V SA/Wa 2288/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA – Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. S. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. K. S. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" (zwana dalej: skarżącą) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] sierpnia 2010r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Zarządzeniem z 25 października 2010r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżąca wnioskiem z 6 listopada 2010r. (data nadania) wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, iż od momentu wszczęcia postępowań celnych i podatkowych przez organ celny sytuacja jej firmy uległa pogorszeniu, zakończenie części postępowań uniemożliwiło jej dalszą działalność i postawiło w obliczu bankructwa. W jej opinii organ celny uznał ją bezprawnie za stronę postępowania, choć nie była ona importerem spornego towaru, nie czuje się, co podkreśliła dłużnikiem wobec Skarbu Państwa. Skarżąca wskazała, że osiągane przez nią dochody nie pozwalają jej na zapłatę wpisu sądowego, co tym samym pozbawi ją obrony własnych interesów przed niezawisłym Sądem. Ponadto, jej zdaniem ważnym podkreślenia jest fakt dużej ilości sporów, które prowadzi z organami celnymi. Skarżąca wskazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania rodziny, w której jedynym żywicielem jest jej mąż, co jej zdaniem uzasadnia złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwójką dzieci (pełnoletnich), jest wraz z mężem współwłaścicielką domu o pow. 500 m2, wskazała także, że nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Cała rodzina utrzymuje się z dochodów męża w wysokości 2647,00 złotych brutto. Oświadczyła, iż syn jest osobą bezrobotną, zaś córka jest dzieckiem niepełnosprawnym wymagającym ze strony rodziców specjalnej opieki i troski. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z 18 listopada 2010 r. wezwano skarżącą do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 listopada 2010 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 35 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie nie złożyła ona dodatkowego oświadczenia zgodnie z powyższym zarządzeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosi 200 zł. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną w jakiej znalazła się ona i jej rodzina, podała, że pozostaje wraz z dziećmi na wyłącznym utrzymaniu męża P. S. (dochód 2647,00 zł brutto), posiada we współwłasności z mężem dom o pow. 500 m². Syn jest osobą bezrobotną, zaś córka jest osobą wymagającą stałej opieki, której kształcenie pochłania znaczną część dochodów. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPF z 6 listopada 2010r., było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie pełnomocnika skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej, do czego uprawniał art. 255 p.p.s.a. Mając na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez skarżącą wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazała ona, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. Same jedynie informacje zawarte w wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie poparte żadną dokumentacją, nie obrazują rzeczywistej oceny możliwości płatniczych skarżącej, wobec czego nie można uznać, że spełniona została przesłanka, na mocy której następuje przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie przez Sąd oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.