V SA/Wa 2329/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Sławomir Fularski, Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant - specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W.D. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez W. D. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: KRRiT lub organ) z [...] stycznia 2016 r., nr [...], uchylająca własną decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w części dot. zaległości za okres od [...] r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł i umarzająca postępowanie administracyjne tym w zakresie oraz utrzymująca w pozostałym zakresie decyzję organu I instancji w części odmawiającej umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych (za okres [...]). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. W. D. wniósł o umorzenie zaległości w płatności opłaty abonamentowej. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku o dokumenty pozwalające ustalić wysokość dochodów uzyskiwanych w gospodarstwie domowym Wnioskodawcy. Ponadto w ww. piśmie poinformowano Wnioskodawcę o przesłankach przemawiających za umorzeniem zaległości w płatności opłat abonamentowych. Wezwaniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Wnioskodawca ponownie został wezwany do doręczenia dokumentów uzasadniających szczególną sytuacją uzasadniającą umorzenie zaległości. Przedmiotowe wezwanie zostało organowi zwrócone z adnotacją operatora pocztowego, iż Strona skarżąca nie podjęła korespondencji w terminie. Decyzją [...] z dnia [...]listopada 2014 r. KRRiT odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres [...] w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazała na art. 10 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014r., poz. 1204, dalej: ustawa o opłatach abonamentowych) i wyjaśniła, że w sprawie nie ma podstaw, by stwierdzić, że w przypadku Skarżącego wystąpiły przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Organ stwierdził, że przyznanie ulgi w postaci umorzenia lub rozłożenia zaległości na raty może być stosowane tylko w sytuacjach wyjątkowych, których ocena opiera się na obiektywnych kryteriach, a nie na subiektywnym przekonaniu Strony o zasadności jej zastosowania - ma charakter nadzwyczajny i w związku z tym okoliczności uzasadniające jej zastosowanie również muszą mieć charakter wyjątkowy. Umorzenie zaległości abonamentowej jako wyjątek od zasady powszechności uiszczania opłat abonamentowych może być stosowane jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W związku z treścią decyzji Wnioskodawca złożył wniosek do KRRiT o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego KRRiT decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy, z wyjątkiem zaległości za okres [...] r., która uległa przedawnieniu. W uzasadnieniu organ wskazał, że powyższe nie oznacza jednak, że organ rozpoznając ponownie sprawę doszedł do odmiennych wniosków w aspekcie merytorycznej oceny spełnienia przez Stronę skarżącą przesłanek uprawniających do umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. W postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dokonując ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ podzielił stanowisko, będące podstawą do odmowy umorzenia zaległości z tytułu abonamentu w przedmiotowej sprawie. W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że badanie, czy należność z tytułu abonamentu została wobec Strony skarżącej naliczona prawidłowo pozostaje poza zakresem kognicji KRRiT, która może w ramach przysługujących jej uprawnień umorzyć lub rozłożyć na raty zaległość w wysokości wykazywanej przez wierzyciela, którym w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. K 24/08 jest operator wyznaczony, tj. Poczta Polska S.A. Organ zauważył ponadto, iż z informacji przekazanej przez Pocztę Polską S.A. wynika, iż Skarżący zarejestrował odbiornik dnia [...] r. i od tego czasu nie uiszczał opłat abonamentowych (nr [...]). Ponadto organ w wezwaniu z dnia [...] lutego 2013 r. oraz z dnia [...] czerwca 2014 r. wskazywał na dokumenty, których przedstawienie mogłoby oprowadzić do uzyskania przez Stronę stosownej ulgi, jednakże Skarżący ich nie dostarczył. Strona argumentowała swój wniosek trudną sytuacją, jednakże nie przedstawiła dowodów na poparcie swoich twierdzeń. W ocenie organu, w przypadku Skarżącego nie występują przesłanki umorzenia zaległości wraz z odsetkami. Wnioskodawca nie przekazał dokumentów przemawiających za uwzględnieniem żądania. Strona skarżąca przekazała jedynie informację, że od [...] lat jest rencistą i posiada grupę inwalidzką a wysokość otrzymywanej renty nie daje możliwości na posiadanie odbiornika RTV. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że Strona nie przedłożyła dokumentów, z których wywieść można istnienie w sprawie wyjątkowych okoliczności, szczególnych względów społecznych bądź przypadków losowych, uzasadniających uwzględnienie wniosku w całości. Ponadto organ wyjaśnił, że KRRiT zobowiązana była rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o stan prawny i faktyczny na dzień podjęcia decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe, uzyskano od wierzyciela informację, że należności abonamentowe za okres [...] wygasły wskutek przedawnienia, natomiast zaległość za okres [...] r. wynosi [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł. Biorąc pod uwagę, iż zobowiązanie z tytułu opłat abonamentowych wygasło w zakresie, w którym należność została przedawniona, zdaniem organu brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Strony w części dotyczącej zaległości za okres [...] r. Przedawnienie należności uczyniło niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. W związku z powyższym, zdaniem organu, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., należało umorzyć postępowanie w części dotyczącej zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej, które wygasło. Organ podkreślił, że bada zasadność wniosku o umorzenie zaległości z tytułu opłat abonamentowych i podejmuje decyzję o umorzeniu bądź odmowie umorzenia w odniesieniu do zaległości istniejącej na dzień podjęcia rozstrzygnięcia. Od decyzji tej Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że zaskarża tę decyzję w zakresie pkt 3. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ działał z naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności art. 7, art. 77, art. 8 i art. 80 k.p.a. z uwagi na wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego. Wskazano też na rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącemu udziału w postępowaniu, jak też naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718, ze zm., dalej: p.p.s.a.) a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy przede wszystkim wskazać trzeba, że Skarżący ubiegał się o umorzenie zaległych opłat abonamentowych a zatem należy przyjąć, że uznawał ich istnienie. Dlatego też obecnie podnoszona przez Skarżącego argumentacja wskazująca, że nigdy nie zawierał umowy i nie posiada nawet odbiornika RTV wymyka się spod kontroli sądu. Przedmiotem bowiem postępowania jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych wraz z odsetkami, Sąd zatem będzie badał sprawę tylko w zakresie możliwości umorzenia tych należności, pod kątem spełniania przez Stronę skarżącą wymogów wynikających z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz.1204, dalej jako ustawa). W związku z powyższym należy wskazać, że Strona skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów, z których wynikałaby jej szczególna sytuacja życiowa, zły stan finansów lub zdrowia, który przemawiałby za umorzeniem wspomnianych należności na etapie postępowania administracyjnego. Jedyne dokumenty, który złożył Skarżący to kopia decyzji ZUS oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Zasadnie zatem w ocenie Sądu, KRRiT nie uznała wniosku za zasługujący na uwzględnienie zwłaszcza, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Zapis "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. We wniosku o umorzenie należności Strona skarżąca wskazała jedynie na stan swojego zdrowia oraz niskie dochody (renta w wysokości [...] zł), jednakże w żaden sposób nie wykazała, mimo wezwania organu, stanu swojego majątku i ponoszonych wydatków, które to informacje mogłyby mieć wpływ na rozważenie możliwości umorzenia tych należności. Skarżący przesłał jedynie kopię blankietu przelewu, z którego wynikało, że za listopad 2012 r. był zobowiązany zapłacić [...] kwotę [...] zł za lokal. Skarżący nie przedstawił dowodów na otrzymywane dochody i ponoszone inne wydatki. Tym samym w ocenie Sądu brak możliwości oceny sytuacji majątkowej uzasadniał negatywne dla Strony rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności, nie można zaś tym samym uznać, że organ dopuścił się wskazywanego w skardze naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, dalej jako k.p.a.). Ponadto podnoszony przez Skarżącego zarzut rażącego naruszenia prawa przejawiający się w naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. nie może zostać uwzględniony, albowiem zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. organ poinformował Skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszeniu żądań, jednakże Skarżący nie skorzystał z tych uprawnień. Skarżący nie odpowiedział też organowi na dwa wezwania: z dnia [...] lutego 2013 r. oraz z dnia [...] czerwca 2014 r. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.