V SA/Wa 2310/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-25
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Beata Krajewska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na upływ terminu określonego w art. 265 § 2 pkt 1 Kodeksu celnego, mimo że przepis ten mógł już nie obowiązywać w dacie wydawania decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji dopuścił się naruszenia prawa, które stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Kluczowym uchybieniem było niedoręczenie decyzji administracyjnej wszystkim stronom postępowania, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, niezależnie od wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący C. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2005 r. dotyczącej powstania długu celnego. Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na upływ terminu z art. 265 § 2 pkt 1 Kodeksu celnego. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Dyrektora Izby Celnej, skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. zarzut, że przepis Kodeksu celnego, na który powołano się w decyzji, mógł już nie obowiązywać. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz C. W. kwotę 217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Rysz, , Protokolant Krzysztof Muszakowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz C. W. kwotę 217 zł (dwieście siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] skierowaną do D. S. "D." oraz C. W. "K.", Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. powołując w podstawie prawnej art. 207, art. 51, art. 53 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 262 oraz art. 9 § 1 i § 2, art. 13 § 1, art. 38, art. 210 § 1 pkt 1, § 2, § 3 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 75 z 2001 r. poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), § 1 rozporządzenie Rady Ministrów z 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639 z późn. zm.), art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 4, ust. 5, 11c, 13, art. 15 ust. 4, art. 18, art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 36 ust. 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.), stwierdził powstanie długu celnego i zobowiązania podatkowego wobec towarów w postaci 1120 kartonów zawierających po 12 par obuwia damskiego skóropodobnego w różnych kolorach tj. 373 kartony butów o symbolu 60726, 372 kartony butów o symbolu 60720 oraz 375 kartonów butów o symbolu 60727 nielegalnie wprowadzonych na obszar celny.
Pismem z dnia 23 listopada 2005 r. C. W. reprezentowany przez J. C. wniósł, powołując się na art. 247 § 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 5 Ordynacji podatkowej, o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2005 r. Uzasadniając złożony wniosek wskazał, iż decyzja z dnia [...] września 2005 r. wydana została bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. wydaną na podstawie art. 248 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w związku z art. 262 oraz 2652 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 75 z 2001 r. poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), Dyrektor Izby Celnej w W. po rozpatrzeniu wniosku nr [...] z dnia 23 listopada 2005 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu celnego I instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, iż w sprawie niniejszej dług celny powstał w dniu 21 stycznia 2002 r. tj. w dniu ujawnienia towaru, który został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. Wniosek z dnia 23 listopada 2005 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2005 r. złożony więc został po upływie 3 lat od powstania długu celnego. Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził zatem, iż zachodzą w tej sprawie formalnoprawne przeszkody stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., wynikające z treści art. 265 2 pkt 1 Kodeksu celnego.
Pismem z dnia 5 grudnia 2005 r. C. W. reprezentowany przez J. C. odwołał się od ww. decyzji Dyrektora Izb Celnej w W. wnosząc o uchylenie tej decyzji w całości oraz wszczęcie postępowania zgodnie z wnioskiem z dnia 23 listopada 2005 r. Podniósł, iż do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, a zatem podjęcie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji winno być poprzedzone analizą normy prawnej zawartej w art. 247 tej ustawy. W jego ocenie, dokonując takiej analizy organ celny uznałby, iż z § 2 tego artykułu wynika w sposób oczywisty, że jedyne przypadki odmowy wszczęcia przedmiotowego postępowania mogą mieć swoje umocowanie w art. 68 i 70 Ordynacji podatkowej. Zdaniem odwołującego się zastosowanie wobec przedmiotowego postępowania norm Kodeksu celnego stanowi o naruszeniu przepisów prawa, bowiem to regulacje zawarte w przepisach Ordynacji podatkowej winny mieć właściwe zastosowanie.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] czerwca 2007 r., na podstawie art. 221 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz w związku z art. 262, art. 265 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 75 z 2001 r. poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2006 r.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wyjaśnił, iż art. 265 2 Kodeksu celnego jest przepisem szczególnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania, który wyłącza w zakresie w nim unormowanym stosowanie Ordynacji podatkowej. Wskazał, iż zgodnie z regulacja ww. przepisu, jeżeli upłynęły trzy lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Dyrektor Izby Celnej odniósł się także do zarzutów przedstawionych w odwołaniu z dnia 5 grudnia 2006 r. uznając je za nieuzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji.
Uzasadniając złożoną skargę przytoczył argumenty podniesione w odwołaniu z dnia 5 grudnia 2006 r. wskazując ponadto, iż w momencie wydawania decyzji przez organy celne obu instancji przepis zawarty w art. 265 2 Kodeksu celnego był usunięty z prawa krajowego, bowiem z dniem 1 maja 2004 r. tj. z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej Kodeks celny utracił swoją moc.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., organ administracji dopuścił się naruszenia prawa, które stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego a w konsekwencji prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stronami postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2005 r. stwierdzającą powstanie długu celnego byli D. S. prowadzący działalność w firmie "D." i C. W. -"K.". Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożył w dniu 24 listopada 2005 r. wyłącznie C. W.. Pismem z 30 grudnia 2005 r. Izba Celna w W. powiadomiła D. S., zgodnie z art. 165 § 3a Ordynacji podatkowej, o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] września 2005 r. na wniosek C. W., informując równocześnie o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z prawa tego D. S. nie skorzystał.
Z mocy art. 28 kpa D. S. winien być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2005 r., bowiem wprost dotyczy ono jego interesu prawnego. Wobec powyższego zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 2005 r. powinna być mu doręczona na piśmie, czego organ wbrew treści art. 211 Ordynacji podatkowej nie uczynił a co spowodowało, iż D. S. bez własnej winy nie brał udziału w całym postępowaniu administracyjnym.
Niedoręczenie decyzji administracyjnej wszystkim stronom postępowania stanowi spełnienie jednej z przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 kpa a to naruszenie prawa jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd. Zgodnie z przyjętym stanowiskiem orzecznictwa i piśmiennictwa naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organ powyższe uchybienie winno być naprawione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję z mocy art.145 § 1 pkt1 lit. b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekł o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło