V SA/Wa 229/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-05
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Irena Jakubiec-Kudiura, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie reguły proporcjonalności do zwrotu części dofinansowania w projekcie unijnym jest zasadne w przypadku nieosiągnięcia wskaźnika efektywności zatrudnienia z przyczyn leżących po stronie beneficjenta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że reguła proporcjonalności ma zastosowanie, gdy nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu wynika z przyczyn leżących po stronie beneficjenta. W sprawie beneficjent nie wykazał należytej staranności w monitorowaniu zatrudnienia uczestników projektu, co skutkowało nieosiągnięciem wymaganego wskaźnika efektywności zatrudnienia. Wobec tego organ prawidłowo nałożył obowiązek zwrotu części dofinansowania wraz z odsetkami.Stan faktyczny
Stowarzyszenie realizowało projekt dofinansowany z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, zobowiązując się do osiągnięcia wskaźnika efektywności zatrudnienia uczestników na poziomie minimum 25%. Po zakończeniu projektu organ stwierdził, że wskaźnik ten nie został osiągnięty w wymaganym zakresie, co skutkowało żądaniem zwrotu części dofinansowania. Beneficjent wskazywał na trudności w monitorowaniu zatrudnienia uczestników, w tym zatrudnienie za granicą i udział w stażach, jednak organ uznał, że beneficjent nie dopełnił należytej staranności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] im. prof. [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2017 r. znak [...] Minister Rozwoju i Finansów, uchylił decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z [...] lutego 2017 r. (znak: [...]), określającą Stowarzyszeniu E. z siedzibą w W. (dalej stowarzyszenie, strona, wnioskodawca) do zwrotu kwotę 100.393,92 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania na rachunek beneficjenta środków w ramach trzeciej transzy zaliczkowej, tj. od [...] grudnia 2014 r., w części dotyczącej kwoty 36.506,88 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] grudnia 2014 r. - i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji - w pozostałej zaś części utrzymał ją w mocy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy:
w ramach konkursu otwartego nr 2/6.1.1/2012 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki ( POKL) został wybrany projekt nr [...], pt. "[...]" do realizacji zgodnie z dokumentacją konkursową z [...] września 2012 r. Warunkiem przyznania dofinansowania, było złożenie wniosku o dofinansowanie projektu, spełniającego m.in. szczegółowe kryteria dostępu. Kryteria te były obowiązkowe dla wszystkich wnioskodawców. Konieczność spełnienia kryteriów dostępu oznaczała, że dofinansowanie mógł uzyskać tylko ten projekt, który spełniał je wszystkie.
Wśród pięciu szczegółowych kryteriów dostępu w konkursie określono m.in. wymóg osiągnięcia efektywności zatrudnienia uczestników na poziomie min. 15 % w przypadku osób niepełnosprawnych oraz min. 25 % w przypadku pozostałych grup docelowych. Sposób pomiaru wskaźnika efektywności zatrudnieniowej w projekcie zawarto w załączniku nr 8 do dokumentacji konkursowej.
Instytucja Pośrednicząca 2 (IP2-WUP) podpisała [...] marca 2013 r. z wnioskodawcą umowę o dofinansowanie na realizację projektu w kwocie nieprzekraczającej 1.568 170,72 zł., która miała być realizowana w partnerstwie. Liderem w projekcie było stowarzyszenie zaś Fundacja P. partnerem.
Zgodnie z ww. wnioskiem o dofinansowanie wnioskodawca zaplanował, że w okresie od 01.02.2013 r. do 31.01.2015 r. wsparcie w postaci: warsztatów aktywizacji zawodowej, doradztwa zawodowego, szkoleń zawodowych i pośrednictwa pracy otrzymają łącznie 192 osoby. Wskaźnik efektywności zatrudnienia w projekcie, w którym nie brały udziału osoby niepełnosprawne, określono na poziomie 48 osób, czyli na minimalnym poziomie 25 %. W toku realizacji projektu umowa była aneksowana. Aneksem nr [...] z [...] czerwca 2014 r. wprowadzono do projektu komponent ponadnarodowy, zwiększono kwotę dofinansowania do 2.035 265,78 zł, zaktualizowano wniosek o dofinansowanie projektu, w tym wydłużono okres realizacji projektu do 31 marca 2015 r. Ponownie zmiany do projektu wnioskodawca zgłosił pismem z [...] lutego 2015 r., składając zaktualizowany wniosek o dofinansowanie - wśród proponowanych zmian było zwiększenie liczby uczestników projektu do 214 osób ( ostatecznie udział wzięły 223 osoby) oraz wydłużenie okresu realizacji projektu do 31 lipca 2015 r. IP2 po dokonaniu przez wnioskodawcę poprawek wniosku, zaakceptowała wnioskowane zmiany dotyczące zwiększenia planowanej liczby uczestników do 214 osób przy planowanym zakończeniu projektu do 30 czerwca 2015 r.
Pierwszy raz problem w realizacji wskaźnika efektywności zatrudnienia wnioskodawca zgłosił we wniosku o płatność za okres 01.07.2014 r. - 30.09.2014 r., czyli na 6 miesięcy przed planowanym wówczas zakończeniem realizacji projektu tj. 31 marca 2015 r.
Na zakończenie realizacji projektu wnioskodawca [...] sierpnia 2015 r., złożył do IP2 końcowy wniosek o płatność za okres od 01.04.2015 r. do 30.06.2015 r. W wyniku weryfikacji wniosku IP2 pismem z [...] sierpnia 2015 r. poinformowała stronę o jego odrzuceniu z powodu ujawnionych błędów, a także przypomniała o konieczności rozliczenia projektu pod kątem założeń merytorycznych projektu, w tym szczegółowych kryteriów dostępu. Wnioskodawca [...] września 2015 r., złożył do IP2 poprawiony wniosek o płatność wraz z wyjaśnieniami, w których m.in. wskazał, że kopie dokumentów potwierdzających zatrudnienie uczestników projektu zostaną przekazane do IP2 po zakończeniu pomiaru wskaźników. [...] października 2015 r. do IP2 wpłynęły kopie dokumentów potwierdzających zatrudnienie 42 osób i 8 pism skierowanych do uczestników projektu, wzywających ich do złożenia dokumentów potwierdzających podjęcie zatrudnienia. Strona opisała przy tym trudności związane z gromadzeniem dokumentów, podjęte środki zaradcze oraz wystąpił z prośbą o wydłużenie o 30 dni terminu na złożenie kompletnych dokumentów potwierdzających uzyskanie zatrudnienia przez uczestników projektu, który zgodnie z § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie, miał nastąpić nie później niż 100 dni od zakończenia realizacji projektu. Oznacza to, że ostatecznym terminem na rozliczenie wskaźnika efektywności zatrudnienia był [...] października 2015 r. Mając na uwadze opisane przez stronę trudności związane z gromadzeniem dokumentów potwierdzających zatrudnienie (m.in. podjęcie przez dużą część uczestników pracy za granicą i wynikający z tego utrudniony lub niemożliwy kontakt z nimi, częste zmiany numerów telefonicznych przez uczestników, realizacja projektu na obszarze 18 powiatów [...] i związana z tym trudność w bezpośrednim dotarciu do wszystkich uczestników projektu, niechęć uczestników do przekazywania dokumentów z danymi swoimi i pracodawców oraz stawkami wynagrodzenia), a także opisane przez nią podjęte środki zaradcze (m.in. kontakt telefoniczny i osobisty z uczestnikami, którzy zakończyli udział w projekcie, próby dotarcia do uczestników projektu poprzez inne osoby z tej samej grupy szkoleniowej lub mieszkające w tej samej miejscowości, wizyty w miejscu zamieszkania uczestników z własnym skanerem/kopiarką), IP2 w piśmie z [...] października 2015 r. wyraziła zgodę na wydłużenie terminu na rozliczenie efektywności zatrudnienia do 31 października 2015 r.
Organ wskazał, że wspomniany ostateczny termin na rozliczenie efektywności zatrudnienia w projekcie upłynął, lecz do tego dnia wnioskodawca, nie przedstawił wymaganych dokumentów oraz nie złożył poprawionego wniosku o płatność. W rezultacie IP2 pismem z [...] stycznia 2016 r., wezwała go do złożenia poprawionego, końcowego wniosku o płatność wraz z brakującymi dokumentami potwierdzającymi podjęcie zatrudnienia przez uczestników projektu. W odpowiedzi strona przekazała dodatkowe dokumenty dotyczące zatrudnienia 12 osób oraz ponownie wyjaśniła powody opóźnienia rozliczenia wskaźnika powtarzając dotychczasową argumentację wskazała na podjęte środki zaradcze oraz wniosła o uznanie staży jako formy zatrudnienia dopuszczalnej przy monitorowaniu wskaźnika efektywności zatrudnienia. IP2 w piśmie z [...] marca 2016 r. podsumowała, że spośród przedstawionych przez stowarzyszenie dokumentów dotyczących zatrudnienia 54 osób do efektywności zatrudnieniowej w projekcie można zaliczyć jedynie 34 z nich, co oznacza, że określone w konkursie szczegółowe kryterium dostępu polegające na osiągnięciu efektywności zatrudnienia uczestników na poziomie min. 25 % w przypadku wskazanych grup docelowych, nie zostało osiągnięte. W tej sytuacji zgodnie z obowiązującą dokumentacją konkursową obowiązkiem IP2 było rozliczenie projektu zgodnie z regułą proporcjonalności. W związku z tym organ wezwał wnioskodawcę do zwrotu całości dotacji przekazanej na realizację projektu w wysokości 2. 035 258,26 zł w terminie 14 dni od doręczenia wezwania pomniejszonej o środki zwrócone na koniec realizacji projektu. Następnie w związku z korespondencją ze stroną, która składała sukcesywnie posiadane przez siebie dokumenty dotyczące zatrudnienia, ostatecznie organ stwierdził, że do efektywności zatrudnienia zakwalifikuje łącznie 42 osoby (w tym dotychczas zatwierdzone 34 osoby).Wnioskodawca pismem z [...] sierpnia 2016 r., zwrócił się z prośbą o odstąpienie od rozliczenia projektu z uwzględnieniem reguły proporcjonalności, wskazując, że przy realizacji projektu dopełnił wszelkich możliwych starań w celu spełnienia kryterium efektywności zatrudnienia i nieosiągnięcie tego kryterium nie wynikało z jego winy. Podkreślił, że poza tym w ramach realizacji projektu osiągnięto wszystkie wskaźniki, z wyjątkiem wskaźnika efektywności zatrudnienia. Wśród argumentów, które zdaniem stowarzyszenia przemawiają za odstąpieniem od stosowania reguły proporcjonalności wymieniło ono : podejmowanie przez uczestników projektu pracy "na czarno", podejmowanie pracy dzięki udziałowi w projekcie, ale po upływie trzech miesięcy od zakończenia udziału w projekcie oraz niechęć uczestników projektu do przekazywania informacji nt. zatrudnienia. Organ uznał, że okoliczności te nie znajdują jednak potwierdzenia w posiadanej przez niego dokumentacji. Tym niemniej uznał, że należy obniżyć wysokość środków podlegających zwrotowi, w związku z czym pismem z [...] sierpnia 2016 r. wezwał stowarzyszenie do zwrotu środków w wysokości 109 520,64 zł, stanowiącej koszt uczestnictwa w projekcie 12 osób, dla których nie został osiągnięty wskaźnik zatrudnienia i ostatecznie po dalszej korespondencji pismem z [...] października 2016 r. kwoty 100 393,92 zł za 11 osób ( po uznaniu, że wykazano zatrudnienie jeszcze jednej osoby). Wysokość wydatków niekwalifikowalnych obliczono uwzględniając liczbę osób, których brakowało do osiągnięcia wskaźnika, tj. 11 osób (wartość docelowa wskaźnika wynosiła 54 osoby), koszt uczestnictwa w projekcie jednej osoby, tj. 9 126,72 zł, przy uwzględnieniu kwoty dofinansowania 2. 035 258,26 zł oraz liczby osób uczestniczących w projekcie - 223 osoby. W ocenie IP2 uzasadnienie przyczyn nieosiągnięcia efektywności zatrudnienia w projekcie oraz starania zmierzające do osiągnięcia założeń projektu, nie były wystarczające do całkowitego odstąpienia od rozliczenia projektu zgodnie z regułą proporcjonalności.
W związku z tym, że strona nie dokonała zwrotu żądanej kwoty dofinansowania organ [...] grudnia 2016 r. Dyrektor WUP w W. wszczął postępowanie administracyjne, w ramach którego po dokonaniu ponownej analizy dokumentów potwierdzających podjęcie zatrudnienia przez uczestników projektu w dniu [...] lutego 2017 r. wydał decyzję o zwrocie przez stowarzyszenie kwoty 100.393,92 zł z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych poczynając od [...] grudnia 2014 r.
Organ wskazał, że analizę prawidłowości realizacji projektu, przeprowadził na podstawie metody pomiaru wskaźnika efektywności zatrudnienia, wynikającej z Podręcznika wskaźników PO KL 2007-2013 z lipca 2013 r. (załącznik nr 7) i zawartej w dokumentacji konkursowej (załączniku nr 8). Łącznie IP2 zatwierdziła zatrudnienie 43 osób na 54 osoby wymagane, co szczegółowo opisała w uzasadnieniu decyzji. Organ I instancji wskazał też w odniesieniu do 18 osób dlaczego dotyczące ich dokumenty, złożone przez stronę, które w jej ocenie miały potwierdzać ich zatrudnienie po zakończeniu udziału w projekcie, nie zostały uwzględnione. Organ stwierdził, że osoby te nie mogły zostać pozytywnie zweryfikowane bo: podjęły pracę po upływie trzech miesięcy od zakończenia udziału w projekcie, pracowały krócej niż trzy miesiące, osiągnęły w ramach podjętej umowy cywilno-prawnej wynagrodzenie niższe niż 3-krotność minimalnego wynagrodzenia w rozumieniu przepisów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (umwp), zostały zatrudnione w ramach stażu, lub dokumenty nie wykazały w sposób prawidłowy podjęcia zatrudnienia.
Zgodnie z powyższymi ustaleniami wnioskodawca, nie zrealizował w projekcie szczegółowego kryterium dostępu polegającego na osiągnięciu efektywności zatrudnienia uczestników na poziomie min. 25 % w przypadku pozostałych grup docelowych realizując ten wskaźnik na poziomie 19,28 %. Organ wskazał, że podstawą zastosowania reguły proporcjonalności, był brak dochowania przez stowarzyszenie należytej staranności przy realizacji efektywności zatrudnienia. Świadczy o tym brak zabezpieczenia swoich uprawnień do monitorowania zatrudnienia uczestników projektu, choć pouczenie o tym znajdowało się w dokumentacji konkursowej. Ponadto, pierwszy sygnał strony o problemach w realizacji wskaźnika efektywności zatrudnienia pojawił się dopiero we wniosku o płatność za okres 01.07.2014 r. - 30.09.2014 r., czyli po upływie ponad 19 miesięcy realizacji projektu i zakończeniu udziału w projekcie 83 osób. Nadto umowny termin rozliczenia wskaźnika efektywności zatrudnieniowej został przekroczony przez stronę o ponad rok. W ocenie IP2 należyta staranność w realizacji projektu oraz jego celów. Wnioskodawca działając z należytą starannością powinien postępować przezornie, terminowo, zgodnie z przepisami i procedurami obowiązującymi przy wykorzystaniu funduszy unijnych czego zdaniem organu zabrakło, zatem jego starania skupiające się głównie na końcowej fazie realizacji projektu oraz po jego zakończeniu nie powoduje, że wskaźnik efektywności zatrudnienia realizowany był z należytą starannością.
Organ podkreślił, że podstawą zobowiązania strony do wydatkowania otrzymanych środków w określony sposób, są powszechnie obowiązujące przepisy prawa, umowa o dofinansowanie i wszelkie akty oraz dokumenty, które wiążą ją z mocy postanowień umowy o dofinansowanie, składające się na pojęcie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej o których mowa w art. 184 ufp. Podpisanie umowy o dofinansowanie projektu obligowało stronę do stosowania odpowiednich zasad obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych/publicznych. Na podstawie § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie wnioskodawca zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. W ocenie IP2 nieosiągnięcie w projekcie efektywności zatrudnienia, stanowiącej cel szczegółowy projektu określony we wniosku o dofinansowanie i bardzo ważnej w kontekście całego konkursu, stanowi realizację projektu niezgodnie z wnioskiem o dofinansowanie i narusza ww. postanowienie umowy. Naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie oznacza z kolei naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 2 i 4 umowy o dofinansowanie wnioskodawca oświadczył, że zapoznał się z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL oraz zobowiązał się do ich stosowania przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu.
Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie. W odwołaniu wskazał na trudności w realizacji projektu wynikające z charakteru grupy docelowej, której członkowie pochodzili z terenów wiejskich o dużym bezrobociu, w których było mało ofert pracy, przy czym wyjątkowo trudno było pozyskać osoby w wieku 50-64 lata celem spełnienia wymogu ich udziału w projekcie w wielkości 50%, o czym IP2 była informowana we wszystkich wnioskach o płatność. Podkreślił, że po ukończeniu projektu kontaktował się w różnych formach z uczestnikami szkoleń celem uzyskania danych i dokumentów dotyczących podjęcia przez nich pracy. Było to utrudnione zwłaszcza w odniesieniu do osób, które podjęły pracę za granicą. Wskazał, że podejmował szerokie działania w ramach pośrednictwa pracy, zaś partner projektu stworzył agencję zatrudnienia wyłącznie na potrzeby realizacji projektu. Podejmował kontakty z lokalnymi firmami w branży elektrycznej, budowlanej i pokrewnych. Kilku uczestników projektu zostało zatrudnionych w lokalnych firmach, jednak firmy wykorzystały przy tym możliwość obniżenia kosztów poprzez skierowanie osoby bezrobotnej na staż przez lokalny urząd pracy, co w efekcie spowodowało brak możliwości zaliczenia tych osób do wskaźnika efektywności zatrudnieniowej. Jednak bez udziału w projekcie i uzyskanym kwalifikacjom, osoby te nie miałyby szans na podjęcie pracy u tego pracodawcy. Liczba osób, które znalazły sie w takiej sytuacji to 8 osób. Wnioskodawca podkreślił, że gdyby uwzględnić osoby w ten sposób zatrudnione ( które opisał w odwołaniu) wskaźnik zatrudnienia, nie zostałby osiągnięty w liczbie 3 osób.
Podkreślił różnicę w zatrudnianiu dotyczącą osób w wieku poniżej 50 roku życia i tych powyżej 50+, co można było stwierdzić dopiero po zakończeniu trwania projektu.
Stowarzyszenie nie zgodziło się także ze stanowiskiem organu, że pierwsze problemy z potwierdzeniem zatrudnienia zgłosiło w październiku 2014 roku, czyli po 19 miesiącach od rozpoczęcia projektu, ponieważ w tym okresie posiadało już 24 potwierdzenia zatrudnienia na 108 osób, które zakończyły udział w projekcie, z których 25 osób było jeszcze w 3-miesięcznym okresie monitorowania. Oznacza to, że w tym momencie nie było zagrożenia dla spełnienia tego kryterium - już wtedy jednak zaczęły pojawiać się trudności z pozyskiwaniem kopii zaświadczeń od osób, o których wiedziano, że podjęły zatrudnienie.
Stowarzyszenie podkreśliło, że w początkowym okresie, w związku z trudnościami z rekrutacją uczestników w wieku 50+ zespół realizujący projekt, podjął decyzję o rozpoczęciu szkoleń osób głównie poniżej 50 lat, dopiero w ostatniej przeszkolonej grupie osiągnięto wskaźnik dla całego projektu 50% osób w wieku 50+. Spowodowało to, że proporcjonalnie więcej uczestników podejmowało zatrudnienie w pierwszej połowie czasu realizacji projektu, czego nie można było wcześniej przewidzieć.
Na wielkość wskaźnika wpływ ma także duża sezonowość pracy na lokalnych rynkach, a także w sektorze budowlanym, co oznacza, że osoby kończące szkolenie w okresach jesienno-zimowych, miały szanse na zatrudnienie dopiero na wiosnę, czyli po okresie, w którym wnioskodawca monitorował zatrudnienie.
Wskazał, że jego kilkakrotne prośby o przedłużenie terminu ostatecznego rozliczenia wskaźnika, wynikały z przedstawionych powyżej faktów oraz ze starań jakie zespół projektowy podejmował już po zakończeniu realizacji projektu, a także obowiązkowego okresu monitorowania jego uczestników. W sumie strona zebrała 58 potwierdzeń zatrudnienia, czyli więcej niż było wymagane w związku z realizacją projektu, wliczając te wynikające ze zwiększenia liczby uczestników projektu.
Dopiero weryfikacja przekazanych do IP dokumentów oraz niemożność uzyskania dodatkowych, wymaganych przez IP dokumentów potwierdzających zatrudnienie od części osób, wskazały na realne zagrożenie nieosiągnięcia tego wskaźnika. Miało to jednak miejsce wiele miesięcy po zakończeniu projektu.
Przez ponad rok po zakończeniu projektu zespół projektowy na własny koszt podejmował szerokie działania mające na celu uzyskanie od uczestników potwierdzenia zatrudnienia. Dzięki tym działaniom uzyskano kilkanaście potwierdzeń, które zostały zaakceptowane przez WUP.
IP nie uwzględniła także zaświadczeń z Powiatowych Urzędów Pracy o wyrejestrowaniu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia, chociaż jest to zgodne z Podręcznikiem wskaźników POKL 2007-2013. W przypadku S. G., K. K. oraz W. O., wnioskodawca przekazał zarówno kopie umów podpisanych z pracodawcą jak również kopie informacji przekazanych przez PUP w W. oraz PUP w R. potwierdzające wyrejestrowanie w/w osób z rejestrów urzędów z powodu podjęcia zatrudnienia.
Gdyby uwzględnić osoby w ten sposób zatrudnione oraz osoby, które podjęły zatrudnienie po stażu wskaźnik zatrudnienia zostałby osiągnięty. Dotyczy to także D. B. i P. B., których umowy zostały zawarte na okres min. 3 m-cy oraz mieszczą się w terminie 3 m-cy od zakończenia udziału w projekcie jednak ze względu na niższe wynagrodzenie, umowy te nie zostały zaakceptowane przez organ.
W związku z powyższym strona wniosła o odstąpienie od rozliczenia w/w projektu zgodnie z regułą proporcjonalności wskazując na Zapisy Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL - 3.1.5 Sekcja 5 - Reguła proporcjonalności. Z zapisów tych wynika m.in., że "Zastosowanie reguły proporcjonalności ma miejsce pod warunkiem, że nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu wynika z przyczyn leżących po stronie Beneficjenta" - co nakazuje badanie winy po jego stronie.
Decyzją z [...] października 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w odniesieniu do kwoty 36.506,88 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] grudnia 2014 r. - i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy.
Minister (IZ PO KL) przedstawił ustalony stan faktyczny sprawy i wskazał, że organ I instancji prawidłowo uznał, że w związku z nieosiągnięciem zaplanowanego w projekcie wskaźnika efektywności zatrudnienia, część wydatków stanowi wydatki niekwalifikowalne, do których zastosowanie ma zasada proporcjonalności, określona w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL (rozdz. 3.5).
Podkreślił, że celem głównym projektu, było wsparcie w postaci warsztatów aktywizacji zawodowej, doradztwa zawodowego, szkoleń zawodowych i pośrednictwa pracy określonej grupy osób.
Minister wskazał, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji szczegółowo przedstawił przyczyny nieuwzględnienia we wskaźniku efektywności zatrudnienia części osób, których dotyczyły dokumenty przedstawione przez beneficjenta. Odnosząc się do ustalonego stanu faktycznego organ odwoławczy przede wszystkim zauważył, że stowarzyszenie przystępując do umowy o dofinansowanie zaskarżonego projektu, zobowiązało się do jego realizacji zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie, stanowiącym załącznik do umowy (§ 3 pkt 1. Oznaczało to konieczność realizacji założonych we wniosku celów projektu, mierzonych poprzez zdefiniowane wskaźniki pomiaru, w szczególności te dotyczące efektywności zatrudnieniowej. W zakresie odnoszącym się do umowy o dofinansowanie, strona zobowiązana była do wydatkowania przyznanych środków zgodnie z Wytycznymi, w których określono zasadę proporcjonalności, z którą wiąże się możliwość zwrotu przyznanych środków. Zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami dotyczącymi pomiaru wskaźnika efektywności zatrudnienia maksymalny termin dla beneficjentów na przedstawienia informacji o jego wykonaniu poprzez projekt to 100 dni. Minister zauważył, że w odniesieniu do projektu strony, termin ten został przedłużony o ponad rok, co w jego ocenie było bardzo korzystnym dla niej rozwiązaniem, niewymuszonym obowiązującymi procedurami. Zgodnie z treścią Wytycznych w związku z końcowym rozliczeniem projektu według reguły proporcjonalności w przypadku nieosiągnięcia kwestionowanego wskaźnika zatrudnienia, który wynikał z ustalonym w konkursie kryterium dostępu, bezsprzecznym jest, że Strona nie zrealizowała założeń merytorycznych projektu w zakresie dotyczącym uzyskania przez uczestników projektu zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Wytyczne stanowią, że "Zastosowanie reguły proporcjonalności ma miejsce pod warunkiem, że nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu wynika z przyczyn leżących po stronie Beneficjenta". Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego w przekonaniu Ministra, nie sposób dopatrzyć się wystąpienia siły wyższej, tj. niemożliwego do przewidzenia zjawiska zewnętrznego, niezależnego od beneficjenta, którego wystąpienie spowodowało nieosiągnięcie kwestionowanego wskaźnika. Minister wskazał, że podziela stanowisko wyrażone przez organ I instancji, że wnioskodawca nie zabezpieczył w wystarczający sposób swojego prawa do otrzymania informacji zwrotnej od każdego uczestnika, który otrzymał wsparcie w projekcie na temat jego dalszej ścieżki zawodowej w okresie wymaganym 3-ech miesięcy.
Stwierdził, że umowy o pracę uczestników: M. A., W. C., S. G., M. H., K. K., E. K., oraz P. S., zawarte zostały w okresie powyżej 3 miesięcy od dnia zakończenia udziału każdego z nich w zaskarżonym projekcie. W odniesieniu do D. B., P. B., W. O., wartość ustalonej zapłaty za świadczoną pracę, była poniżej minimalnej wartości wymagalnej dla uwzględnienia zatrudnienia we wskaźniku efektywności zatrudnieniowej. Nadto umowy W. C., K. K., M. T. i E. Z., były zawarte na okres krótszy niż 3 miesiące, przez co również nie zostały uwzględnione w ww. wskaźniku. Minister w odniesieniu do powyższych uczestników projektu uznał stanowisko organu I instancji za prawidłowe. Jeśli chodzi natomiast o grupę uczestników nieuwzględnionych we wskaźniku efektywności zatrudnienia, których dokumenty wskazywały na podjęcie stażu zawodowego w ramach projektów realizowanych przez powiatowe urzędy pracy, po zakończeniu których część z nich podjęła pracę, to w odniesieniu do H. D., A. T. oraz M. T. organ odwoławczy zgodził się z oceną organu I instancji co do braku podstaw do uwzględnienia tych uczestników ww. wskaźniku, przedstawiając sposób ich zatrudnienia. Organ podkreślił, że w każdym z ww. przypadków doszło do zatrudnienia "chronionego" realizowanego w ramach aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, która była elementem wsparcia aktywizującego prowadzonego przez urzędy pracy, zatem nie było to zatrudnienie na otwartym rynku pracy, do którego przygotowują powiatowe urzędy pracy oraz instytucje rynku pracy i organizacje pozarządowe w ramach prowadzonych projektów z zakresu rynku pracy. Ich efektywność mierzy się właśnie poprzez zatrudnienie podopiecznych na otwartym rynku pracy. Takie założenia dotyczą także osiągania wskaźnika efektywności zatrudnieniowej poprzez projekty POKL. Minister nie podzielił natomiast stanowiska organu I instancji dotyczącego R. K., E. K., D. P. i P. M., którzy po zakończeniu udziału w zaskarżonym projekcie, podjęli staże zorganizowane w ramach innych projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego, a udokumentowane podjęcia pracy nastąpiły po ich zakończeniu, co z kolei było oddalone w czasie powyżej 3 miesięcy od dnia zakończenia udziału w zaskarżonym projekcie. Podkreślił, że w ramach ustanowionych procedur realizacji POKL, nie było zakazu uczestnictwa osoby w więcej niż jednym projekcie realizowanym w Programie. Rozpoczęcie przez ww. osoby udziału w innych projektach, niż przedmiotowy, spowodowało, że nie były one w gotowości do podjęcia pracy bezpośrednio po zakończeniu uczestnictwa w zaskarżonym projekcie, na co z kolei wnioskodawca nie miał wpływu. Z tego też względu Minister uznał, że w odniesieniu do tychże osób - liczenie terminu 3 miesięcy na podjęcie pracy, jest zasadne dopiero od dnia zakończenia korzystania ze wsparcia uzyskanego w ramach projektów, do których przystąpili bezpośrednio po zakończeniu zaskarżonego projektu.
Od decyzji tej stowarzyszenie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej obowiązku zwrotu środków przeznaczonych na realizację programu finansowego z udziałem środków europejskich w wysokości 63.887,04 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 7 w zw. z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) poprzez niedokonanie przez organ wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w rezultacie na jego dowolnej ocenie, dokonanie błędnych ustaleń skutkujących przyjęciem, że niezrealizowanie w całości projektu wynika z przyczyn leżących po stronie skarżącej, a tym samym przyjęciu, że zastosowanie znajdzie zasada proporcjonalności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez:
a) pominięcie w całości czynników zewnętrznych - istniejących całkowicie niezależnych od strony skarżącej - wskazanych w odwołaniu strony skarżącej, w szczególności trudności przy realizacji projektu oraz charakteru kryterium wskaźnika zatrudnienia - zamiast tego wskazanie na brak wystąpienia siły wyższej, która nie była przedmiotem odwołania;
b) przyjęcie błędnego założenia, że nieumieszczenie w regulaminie obowiązku przedstawiania zaświadczenia świadczy o braku staranności beneficjenta, podczas gdy postanowienie to zawarto w regulaminie po około 12 miesiącach realizacji projektu, a problemy z osiągnięciem wskaźnika występowały dopiero po 19 miesiącach;
c) przyjęcie błędnego założenia, że zgłoszenie w październiku 2014 r. we wniosku o płatność trudności realizacji wskaźnika efektywności zatrudnienia, czyli po upływie 19 miesięcy realizacji projektu i zakończeniu udziału w projekcie przez 83 osoby, wskazuje na brak staranności beneficjenta, podczas gdy w tym samym wniosku o płatność zrealizowany wskaźnik efektywności wynosił 29%;
2. przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 kpa poprzez niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na:
a) brak odniesienia się i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dowodów, oraz brak wskazania w sposób kompleksowy i wszechstronny wszystkich okoliczności, z powodu których organ odmówił zasadności podniesionych przez stronę odwołującą się zarzutów, w szczególności poprzez brak wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji i tym samym ma istotny wpływ na wynik sprawy;
b) brak wskazania uzasadnienia prawnego decyzji z wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji i przytoczeniem przepisów prawa, co uniemożliwia ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji, a zatem uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji i tym samym ma istotny wpływ na wynik sprawy,
3. przepisów prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej: "ufp.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 ufp., a w konsekwencji błędne uznanie kwoty środków w wysokości 63.887,04 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych jako przypadającą do zwrotu przez skarżącą jako beneficjenta projektu oraz żądanie zwrotu ww. kwoty;
4. przepisów prawa materialnego, tj. art. 184 ufp poprzez przyjęcie, że doszło do naruszenia procedury wydatkowania i rozliczania w sytuacji, w której regulujące powyższe procedury Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL dla zastosowania reguły proporcjonalności - co stanowi podstawę wydania zaskarżonej decyzji - wymagają, by nie osiągnięcie założeń merytorycznych projektu wynikało z przyczyn leżących po stronie skarżącej, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła stan sprawy i odwołując się ponownie w ślad za odwołaniem do treści Wytycznych podkreśliła, że dochowała przy realizacji projektu należytej staranności, nie ponosząc winy za brak uzyskania wymaganego wskaźnika zatrudnienia uczestników projektu, w terminie 3 miesięcy od daty zakończenia udziału w projekcie minimum 25 % tych uczestników, przy wymaganej wysokości wynagrodzenia w tym czasie.
Wobec powyższego wskazała, że błędnie poczynione ustalenia przez organ i brak uwzględnienia podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących trudności z rekrutacją i monitorowaniem zatrudnienia uczestników projektu, doprowadziły do wskazanych w skardze naruszeń prawa materialnego, skutkującego wydaniem decyzji o zwrocie części dofinansowania w sytuacji gdy istniały warunki do odstąpienia od zastosowania zasady proporcjonalności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy przypomnieć, że strona realizowała projekt "[...]" w związku z wyborem złożonego wniosku do dofinansowania. Wniosek oceniany był pod kątem spełnienia różnych kryteriów, w tym kryteriów dostępu. Jednym z tych był wymóg dotyczący efektywności zatrudnieniowej uczestników projektu na poziomie min. 15% w przypadku osób niepełnosprawnych oraz min. 25% dla efektywności zatrudnieniowej liczonej ogółem w projekcie. Biorąc pod uwagę to, że strona nie przewidywała udziału w projekcie osób niepełnosprawnych pozostawał do spełnienia wskaźnik zatrudnienia dotyczący osób uczestniczących w projekcie liczony ogółem -tj. 25%, przy czym projekt przewidywał między innymi spełnienie wskaźników szczegółowych, które dotyczyły m.in. grup wiekowych, w tym 50+. Podkreślenia wymaga, że projekt, który nie spełniał szczegółowych kryteriów dostępu określonych w dokumentacji konkursowej nie podlegał dalszej ocenie. Znaczy to tyle, że ażeby kryterium zatrudnienia uczestników projektu mogło zostać uznane za spełnione, na etapie oceny wniosku musiało być określone co najmniej na minimalnym poziomie. Projekt, który nie spełniał wspomnianego wymogu był odrzucany na etapie oceny formalnej i nie mógł być poprawiony lub uzupełniony.
Ze względu na to, że sporne kryterium dotyczyło zatrudnienia uczestników szkoleń realizowanych w ramach projektu, jego weryfikacja w zakresie rzeczywistego spełnienia deklarowanych założeń projektu, miała miejsce po jego zakończeniu. W wyniku weryfikacji końcowego wniosku o płatność zaskarżonego projektu, organ I instancji przyjął, że wskaźnik efektywności zatrudnieniowej dotyczący liczby uczestników projektu, którzy podjęli pracę w ciągu 3 m-cy od zakończenia udziału w projekcie zrealizowany został na poziomie 79,63% tj. 43 osoby zatrudnione na 54 wymagane- przy czym wskaźnik ten liczony był od 214 osób – zaś ostatecznie organ II instancji przyjął, że wskaźnik ten był spełniony co do 47 osób. Dowodzi to braku realizacji przez stronę założeń merytorycznych projektu w zakresie dotyczącym uzyskania przez uczestników projektu zatrudnienia na otwartym rynku pracy, ponieważ trafnie wskazał Minister, że taki jest cel dotyczący założeń konkursu. Szkolenia mają zapewnić ich uczestnikom zdobycie oferowanych kwalifikacji zawodowych i odnalezienie się na rynku pracy.
Należy przypomnieć, że zgodnie z treścią § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie strona zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie wniosku, zaś zgodnie z § 3 ust. 2 oświadczyła, że zapoznała się z treścią wytycznych (chodzi o wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach POKL) , przy czym przy wydatkowaniu środków była ona obowiązana stosować aktualną treść wytycznych podawanych do wiadomości przez IP ( § 3 ust. 3 i 4 umowy). Jest bezsporne, że w wytycznych (rozdz. 3.1.5) zdefiniowana została reguła proporcjonalności, której istotą jest proporcjonalne rozliczenie projektu, tj. kwalifikowanie wydatków w projekcie w porównaniu do stopnia osiągniętych w nim celów. Reguła proporcjonalności dotyczy rozliczenia projektu pod względem finansowym w zależności od stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych określonych we wniosku o dofinansowanie projektu. W związku z powyższym zgodnie z rozdz. 31.5 pkt 1 lit. a w przypadku niespełnienia kryterium dostępu w ramach projektu - podmiot będący stroną umowy może uznać wszystkie wydatki dotychczas rozliczone w ramach projektu za niekwalifikowalne;
Nadto zapisy rozdziału rozdz. 3.1.5 pkt 2, 3 i 4 stanowią, że "Reguła proporcjonalności dotyczy rozliczenia projektu pod względem finansowym w zależności od stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych określonych we wniosku o dofinansowanie projektu. Zastosowanie reguły proporcjonalności ma miejsce pod warunkiem, że nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu wynika z przyczyn leżących po stronie Beneficjenta. Podczas ustalania stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu podmiot będący stroną umowy bierze pod uwagę m.in.: stopień winy lub niedochowania należytej staranności przez Beneficjenta skutkujące nieosiągnięciem ww. założeń, charakter kryterium, okoliczności zewnętrzne mające na to wpływ, w szczególności opóźnienia ze strony podmiotu będącego stroną umowy w zawarciu umowy lub przekazywaniu środków na finansowanie projektu. Podmiot będący stroną umowy o dofinansowanie projektu może odstąpić od rozliczenia projektu zgodnie z regułą proporcjonalności lub obniżyć wysokość środków tej regule podlegających, jeśli Beneficjent o to wnioskuje i należycie uzasadni przyczyny nieosiągnięcia założeń, w szczególności wykaże swoje starania zmierzające do osiągnięcia założeń projektu". Zgodnie natomiast z pkt 5 reguła proporcjonalności nie ma zastosowania w przypadku wystąpienia siły wyższej.
Podkreślenia wymaga, że reguła proporcjonalności została w sposób praktycznie tożsamy określona w dokumentacji konkursowej z 11 września 2012 r. dla przedmiotowego konkursu. Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że jedynie zaistnienie siły wyższej zwalnia od zastosowania reguły proporcjonalności, nadto, że w przypadku niespełnienia kryterium dostępu organ może zobowiązać stronę do zwrotu całości pomocy.
W wytycznych wskazano, że stopień realizacji celów projektu mierzony jest poprzez wskaźniki produktu lub rezultatu w zależności od założeń wskazanych we wniosku o dofinansowanie, z wyłączeniem tzw. wskaźników miękkich. W odniesieniu do kryterium dostępu organ co do zasady mógł żądać zwrotu całej kwoty dofinansowania, co jest wynikiem okoliczności, że gdyby we wniosku nie zadeklarowano jego spełnienia projekt zostałby odrzucony, przy czym o czym była już mowa, w przypadku spełnienia spornego kryterium jego weryfikacja jest możliwa co do zasady w terminie 100 dni. Tym niemniej organ biorąc pod uwagę wyjaśnienia i starania strony jak również składane sukcesywnie dokumenty, odstąpił od pierwotnego żądania zwrotu całej kwoty dofinansowania, co doprowadziło do rozliczania wskaźnika dotyczącego zatrudnienia przez około rok czasu po zakończeniu projektu. Pozwoliło to ostatecznie na przyjęcie, że strona nie spełniła wskaźnika w odniesieniu do 7 osób.
W ocenie Sądu organ trafnie uznał, że strona powinna zwrócić wyliczoną część dofinansowania związaną z wydatkami na wspomniane osoby.
Sąd jest zdania, że organy w sposób prawidłowy wskazały, że brak jest w sprawie podstaw do odstąpienia od zastosowania reguły proporcjonalności w stosunku strony w związku z przyjęciem, że powyżej 47 uczestników projektu, tj. spornych 7 osób, strona nie wykazała ich zatrudnienia zgodnie z wymogami konkursu i zapisami wniosku. Organ w zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny wskazał, dlaczego wyjaśnienia strony i składane przez nią dokumenty oraz podejmowane działania, nie mogły zostać uznane za niezależne od niej. Jak wynika z przytaczanych już zapisów wytycznych odnoszących się do zakwestionowanego wskaźnika podczas ustalania stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu podmiot będący stroną umowy bierze pod uwagę m.in.: stopień winy lub niedochowania należytej staranności przez Beneficjenta skutkujące nieosiągnięciem ww. założeń, charakter kryterium, okoliczności zewnętrzne mające na to wpływ, w szczególności opóźnienia ze strony podmiotu będącego stroną umowy w zawarciu umowy lub przekazywaniu środków na finansowanie projektu". Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy słusznie uznał, że w sprawie nie można uznać, że wystąpiła siła wyższa. W dokumentacji konkursowej wskazano, że siła wyższa to niemożliwe do przewidzenia zjawiska zewnętrzne, niezależne od beneficjenta, którego wystąpienie spowodowało nieosiągnięcie kwestionowanego wskaźnika. Sad uznaje, że organy prawidłowo wskazały, strona nie zabezpieczyła w wystarczający sposób prawa do otrzymania informacji od każdego uczestnika projektu, informacji o podjęciu zatrudnienia w okresie 3-ech miesięcy od zakończenia projektu. Okoliczność tę tj. brak stosownego zapisu w regulaminie strony w zakresie uczestnictwa w projekcie bardzo dokładnie wyjaśnił organ I instancji, a stanowisko to Minister podtrzymał. Okoliczność ta miała wpływ na trudności w pozyskaniu danych od uczestników projektu w zakresie wymaganego zatrudnienia, celem wykazania spełnienia spornego wskaźnika efektywności zatrudnieniowej – ale nie można uznać, że było to niezależne od strony. Strona znała już na etapie składania wniosku, że od spełnienia tego wskaźnika zależy uznanie wydatków za kwalifikowalne. Mając także przez wiele miesięcy trudności w rekrutacji osób w wieku 50-64 lata, powinna tym bardziej starannie wykorzystywać możliwości pozyskania stosownych dokumentów od uczestników projektu, którzy korzystali ze szkoleń. Organ ma rację kiedy stwierdza, że strona trudności z realizacją wskaźnika zasygnalizowała po upływie 19 m-cy trwania projektu. Podjęcie zintensyfikowanych starań w zakresie zmobilizowania beneficjentów do składania dokumentów dotyczących podjęcia pracy w terminie 3-cy od zakończenia udziału w projekcie, nie tylko w końcowym czasie jego trwania jak również wiele miesięcy po jego zakończeniu nie może zostać uwzględnione. Należy zauważyć , że strona przygotowując a następnie składając wniosek o dofinansowanie, doskonale znała teren na jakim będzie działać, wynikające z tego faktu uwarunkowania, to, że będzie pracować z osobami o różnym nastawieniu do podjęcia zatrudnienia, nieufnymi, jak również, że na terenie tym, jest mała ilość ofert pracy. Miała również świadomość zasad aktywizacji osób bezrobotnych przez PUP-y, to, że w przypadku umów cywilno-prawnych istnieje wymóg osiągnięcia przez beneficjentów określonego, minimalnego wynagrodzenia. Nie są to okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć i bez wątpienia nie mogą one zostać uznane za dowodzące okoliczności niezależnych od strony w rozumieniu siły wyższej. W ocenie Sądu organ II instancji w sposób prawidłowy przeanalizował sprawę, wyjaśnił swoje stanowisko, w tym w zakresie braku uwzględnienia stażu odbytego przez 3 osoby tj. H. D., A. T. oraz M. T. Sąd jest zdania, że podjęte przez stronę działania w tym długo po zakończeniu projektu, które organ uwzględnił dla obniżenia środków wskazywanych do zwrotu, nie pozwalały jednak na całkowite odstąpienie od możliwości zastosowania reguły proporcjonalności
Nieosiągnięcie założonych wskaźników projektu stanowi naruszenie zapisów umowy o dofinansowanie w której beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z aktualnie obowiązującym wnioskiem o dofinansowanie, przy czym strona zobowiązana była do wydatkowania środków zgodnie z wytycznymi. Naruszenie zasad dotyczących wydatkowania przyznanych środków stanowi naruszenie treści art. 184 ufp, co jest podstawą do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 207 ufp.
Zgodnie z art. 184 ufp, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków europejskich są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pod pojęciem "inne procedury" obowiązujące przy wykorzystywaniu środków unijnych, których naruszenie skutkuje zwrotem otrzymanych środków rozumie się również umowę o dofinansowanie jak i dokumenty konkursowe określające sposób wydatkowania przyznanej pomocy ażeby można było uznać je za kwalifikowane. Sąd podziela ten pogląd wyrażony choćby w przytoczonych przez Ministra wyrokach sądów.
Strona znała konsekwencje braku dochowania procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków o jakich mowa w art. 184 ufp ponieważ zostało to wskazane w umowie (§ 13 ust. 1 pkt 2).
Należy wskazać, że skarżący nie zwrócił dobrowolnie środków zatem stosownie do art. 207 ust. 1 pkt 2 podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Sąd jest zdania, że stan faktyczny sprawy został nie tylko zgromadzony w sposób staranny ale i bardzo szczegółowo rozważony. Organ I instancji omówił zarówno wyjaśnienia strony jak i dokonał szczegółowej oceny zgromadzonych przez siebie i przedstawionych przez stronę dokumentów. Organ wskazał dlaczego uwzględnił jako prawidłowe dokumenty dotyczące poszczególnych uczestników szkoleń w ramach projektu ( wskazując konkretne nazwiska) jak również dlaczego innych dokumentów nie uwzględnił jako nie dowodzących zatrudnienia w sposób zgodny z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Swoje stanowisko w sposób prawidłowy przedstawił również w zaskarżonej decyzji Minister. W obydwu decyzjach, w tym w zaskarżonej organy przedstawiły ustalony stan faktyczny jak również stan prawny. Sąd uznaje, że uzasadnienie obydwu decyzji odpowiada treści art. 107 § 3 kpa. Okoliczność, że Minister nie podzielił zarzutów odwołania zmierzających do braku wykazania przez stronę , że nie ponosi winy za brak osiągnięcia wskaźnika zatrudnienia, nie dowodzi nieprawidłowości decyzji.
Zdaniem Sądu żaden z zarzutów strony podniesionych w skardze, nie był trafny. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów zarówno postępowania administracyjnego jak i przepisów prawa materialnego.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło