V SA/Wa 2321/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. M. w imieniu którego działa przedstawiciel ustawowy A. M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw; oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., mocą której D. M. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego w osobie matki cofnięto kwotę indywidualną dostaw mleka w wysokości 70071 kg o referencyjnej zawartości tłuszczu 38,533 g/kg. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia 29 maja 2013 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego powiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw z powodu braku wykorzystania przez producenta co najmniej 70% kwoty indywidualnej dostaw mleka, przysługującej na dzień 1 kwietnia rozliczanego roku kwotowego . Zawiadomienie odebrała matka strony A. M.. Pismem z dnia 12 czerwca 2013 r. poinformowała organ o tym, że D. M. jest małoletni, i że ona jest jego przedstawicielką ustawową uprawnioną do jego reprezentowania oraz wyjaśniła, że brak wykorzystania kwoty indywidualnej dostaw wynikał z konieczności sprzedaży bydła w związku z obowiązkiem zapłaty zachowku na rzecz uprawnionego spadkobiercy ustawowego po zmarłym ojcu strony. Do pisma dołączyła odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt I ACa 459/10, mocą którego zmieniony został wyrok Sądu Okręgowego we [...] w taki sposób, ze w pkt 1 wyroku obniżono zasądzoną od D. M. kwotę na rzecz K. L. z 438.807 zł do 432.123 zł z ustawowymi odsetkami i oddalono powództwo w pozostałej części, wezwanie do zapłaty kwoty 26.026,87 zł wraz z odsetkami i kwotą egzekucyjną wystosowane do dłużnika D. M. przez Komornika Sądu Rejonowego w [...] w sprawie Km 169/11 oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] w sprawie I Acz 132/09. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w [...] cofnął D. M. kwotę indywidualną dostaw mleka powołując się na treść art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 50). Dyrektor wskazał, że w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że strona w roku kwotowym 2012/2013 nie wprowadziła do obrotu mleka lub przetworów mlecznych. Od decyzji tej przedstawicielka ustawowa strony złożyła odwołanie. W odwołaniu wskazała, że decyzja nie jest prawidłowa i dla rozstrzygnięcia sprawy przedstawione przez nią wyjaśnienia powinny być wystarczające. Wskazała, że w sprawie powinna być uwzględniona okoliczność, że brak wprowadzenia w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych, był spowodowany przyczyną niezależną od producenta i wynikał z sytuacji, w której jej syn jako spadkobierca był zobowiązany do zapłacenia zachowku na rzecz córki spadkodawcy. Spadek w postaci gospodarstwa rolnego jest w złym stanie, wymaga inwestycji. Gospodarstwo rolne prowadzi w imieniu syna, który ma 16 lat, i którego wychowuje samotnie. Do gospodarstwa musi dojeżdżać. Biorąc pod uwagę zasądzoną kwotę zachowku oraz trudności i koszty związane z prowadzeniem hodowli bydła, uznała sprzedaż bydła za najszybsze i najlepsze rozwiązanie. W przeciwnym wypadku trzeba by było sprzedać grunty lub maszyny rolnicze, co nie wchodziło w rachubę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Prezes ARR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W decyzji ponownie ustalił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w roku kwotowym 2012/2013 strona nie wprowadziła do obrotu mleka lub wyrobów mlecznych w ramach przysługującej jej indywidualnej kwoty dostaw. Wskazał, że na dzień 1 kwietnia 2012 r. D. M. posiadał 79071 kg oraz, że w trakcie trwania roku kwotowego sprzedał część przysługującej mu kwoty dostaw w ilości 9000 kg. Wskazał, że stosownie do art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych "w przypadku gdy producent nie wprowadził do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach kwoty indywidualnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji cofa, w drodze decyzji, kwotę indywidualną". Wskazał, że w treści art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. UE L 299/1 z dnia 16 listopada 2007 r.) określono sytuacje kiedy nie dokonuje się cofnięcia kwoty indywidualnej i dzieje się to w przypadku siły wyższej oraz należycie uzasadnionych i uznanych przypadków mających tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Przypadki siły wyższej zostały określone w art. 31 rozporządzenia Rady nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE L z dnia 31 stycznia 2009 r.). Z przykładów siły wyższej wskazanej we wspomnianym przepisie wynika, ze siła wyższa jest to zdarzenie zewnętrzne niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia. Decyzji sprzedaży bydła mlecznego podjętego przez przedstawicielkę ustawową strony, nie można utożsamiać ani z przypadkiem siły wyższej ani z nadzwyczajną sytuacją mającą wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa, która nie byłaby zależna od jej woli. Od decyzji tej przedstawicielka ustawowa strony wniosła skargę. W skardze zakwestionowała stanowisko organu co do oceny sytuacji jaka istniała w gospodarstwie, która zmusiła ją do podjęcia decyzji o sprzedaży bydła mlecznego. Wskazała, że zagrożona możliwością licytacji gospodarstwa rolnego przez komornika, była zmuszona do podjęcia najlepszej z możliwych decyzji ekonomicznych i była to decyzja o sprzedaży stada. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Do skargi dołączyła ponownie dokumenty uprzednio dołączone do pisma procesowego z dnia 12 czerwca 2013 r. złożonego w toku postępowania administracyjnego oraz dodatkowo postanowienie Sądu Okręgowego we [...] z dnia 16 grudnia 2008 r. sygn. akt I C 147/08, w którym Sąd postanowił o wpisaniu w dziale IV ksiąg wieczystych prowadzonych dla spadkowej nieruchomości zabezpieczenia roszczenia o zachowek na rzecz K. L., kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt I ACa 459/10 sporządzoną w sprawie o zapłatę oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. IV CSK 101/11 w sprawie o zapłatę przeciwko D. M. odrzucające kasację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Skarga nie jest zasadna. Skarżąca nie kwestionuje stanu faktycznego ustalonego w sprawie przez organy, z którego wynika, ze w roku kwotowym 2012/2013 nie wprowadziła do obrotu mleka lub przetworów mlecznych oraz, że w dniu 1 kwietnia 2012 r. dysponowała indywidualną kwotą dostaw mleka w ilości 79071 kg natomiast w dniu 1 kwietnia 2013r. w ilości 70091 kg. Kwestionuje natomiast ocenę okoliczności, która była przyczyną tego faktu (tj. braku wprowadzenia mleka do obrotu) wskazując, że było to niezależne od niej i że powinno to być przyczyną odstąpienia od wydania decyzji o cofnięciu tej kwoty przez organ. Odnosząc się do stanowiska strony należy przypomnieć, że zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 50); " 1. W przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70 % kwoty indywidualnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, kwotę indywidualną o jej niewykorzystaną część. 2. W przypadku gdy producent nie wprowadził do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach kwoty indywidualnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji cofa, w drodze decyzji, kwotą indywidualną". Ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych odwołuje się m.in. do przepisów rozporządzenia Rady nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. UE L 299/1 z dnia 16 listopada 2007 r.) wskazując na to rozporządzenie w pkt 2 załącznika jak i w konkretnych przepisach. Treść art. 72 rozporządzenia 1234/2007 przewiduje w treści ust. 1 i 2 cofnięcie kwoty indywidualnej dostaw w przypadku braku spełnienia warunków o jakich jest mowa w art. 65 lit. c rozporządzenia jak i w przypadku braku wprowadzenia w roku kwotowym 85% wielkości przyznanej kwoty, (która w ustawie krajowej z dnia 20 kwietnia 2004 r. określona jest na 70%). Jednocześnie art. 72 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że "Ustępy 1 i 2 nie mają zastosowania w przypadkach działania siły wyższej ani w należycie uzasadnionych i uznanych przez właściwy organ przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danych producentów". Zgodnie z treścią zapisów rozporządzenia Rady nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE L z dnia 31 stycznia 2009 r.), ma ono zastosowanie również do produktów rolnych w postaci produktów mleczarskich. Zgodnie z art. 31 w.w. rozporządzenia Do celów niniejszego rozporządzenia działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak: a) śmierć rolnika; b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy; c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa; d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich; e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt. Treść wspomnianego przepisu jednoznacznie wskazuje na to, że siła wyższa lub przypadki nadzwyczajne to sytuacje, w których dochodzi do sytuacji zewnętrznej, najczęściej nagle, której nie można przewidzieć ani jej zapobiec, i która jest niezależna od woli producenta rolnego. Taka sytuacja nie miała miejsca w przypadku strony. Jest oczywiste, że doszło do sprzedaży stada bydła mlecznego przez matkę strony działającą w jej imieniu i że było to wynikiem konieczności zapłaty przez stronę wysokiej kwoty tytułem zachowku orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku[...]. Sprawa ta toczyła się przez dłuższy czas (co najmniej od 2008 r. strona miała świadomość istnienia roszczenia z tego tytułu ze strony K. L.). Oczywiste jest, że spłata zasądzonej ostatecznie przez Sąd Apelacyjny kwoty 432.123 zł stanowiła duże obciążenie dla strony zwłaszcza jeśli się zważy to, że strona jest małoletnia a prowadzenie spadkowego gospodarstwa spoczęło na jego matce, która na dodatek musiała do niego dojeżdżać. Zapłata określonej kwoty zachowku przez spadkobiercę, jest jednak normalnym następstwem sytuacji, gdy nie wszyscy spadkobiercy ustawowi dziedziczą swój udział a są uprawnieni do zachowku. W takiej sytuacji strona musi dokonać spłaty i musi podjąć decyzję co do tego w jaki sposób tego dokona, w tym jakie składniki spadku sprzeda w przypadku braku innych możliwości zdobycia środków finansowych. Należy stwierdzić, że w rozumieniu art. 72 ust. 3 rozporządzenia 1234/2007 dokonanie sprzedaży stada bydła mlecznego, nie może być uważane za przypadek, który uprawnia organ do odstąpienia od wydania decyzji o cofnięciu kwoty indywidualnej dostaw mleka lub przetworów mlecznych, nie stanowi bowiem ani siły wyższej ani też należycie uzasadnionego przypadku tymczasowo wpływającego na zdolność produkcyjną producenta. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.