V SA/Wa 2301/13

WyrokWSA w Warszawie2014-10-01

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Arkadiusz Tomczak, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON wydane w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, które nie zawiera rozstrzygnięcia zgodnego z art. 138 k.p.a., jest wadliwe?
Ratio decidendi
Postanowienie Prezesa Zarządu PFRON wydane na skutek zażalenia strony w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, które nie zawiera rozstrzygnięcia zgodnego z art. 138 k.p.a. (tj. nie utrzymuje w mocy, nie uchyla lub nie umarza postępowania), jest wadliwe. Organ ten, stosując odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. i art. 144 k.p.a., powinien wydać rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 k.p.a., a nie rozstrzygnięcie o treści przewidzianej dla organu rozpoznającego zarzuty.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na postanowienie Prezesa Zarządu PFRON dotyczące zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka kwestionowała prawidłowość wydania tytułu wykonawczego oraz prowadzenie egzekucji przez różne organy. Prezes Zarządu PFRON uznał zarzuty za bezzasadne, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zaskarżone postanowienie za wadliwe z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej: "skarżąca", "spółka", "zobowiązana") wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Zaskarżonym orzeczeniem, działając na podstawie art. 34 § 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), art. 124 i 127 § 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: "k.p.a."); art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. - o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji"); Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej Prezes Zarządu PFRON) po rozpoznaniu zażalenia uznał za bezzasadny zarzut strony dotyczący nieprawidłowego wydania tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] i uznał za bezzasadny zarzut dotyczący jednoczesnego prowadzenia egzekucji przed różnymi organami. Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: W związku z niewywiązaniem się spółki z obowiązku wpłat na rzecz PFRON Prezes Zarządu PFRON wystawił upomnienie nr: [...] z [...] września 2012r. za zaległe zobowiązania za miesiące od stycznia do kwietnia 2010 r. Następnie w dniu [...] maja 2013 r. Prezes Zarządu PFRON wystawił tytuł wykonawczy znak [...] obejmujący zobowiązania za ww. miesiące. Pismem z 5 czerwca 2013 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, zarzucając naruszenie prawa poprzez wydanie tytułu wykonawczego z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z 26 czerwca 2013r. organ egzekucyjny – Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...] – przekazał ww. zarzuty celem zajęcia stanowiska przez wierzyciela. Ponadto poinformował, że wzywał zobowiązanego do sprecyzowania wniesionego zarzutu w wyznaczonym terminie, pod rygorem uznania zgłoszonego zarzutu jako zarzutu określonego w treści art. 33 pkt 6 u.p.e.a. (niedopuszczalność egzekucji) jednakże spółka do powyższego się nie ustosunkowała. Postanowieniem z [...] lipca 2013 r. Prezes Zarządu PFRON nie uznał zarzutu dotyczącego wydania tytułu wykonawczego z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że [...]" Spółka z o.o. w [...] była zobowiązana do dokonywania wpłat z tytułu PFRON na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Skarżąca nie wywiązywała się ze swojego obowiązku, dlatego też Prezes Zarządu PFRON po wystawieniu upomnienia wystawił w dniu [...] maja 2013 r. tytuł wykonawczy nr [...]. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Tytuł wykonawczy z [...] maja 2013 r. spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...] w dniu 27 maja 2013 r. dokonał zawiadomieniem nr [...] zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Banku, a odpis tytułu wykonawczego wraz z zajęciem doręczono stronie w dniu 29 maja 2013 r. Pismem z 26 lipca 2013 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z [...] lipca 2013 r., wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie zarzutów prowadzenia egzekucji przeciwko spółce przez kilka organów egzekucyjnych co w ocenie skarżącej jest niedopuszczalne. Zdaniem skarżącej egzekucję musi prowadzić jeden organ i to wyznaczony przez Sąd. Zaznaczyła, że wydany przez PFRON tytuł wykonawczy jest nieprawidłowy i nie może rodzić skutków prawnych. Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. Prezes Zarządu PFRON uznał za bezzasadne zarzuty dotyczące: nieprawidłowego wydania tytułu wykonawczego oraz jednoczesnego prowadzenia egzekucji przez wskazane w zażaleniu organy egzekucyjne. W uzasadnieniu wskazał, że wystawiony tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. Ponadto wyjaśnił, że z posiadanych przez Fundusz informacji wynika, iż postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie ww. tytułu wykonawczego jest prowadzone przez jeden organ tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...]. Pismem z 11 września 2013 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła, że tytuł wykonawczy został wystawiony z rażącym naruszeniem prawa, a skarżąca nie posiada takiego zobowiązania. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada zobowiązań wobec wierzyciela, a tytuł wykonawczy narusza prawo i poświadcza nieprawdę. Postanowienie utrzymujące w mocy taki tytuł również narusza prawo. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując oceny ostatecznego postanowienia Prezesa Zarządu PFRON z 2 sierpnia 2013 r. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie to obarczona jest wadą skutkującą jego uchyleniem. Ocenę taką Sąd sformułował mając na względzie stan faktyczny i prawny, jaki towarzyszył decyzji w dacie jej podjęcia. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które nie zostały w niej podniesione. Zdaniem Sądu, postanowienie z [...] sierpnia 2013 r. zostało wydane przez Prezesa PFRON z naruszeniem przepisów. Z treści art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wynika, że do wpłat, o których mowa m.in. w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), z tym, że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Natomiast art. 49 ust. 3 ustawy o rehabilitacji stanowi, że do egzekucji wpłat, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Prezes Zarządu Funduszu. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 (...), organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Art. 17 ust § 1a u.p.e.a. o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W myśl z kolei art. 138 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Przechodząc do analizy sprawy należy zauważyć, że z uwagi na zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. zarówno postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez skarżącą zarzutów, jak i postanowienie w postępowaniu odwoławczym wydał ten sam organ podatkowy – Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie mocą cytowanego art. 17 § 1a u.p.e.a. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, że zaskarżone postanowienie, oprócz wskazanych wyżej przepisów, zostało wydane także na podstawie art. 144 k.p.a. W myśl postanowień art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W rozdziale dotyczącym zażaleń nie ma regulacji dotyczących sposobu rozpoznania zażalenia, znajduje więc zastosowanie art. 138 k.p.a., w którym wskazano rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez organ, który rozpatrzył odwołanie (odpowiednio zażalenie). Prezes Zarządu PFRON wydając rozstrzygnięcie na skutek złożonego zażalenia nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia innego niż przewidziane w art. 138 k.p.a. Natomiast w zaskarżonym postanowieniu Prezes PFRON naruszył art. 138 k.p.a., gdyż nie wydał rozstrzygnięcia przewidzianego tym przepisem, lecz wydał rozstrzygnięcie o treści przewidzianej dla organu rozpoznającego zarzuty, a nie organu, który rozpoznał zażalenie. Powyższa wadliwość zaskarżonego postanowienia uniemożliwia Sądowi ocenę jego merytorycznej prawidłowości, a tym samym odniesienie się do zarzutów skargi. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu w niej wyrażone. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło