V SA/Wa 2326/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2010 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca wystąpiła - na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu oświadczyła, iż straciła wszystko co miała, cały majątek i dorobek życia, nie mówiąc już o stracie zdrowia i psychiki. Została bez środków do życia. Spłaca zadłużenie w KRUS, co miesiąc ... zł. Komornik z pensji zabiera jej co miesiąc ... zł, życie, dojazdy do pracy i inne potrzeby, więc dla niej nie zostaje prawie nic. Mąż jej nie pomaga, żyją w separacji. Na koncie u komornika ma do spłacenia dług ... zł – niemożliwy do spłacenia. Skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe, ma rozdzielność majątkową z mężem, zamieszkuje u teściowej w mieszkaniu o pow. ...m ². Skarżąca uzyskuje z pensji ... zł, nie ma wiedzy na temat dochodów męża. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu skarżąca wskazała, iż po wszystkich potrąceniach pozostaje jej kwota ... zł. Skarżąca wydaje ... zł na wyżywienie i opłaty komunikacji miejskiej, ... zł na wydatki typu ubrania, kosmetyki, pomoce naukowe i ... zł na zadłużenie w KRUS. Do oświadczenia załączyła m.in. zaświadczenie o dochodach z pracy, zaświadczenie o zaległościach wobec ZUS, zaświadczenie od Komornika o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 22 listopada 2010 r. wezwano skarżącą do wyjaśnienia czy oprócz wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę uzyskuje dodatkowe dochody oraz wezwano ją ponownie do nadesłania wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, do czego została zobowiązana już wcześniej w wezwaniu z dnia 3 listopada 2010 r. Wezwanie Sądu z dnia 30 listopada 2010 r. zostało doręczone, na adres wskazany w skardze w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. Pismo awizowano dwukrotnie, ostatecznie zwrócono do Sądu jako niepodjęte w terminie (dowód: koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 36 akt sądowych). Doręczenie uznano za dokonane z dniem 20 grudnia 2010r. Skarżąca do dnia dzisiejszego nie nadesłała dodatkowego oświadczenia oraz żądanych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Zgodnie z art. 244 §1 ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przeciwnym razie sąd, zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, wezwie ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego będzie mógł dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką, po weryfikacji zawartych w nim danych, przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawiła w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do podania dodatkowych informacji pozwalających na ocenę jej sytuacji finansowej nie zostało wykonane w żądanym zakresie. Skarżąca nie nadesłała bowiem wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, a z nadesłanego zaświadczenia o wysokości dochodów wynika, iż wynagrodzenie skarżącej po potrąceniach jest przekazywane na jej rachunek bankowy. W tej sytuacji nie można było ustalić jak w rzeczywistości wygląda sytuacja materialna skarżącej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.