V SA/Wa 2293/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej; oddala skargę Po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 roku o odmowie umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wraz z odsetkami. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2011 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne: Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747) należność pieniężna umarzana jest z urzędu o ile nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 roku ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że kwota nienależnie pobranej płatności ustalona decyzją Prezesa ARiMR [...] z dnia [...] maja 2010 roku wynosiła 14099,28. Kwota ta wielokrotnie przekroczyła zatem równowartość 100 euro, ponieważ wyznaczony przez Europejski Bank Centralny kurs euro na dzień 31 kwietnia 2010 roku wynosił 3,9163 zł. Organ II instancji przypomniał również, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 roku Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, może z urzędu umarzać w całości lub w części należności z tytułu wypłaconych przez te agencje środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ,, Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, a także z tytułu zabezpieczeń i kar nieobjętych klasyfikacją budżetową Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich, w przypadkach ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Biorąc po uwagę powyższe wskazano, iż ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji w sposób jednoznaczny wynika, Iż Strona posiada stały dochód ( emerytura rolnicza w wysokości 681,43), który może zostać zajęty przez komornika skarbowego. Poza tym koszty dochodzenia i egzekucji należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej określone zostały w art. 64 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z powyższym przepisem wysokość opłat egzekucyjnych określana jest stosunkowo, proporcjonalnie do egzekwowanej czy też uzyskanej kwoty lub do wartości przedmiotów, z których prowadzona jest egzekucja . Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi określona w § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia przesłanka umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Podkreślono również, że fakt znajdowania się Strony w trudnej sytuacji materialnej nie stanowi samodzielnej przesłanki umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności, oraz że zarówno agencja płatnicza jak również Instytucja Zarządzająca – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zobligowane są do ochrony interesów budżetu wspólnotowego, zapobiegania i należytego traktowania każdej nieprawidłowości popełnionej przez beneficjenta pomocy, a przepis art. 5a rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR I EFRROW, wskazuje na uprawnienie państwa członkowskiego do podjęcia decyzji o niekontynuowaniu windykacji, jeżeli kwota nienależnie wypłacona rolnikowi nie przekracza 100 euro w ramach jednego programu pomocy . Organ przypomniał, że zgodnie z § 6 ww. rozporządzenia, w przypadku gdy zachodzą przesłanki dla umorzenia należności, o których mowa w § 3-5. umorzenie obejmuje również umorzenie odsetek za zwłokę naliczonych od należności oraz poniesionych kosztów dochodzenia należności, przy czym w stosunku do umorzenia należności, o których mowa w § 4 ust. 1, umorzenie odsetek nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartości 50 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem wymienionym w § 4 ust. 1. Biorąc pod uwagę powyższe umorzenie odsetek za zwłokę może nastąpić tylko w sytuacji, w której spełnione zostały przesłanki do umorzenia należności głównej. Organ pouczył również stronę, że może stosownie do § 7 powoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 roku, zwrócić się do Prezesa ARiMR z wnioskiem o odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty, jeżeli jest to uzasadnione względami społecznymi lub gospodarczymi. Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła A. M. W skardze podniosła iż nie ma możliwości spłaty ok. 20000 zł z emerytury w wysokości 681,00 zł. Skarżąca przypomniała że z przyznanej dotacji zakupiła ciągnik który do chwili obecnej wykorzystywany jest w gospodarstwie. Poza tym darowała gospodarstwo synowi z uwagi na chorobę, a z pracowników najemnych nie mogła korzystać ze względu na brak pieniędzy. Skarżąca jest zdania że żądanie spłaty zadłużenia tylko dlatego że przed upływem 5 lat od przyznanej pomocy przeniosła prawo własności gospodarstwa na syna jest nie do zaakceptowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W ocenie sądu skarga nie tylko nie formułuje żadnych zarzutów pod adresem kwestionowanej decyzji ale i nie wskazuje żadnych okoliczności które poddawałyby w wątpliwość trafność podjętego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu jakichkolwiek nieprawidłowości zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga że przedmiotem sprawy niniejszej jest kwestia umorzenia należności określonej inną decyzją (z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]) wydaną w odrębnym postępowaniu które zostało ostatecznie zakończone. Oznacza to iż w sprawie niniejszej skarżąca nie może kwestionować poprawności w/w decyzji ani też odwoływać się do okoliczności które były podstawą jej wydania. Zatem postępowanie w sprawie niniejszej sprowadza się nie do kontroli poprawności określenia należności obciążających skarżącą ale do kontroli zasadności odmowy umorzenia tej należności. Ta ostatnia kwestia regulowana jest przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach wspólnej Polityki Rolnej (dz. U. nr 258 z 2010 r. poz. 1747). Paragraf 4 tegoż rozporządzenia wskazuje na jedyny przypadek którego zaistnienie skutkuje koniecznością umorzenia z urzędu m.in. takich należności jak ta która obciąża skarżącą. Chodzi mianowicie o taką należność która nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady (...). W przedmiotowej sprawie niesporne było to że kwota nienależnie pobranej przez skarżącą płatności ustalona decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] wynosiła 14099,28 zł, a więc wielokrotnie przewyższyła kwotę 100 euro. Z tego też powodu organy obu instancji zasadnie podniosły iż w/w przepis nie mógł być zastosowany. Przywoływane wyżej rozporządzenie przewidywało również przypadki fakultatywnego umarzania całości lub części należności wypłaconych beneficjentom. Otóż chodziło tu o przypadki całkowitej ich nieściągalności pod warunkiem wszakże występowania jednej z przesłanek wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia, a mianowicie: 1) należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego albo upadłościowego. 2) dłużnik będący osobą fizyczną zmarł nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiając ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w dniu poprzedzającym umorzenie (...). 3) dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie. 4) kwota należności nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. 5) zachodzi uzasadnione przypuszczenie że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. 6) postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Z oczywistych względów w sprawie niniejszej oceny wymagało jedynie to czy spełniona została przesłanka wymieniona w pkt 5 wyżej cytowanego paragrafu 3. Zdaniem sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwala na przyjęcie że ocena taka została dokonana a organ odwoławczy w sposób przekonujący ją uzasadnił. Wskazał bowiem że skarżąca ma stały dochód (z tytułu emerytury rolniczej) który przynajmniej częściowo może zostać zajęty przez organ egzekucyjny. Wyjaśniono skarżącej także i to że jej obiektywnie trudna sytuacja materialna nie stanowi samoistnej przesłanki skutkującej koniecznością umorzenia całości lub części obciążającej ja należności. W ocenie sądu z argumentacją przedstawioną przez organ w tej materii także należy się zgodzić. Niezależnie od tego przypomnieć należy że § 3 ust. 1 rozporządzenia oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego ("Prezes ARiMR i Prezes ARR mogą z urzędu umarzać...") co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięć w omawianym przedmiocie. Negatywna ocena takich rozstrzygnięć musiałaby wiązać się z brakiem ich uzasadnienia bądź też z takimi uzasadnieniami które z żaden sposób nie przystawałyby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej. W przedmiotowej sprawie skarżąca powinna natomiast rozważyć (sugerowaną również przez organ odwoławczy) możliwość jaką przewiduje § 7 rozporządzenia. Otóż przepis ten umożliwia wystąpienie z wnioskiem o odroczenie terminu spłaty całości lub części należności lub rozłożenia jej w całości lub w części na raty z uwagi na możliwości płatnicze dłużnika. Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.