V SA/Wa 23/08

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu nałożonej kary pieniężnej oraz odmowy umorzenia tej należności postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. M. J. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2007 r., wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 27.03.2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką oraz pełnoletnią córką, posiadają mieszkanie o pow. [...] m2, natomiast nie posiadają oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, iż uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1.200 zł brutto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zaś jego córka w wysokości 1.500 zł brutto ze stosunku pracy. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje niewielki dochód, zaciągnął kredyty w bankach komercyjnych, na utrzymaniu jego oraz małżonki pozostaje córka, w związku z czym nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 3 kwietnia 2008 r. wezwano go do udzielenia odpowiedzi na konkretne pytania oraz do złożenia określonych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Korespondencja zawierająca wezwanie – skierowana na adres podany we wniosku – została doręczona do rąk adresata w dniu 15 kwietnia 2008 r. (k. 38 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie nie zostało złożone. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższej regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu referendarza lub sądu rozpoznającego wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Wobec tego, iż oświadczenia zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF z 27.03.2008 r., okazały się niewystarczające do oceny czy skarżący nie jest w stanie ponieść obciążających go kosztów postępowania (na obecnym etapie wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł) bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, został wezwany – zgodnie z omawianymi wyżej regulacjami – do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. W szczególności wyjaśnienia wymagało czy małżonka pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osiąga jakiś dochód oraz jakie są miesięczne wydatki jego rodziny związane z mieszkaniem i utrzymaniem. Mając zatem na uwadze, iż powyższe wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.