądowego, od uiszczenia którego zależy rozpoznanie złożonej skargi przez Sąd wynosi 200 zł, nie jest zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, bowiem warunkiem pozytywnego rozpoznania wniosku jest wykazanie, że skarżący nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.