V SA/Wa 2312/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E.S. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz r. pr. D. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 811,80 zł (osiemset jedenaście złotych osiemdziesiąt groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 660 zł (sześćset sześćdziesiąt złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 151,80 zł (sto pięćdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt groszy). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 września 2011 r., sygn. II GSK 1295/11, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 420/10, w sprawie ze skargi E. S. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął za podstawę swego rozstrzygnięcia oddalającego skargę strony na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. następujące ustalenia: W dniu [...] listopada 2007 r. do P. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek E. S. o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych". Pismem z dnia [...] października 2008 r. wezwano E. S. do uzupełnienia braków formalnych wniosku, między innym przez potwierdzenie tytułu prawnego do gospodarstwa rolnego, wyjaśnienie rozbieżności w powierzchni użytków rolnych oraz poprawienie planu rozwoju gospodarstwa. Dnia [...] stycznia 2009r. wnioskodawca złożył m.in. uzupełniony wniosek oraz plan rozwoju gospodarstwa, akt notarialny z [...] lutego 2008 r. i zawiadomienie o wpisie do księgi wieczystej Kw [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. ponownie wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku, w tym do złożenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa oraz do wyjaśnienia rozbieżności między powierzchnią gospodarstwa podaną we wniosku w tabeli III.A a powierzchnią podaną w planie rozwoju gospodarstwa. E . S. złożył uzupełnienie wniosku w postaci pierwszej strony wniosku i strony określającej zestawienie rzeczowo-finansowe operacji oraz w odrębnym piśmie przedstawił wyjaśnienia dotyczące działek o numerach: [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. P. Oddział Regionalny ARiMR odmówił przyznania E. S. pomocy wskazując, że jego wniosek nie został uzupełniony w całym zakresie, a zgodnie z treścią § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 193, poz. 1397, ze zm.) jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. E. S. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że jego wniosek spełniał wszystkie określone przepisami prawa wymogi i nieprawdą jest, iż brakuje niezbędnych dokumentów. Ponadto w dniu [...] marca 2009 r. w siedzibie Agencji poprawił plan rozwoju gospodarstwa. W piśmie z dnia [...] września 2009 r. organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podnosząc, że nie zostały dostarczone tytuły prawne do działek nr ewid. [...], a ponadto nie dostarczono poprawionych stron Planu Rozwoju Gospodarstwa. Po rozpoznaniu skargi na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę E. S. oddalił wskazując, iż ocena wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" dokonana przez Agencję nie naruszała prawa. Sąd I instancji w wyroku z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 420/10, powołał mające zastosowanie w sprawie rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich EFRROW - (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005), ustawę z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz wydane na podstawie upoważnienia w niej zawartego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397). Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że żądanie przez Agencję od wnioskodawcy dokumentów w postaci odpisów z ksiąg wieczystych lub potwierdzenia złożenia wniosku o dokonanie wpisu do księgi wieczystej, wykraczało poza ramy zakreślone przepisami powszechnie obowiązującego prawa i nie mogło stanowić powodu do odmowy przyznania pomocy. Jednak co do niespójności między wykazem działek ewidencyjnych w tabeli III.A. wniosku a tabelą 2.1 stanowiącą załącznik do Planu Rozwoju Gospodarstwa i innych wskazanych przez organ uchybień, to w ocenie Sądu pierwszej instancji złożone przez wnioskodawcę formularze zawierały nieprawidłowości. Nawet biorąc pod uwagę treść pisma, które w dniu [...] marca 2009 r. E. S. złożył w siedzibie Agencji, Sąd wskazać, że nie dokonał on stosownych poprawek w treści wymienionych dokumentów, stanowiących integralną część wniosku. Zdaniem Sądu, treść tego pisma mogła być traktowana jedynie jako informacyjnie, bowiem zgodnie z art. 10 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt a) i b) ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz § 1 pkt 2 i § 14 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu jeżeli wniosek nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach – Agencja nie przyznaje pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wnioskodawca nie wypełnił i nie poprawił prawidłowo wszystkich wymaganych powszechnie obowiązującymi przepisami prawa elementów wniosku w postaci tabeli III.A. oraz Planu Rozwoju Gospodarstwa. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego . Wskazał na treść przepisu art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zgodnie z którym pomoc finansowa w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich jest przyznawana na wniosek, o ile wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach cyt. rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia oraz warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy – w tym przypadku cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, interpretacja przepisu art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, nie daje podstaw do rekonstrukcji normy prawnej o treści wskazanej przez Sąd pierwszej instancji. Zawarta tam norma prawna przesądza li tylko o wnioskowym charakterze tego postępowania oraz odwołuje się do norm prawa Unii Europejskiej, odsyłając do uregulowanych tam przesłanek przyznania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Podobny rezultat daje wynik wykładni przywołanych przez Sąd pierwszej instancji przepisów cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie bowiem z § 1 pkt 2 tego rozporządzenia, określa ono szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy oraz wnioski o płatność. W myśl zaś § 14 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, lub wniosek nie został złożony w terminie, o którym mowa w § 10 ust. 2, lub w danym okresie składania wniosków jeden wnioskodawca złożył więcej niż jeden wniosek, Agencja nie przyznaje pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Agencja nie stwierdziła wystąpienia braków określonych w § 14 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, zauważając jednak inne braki, do których usunięcia wezwała na podstawie § 14 ust. 3 tego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 § 14 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. W myśl ust. 5 § 14 cyt. rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, iż na gruncie wskazanych przepisów brak jest wystarczających przesłanek do zrekonstruowania na ich podstawie normy prawnej, nakazującej pominięcie wyjaśnień, oświadczeń bądź korekt wniosku, składanych przez wnioskodawcę bez użycia formularza zastrzeżonego dla zainicjowania tego postępowania, a więc dla wniosku wszczynającego postępowanie (§ 13 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia). Wskazał, że potwierdzeniem tej tezy jest regulacja zawarta § 13 ust. 5 rozporządzenia, która nakazuje wnioskodawcy informowanie Agencji o wszelkich zmianach w zakresie danych objętych wnioskiem niezwłocznie po ich zaistnieniu, także nie nakładając obowiązku czynienia tego przy użyciu formularza. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, iż Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie uchylił się od kontroli rozstrzygnięcia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa co do realizacji obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 22 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 tej ustawy), w uzasadnieniu wyroku zawarł wytyczne, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedstawionym przez NSA aspekcie, ponieważ dopiero ta ocena może stać się podstawą do stwierdzenia, czy wniosek E. S. spełnia wymagania do przyznania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich. W dniu 2 lutego 2012 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w którym organ dokonał analizy materiału dowodowego pod kątem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA i ostatecznie zajął dotychczasowe stanowisko w sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę ze skargi E. S. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 190 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09, Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone przez E. S. rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. o odmowie przyznania mu pomocy finansowej. Organ rozpoznający ponownie wniosek Strony, mając na względzie obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, powinien dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny aspekcie. Przy ocenie czy wniosek E. S. spełnia wymagania do przyznania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich organ musi uwzględnić wyjaśnienia, oświadczenia i korekty wniosku składane przez wnioskodawcę bez użycia formularza. Uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oparł się na art. 146 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.