V SA/Wa 2334/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. B. na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; G. B. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2011r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną oraz dwójką dzieci, utrzymuje się z dochodów ze świadczenia emerytalnego oraz dochodów z gospodarstwa rolnego wspólnie prowadzonego z żoną w łącznej wysokości 11.332,58 złotych miesięcznie. Oświadczył, iż posiada dom o powierzchni 120 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 19,86 ha (3,76 ha skarżący dzierżawi), ciągnik rolniczy o wartości 20.000 złotych, kombajn – 15.000 złotych. Podał, iż ponosi rocznie następujące wydatki: ubezpieczenie upraw rolniczych – 272 złotych, ubezpieczenie budynków – 809 złotych, podatek rolny, leśny i od nieruchomości – 219 złotych, KRUS – 2760 złotych, paliwa i oleje – 18.000 złotych, środki ochrony roślin – 2.000 złotych, nasiona – 1.500 złotych, leczenie zwierząt – 1.000 złotych, opał – 4.200 złotych, nawozy – 7.000 złotych, remont maszyn rolniczych – 7.000 złotych, zakup zwierząt – 8.000 złotych, remonty budynków – 2.500 złotych, wydatki na dzieci – 5.000 złotych. Ponadto wyjaśnił, że miesięcznie ponosi następujące wydatki: telefon – 192,08 złotych, Internet – 114,45 złotych, telewizja satelitarna – 38 złotych, energia elektryczna – 826,15 złotych (co dwa miesiące), wywóz śmieci – 11,91 złotych, woda – 205,43 złotych, pasze dla bydła – 3.200 złotych, gaz – 57 złotych, wyżywienie, zakup leków i środków czystości ok. 2200 złotych. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające w części ponoszone wydatki. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 1 grudnia 2011 r. wezwano zainteresowanego do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wezwanie zostało doręczone 14 grudnia 2011r. i do dnia dzisiejszego skarżący nie udzielił odpowiedzi na ww. zarządzenie, tylko opłacił wpis w wysokości 200 złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF z 28 listopada 2011 r. (data nadania), było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Wezwano skarżącego m.in. do złożenia oświadczeń, potwierdzonych stosownymi dokumentami o uzyskiwanych dochodach i ponoszonych wydatkach. Ponadto zwrócono się do niego o nadesłanie wyciągów z posiadanego rachunku bankowego (lub rachunków bankowych). Wszystkie te dane są niezbędne do oceny możliwości finansowych skarżącego. Zażądano od wnioskodawcy dokumentów, których uzyskanie nie wiązało się z nadmierną uciążliwością i to zarówno finansową jak i czasową, gdyż większość tych dokumentów winna znajdować się w jego posiadaniu (np. wyciągi z rachunków bankowych, rachunki, decyzje przyznające płatności do gruntów rolnych itp.). Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.