V SA/Wa 2301/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-10
Skład orzekający: Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący, mimo prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania dochodów, nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia zastosowanie wyjątku od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony.Stan faktyczny
Skarżący R. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze. W oświadczeniu majątkowym wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, jest jedynym żywicielem rodziny, nie posiada nieruchomości ani wartościowego majątku, a jego dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Skarżący jest osobą niepełnosprawną.Rozstrzygnięcie
Przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... sierpnia 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.;
Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF - z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i dwójką dzieci, nie posiada nieruchomości, przedmiotów wartościowych (poza samochodem o wartości około ... zł, którego jest właścicielem w ...%) ani oszczędności pieniężnych. Wyłączne dochody rodziny stanowią dochody skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości brutto ... zł. Skarżący jest inwalidą (niepełnosprawność ...).
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Dokonując takiej oceny kierowano się tym, iż skarżący jest osobą schorowaną, prowadzi co prawda działalność gospodarczą i uzyskuje dochody, jednakże ich wysokość pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny, której pozostaje jedynym żywicielem. Ponadto skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego ani przedmiotów wartościowych znacznej wartości. W związku z tym skarżący nie jest w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, kosztów ewentualnej pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło