V SA/Wa 230/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Rady do Spraw Uchodźców z [...] marca 2007 r. o numerze [...] w zakresie nakazania opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej sprawy ze skargi A. L. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany postanawia: oddalić wniosek. W skardze na decyzję Rady do Spraw Uchodźców (dalej: Rada) z [...] października 2010 r. (numer [...]) strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Rady z [...] marca 2007 r. (numer [...]) w zakresie zawartego w niej rozstrzygnięcia o nakazaniu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji. Skarżący podniósł, iż wykonanie decyzji Rady z [...] marca 2007 r. spowoduje trudne do odwrócenia i negatywne dla niego skutki. Wskazał, iż w razie uchylenia zaskarżonej decyzji będzie miał ponowną możliwość uzyskania ochrony w Polsce, natomiast w przypadku wykonania decyzji prawdopodobnie nie będzie mógł powrócić z kraju pochodzenia. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o odrzucenie wniosku podnosząc, iż decyzja z [...] marca 2007 r. jest decyzją ostateczną i nie była poddana w stosownym terminie weryfikacji Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi A. L. jest decyzja Rady z [...] października 2010 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzeniu, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Natomiast przedmiotem zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie jest decyzja Rady z [...] marca 2007 r., w części orzeczenia o nakazaniu opuszczenia terytorium RP. Wobec tego, iż wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dotyczy decyzji zaskarżonej (tj. decyzji z [...] października 2010 r.), wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny może orzekać o wstrzymywaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone, ale również i tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine). Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności zbadać należy czy decyzja, której wstrzymania w części żąda skarżący (tj. decyzja z 9 marca 2007 r.), została wydana w granicach tej samej sprawy, w której toczy się niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne. Dla ustalenia powyższej, zasadniczej kwestii, przedstawić należy stan faktyczny, w jakim zapadły orzeczenia Rady. W dniu 24 sierpnia 2006 r. A. L. złożył wniosek do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z [...] stycznia 2007 r. o numerze [...] Prezes Urzędu odmówił nadania statusu uchodźcy oraz nakazał opuszczenie terytorium RP w terminie do 3 lutego 2007 r., wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Cudzoziemiec złożył od powyższej decyzji odwołanie z 30 stycznia 2007 r., po rozpatrzeniu którego Rada – decyzją z [...] marca 2007 r. o numerze [...] – utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy oraz nakazała opuszczenie terytorium RP w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Od decyzji Rady nie złożono skargi do sądu administracyjnego. W dniu 11 marca 2008 r. cudzoziemiec złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z [...] października 2008 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) umorzył postępowanie w sprawie, wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Przedmiotowa decyzja została uchylona przez Radę – decyzją z [...] maja 2009 r. – a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. o numerze [...] Szef Urzędu odmówił cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją Rady z [...] października 2010 r. Ponadto dodać należy, iż wskazane powyżej wnioski strony skarżącej są odpowiednio: trzecim i piątym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Jak wynika z nadesłanych przez Radę akt administracyjnych sprawy (6 teczek), skarżący wstąpił również z wnioskami w dniach: 9 września 2005 r. (pierwszy), 30 listopada 2005 r. (drugi) oraz 29 marca 2007 r. (czwarty). Wskazać również trzeba, iż Rada wydała trzy decyzje ostateczne: w postępowaniu wszczętym trzecim wnioskiem – decyzja z [...] marca 2007 r., w postępowaniu wszczętym czwartym wnioskiem – decyzja z [...] grudnia 2007 r. oraz w postępowaniu wszczętym piątym wnioskiem – zaskarżona decyzja z [...] października 2010 r. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest pierwszą skargą złożoną przez A. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Rozpoznając wniosek będący przedmiotem posiedzenia niejawnego wskazać na wstępie należy, iż w literaturze istnieje spór odnośnie rozumienia pojęcia "granic tej samej sprawy". Zdaniem W. Rymsa unormowanie to ma usuwać dotychczasowe wątpliwości, czy w razie wniesienia skargi na decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (W. Ryms, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2003, s. 55). J.P. Tarno twierdzi natomiast, że przedmiotem wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej może być tylko i wyłącznie żądanie wstrzymania aktu zaskarżonego do sądu (J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi..., s. 126). Inne zdanie ma także W. Dawidowicz, który swoje rozumienie tego pojęcia opiera na powiązaniu z określoną normą prawa materialnego (jedną), która umożliwia ustalenie praw lub obowiązków jej adresata. Użyty w treści art. 61 § 3 zwrot: "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135, które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7). Stwierdził w niej mianowicie, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy o NSA, wskazywał, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" NSA stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową (vide: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Zakamycze 2005, s. 168-169). Biorąc powyższe pod rozwagę, w ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania w niniejszej sprawie nie może zostać uwzględniony, bowiem nie dotyczy aktu wydanego w granicach tej samej sprawy. Podnieść należy, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazania opuszczenia terytorium RP – którego wstrzymania dotyczy żądanie skarżącego – zawarte zostało w decyzji ostatecznej, kończącej odrębne postępowanie administracyjne, zainicjowane innym wnioskiem niż w sprawie, której dotyczy skarga. Decyzja ta – decyzja Rady z [...] marca 2007 r. – jest nie tylko ostateczna ale również i prawomocna, bowiem nie zostały od niej złożone przewidziane prawem środki odwoławcze. Nie jest dopuszczalne, by w sprawie ze skargi na decyzję zapadłą w jednym postępowaniu administracyjnym orzekać o wstrzymaniu choćby części decyzji ostatecznej wydanej w innej sprawie administracyjnej. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, iż poddana kontroli Sądu decyzja nie zawiera orzeczenia tożsamego, tj. orzeczenia o nakazaniu opuszczenia terytorium RP. Niezależnie od tego, iż przedwczesne jest przesądzanie czy zaskarżona decyzja Rady z [...] października 2010 r. odpowiada prawu, stwierdzić należało, iż wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy aktu nie mieszącego się w granicach sprawy, której dotyczy skarga. W tym stanie rzeczy wniosek uznano za niedopuszczalny i na podstawie art. 61 § 5 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.