V SA/Wa 2335/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-26

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Bożena Zwolenik, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla grupy producentów, stosując przepisy rozporządzenia z 2013 r. zamiast uchylonego rozporządzenia z 2009 r., w sytuacji gdy inwestycja została udostępniona niezgodnie z przeznaczeniem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia z 2013 r. do ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych, ponieważ zdarzenie będące podstawą kontroli miało miejsce we wrześniu 2013 r. Sąd potwierdził, że udostępnienie inwestycji niezgodnie z przeznaczeniem, nawet incydentalne i niezawinione, skutkuje obowiązkiem zwrotu części przyznanej pomocy finansowej, zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu z 2013 r.
Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. otrzymała pomoc finansową na inwestycje. W wyniku kontroli stwierdzono, że zakupione maszyny zostały udostępnione do celów niezwiązanych z grupą produktów, dla której przyznano pomoc. Organ pierwszej instancji ustalił zwrot 100% pomocy. Organ odwoławczy, po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA z powodu niewłaściwego rozporządzenia, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł zwrot 60% pomocy, stosując przepisy rozporządzenia z 2013 r. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość zastosowania przepisów i naruszenie procedury.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Anna Wesołowska, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności: oddala skargę. Przedmiotem skargi złożonej przez F. Sp. z o. o. z siedzibą w M. (dalej: Spółka, Skarżąca, Strona) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...], uchylająca decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów i orzekająca o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na inwestycje w wysokości 60 % kwoty przyznanej pomocy, tj. [...] zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] marca 2011 r. F. Sp. z o. o. złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres [...] r. W zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania ujęte było m. in. dofinansowanie do [...]. Grupa przedłożyła ocenę techniczną i wycenę przedmiotowego [...] na kwotę [...] zł netto oraz fakturę VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. na kwotę [...] zł netto. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał Stronie pomoc finansową dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw w łącznej kwocie [...] zł, w tym [...] zł na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania; dalej: PDU. Do zakupu ww. [...] Grupie została przyznana pomoc finansowa w wysokości [...] zł. W dniu [...] września 2013 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu w obecności Prezesa Zarządu F. Sp. z o. o. J. B. (protokół czynności kontrolnych nr [...]), w ramach której Inspektorzy dokonali wizytacji na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], gmina [...], użytkowanej przez członka Grupy, H. F. Kontrolą zostały objęte [...] będące w posiadaniu Grupy: [...]. W trakcie kontroli na miejscu inspektorzy terenowi zastali [...]. W celu identyfikacji maszyny sporządzono dokumentację fotograficzną przedstawiającą zastany na miejscu stan faktyczny. W przypadku drugiego [...] znajdującego się w siedzibie Grupy nie stwierdzono nieprawidłowości. Prezes Zarządu F. Sp. z o. o. podpisał protokół z czynności kontrolnych bez wnoszenia uwag. W dniu [...] października 2013 r. Grupa złożyła wyjaśnienia do Protokołu. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia Grupie kwoty nienależnie pobranych środków finansowych. W dniu [...] stycznia 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów. W decyzji ustalono Grupie kwotę nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestycje związane z realizacją planów uznawania, o których mowa w art. 37 lit. c) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U. L157 z 15 czerwca 2011 r.), na które przyznano pomoc zgodnie z art. 103a ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, są finansowane proporcjonalnie do ich wykorzystania co do produktów członków grupy producentów, w odniesieniu do których udzielono jej wstępnego uznania. Z pomocy unijnej wyklucza się inwestycje, które mogłyby zakłócić konkurencję w odniesieniu do innych rodzajów działalności gospodarczej grupy producentów. Użycie [...] stanowi zatem naruszenie przepisów art. 44 powołanego wyżej rozporządzenia gdyż [...] nie należą do produktów dla których Grupa została wstępnie uznana; Grupa została wstępnie uznana do grupy produktów warzywa, do której nie zalicza się [...]. Organ obszernie przedstawił przeprowadzone postępowanie kontrolne i poczynione ustalenia. Stwierdził, że wykorzystanie [...] w inny sposób, niż określony przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98 poz. 822, z późn. zm.), powoduje obowiązek zwrotu kwoty w wysokości 100% pomocy finansowej przyznanej na tę inwestycję, zwiększoną o odsetki ustawowe liczone od dnia udostępnienia tej inwestycji innemu podmiotowi do dnia zwrotu przyznanej pomocy finansowej. Pismem z dnia[...] stycznia 2014 r. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucając naruszenie: art. 8 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do jego uczestników, w tym do osób kontrolujących. Świadczyć może o tym choćby to, jak stwierdziła Strona, że w uzasadnieniu decyzji znalazły się zupełnie inne stwierdzenia, niż wynikało to z ustalonych w sprawie faktów i zebranych dokumentów; art. 10 K.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie zapoznanie się z aktami sprawy, w tym niepoinformowanie Skarżącej o czynnościach kontrolnych dokonanych na polu należącym do H. F. w dniu [...] września 2013 r. oraz niesporządzenie adnotacji urzędowej, z której wynikałyby przyczyny odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a.; art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, w szczególności nie odniesienie się do dowodów wskazanych i przekazanych przez Skarżącą w sprawie, niewystarczające wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, iż konieczny jest zwrot otrzymanej dotacji; art. 80 K.p.a., poprzez uznanie, że przedstawione przez Stronę skarżącą dowody w przedmiotowej sprawie nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Dowody te w ocenie Strony mają istotne znaczenie dla ustalenia, czy Stronie można przypisać winę za naruszenie zobowiązań zaciągniętych wobec ARiMR; art. 10 § 1, art. 73 oraz art. 81 K.p.a. poprzez niezapewnienie Stronie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, nie okazanie dokumentacji przedmiotowej sprawy a jedynie przeprowadzenie rozmowy w której stwierdzono "Nic w tych aktach nie ma poza protokołem kontroli i dokumentami złożonymi przez stronę", co uniemożliwiło Stronie właściwe wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów oraz aktywny udział w postępowaniu; art. 68 K.p.a., poprzez niewłaściwe sporządzenie protokołu z czynności kontrolnych. Zdaniem Strony skarżącej z protokołu nie wynika wprost, przy jakich czynnościach uczestniczył Prezes Spółki J. B. Grupa wskazała również, iż nie miała zagwarantowanego udziału w postępowaniu; art. 79, art. 79 a, art. 79 b, art. 80, art. 84 c i art. 84 d ustawy 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672), poprzez ich niezastosowanie i przeprowadzenie kontroli w sposób niezgodny z przepisami prawa oraz art. 77 ust. 6 tej ustawy, poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie kontroli, która została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów. W dniu [...] kwietnia 2014 r. Prezes ARiMR wydał decyzję Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w całości przyjmuje ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, a nadto wskazał, iż zgodnie z treścią § 1 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), jeżeli inwestycja zostanie udostępniona w przypadkach innych, aniżeli określone w ust. 3 tego paragrafu, Grupa zwraca kwotę w wysokości 100% pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, zwiększoną o odsetki ustawowe liczone od dnia udostępnienia tej inwestycji innemu podmiotowi do dnia zwrotu przyznanej pomocy finansowej. Wobec powyższego, z zastrzeżeniem przypadków, o których mowa w § 1 ust. 3, Grupa nie może wydzierżawić, wynająć lub użyczyć przedmiotu inwestycji objętej dofinansowaniem innemu podmiotowi, w tym swojemu członkowi, w okresie 5 lat od dnia nabycia narzędzia, maszyny, urządzenia lub samochodu ciężarowego oraz w okresie 10 lat od dnia nabycia lub oddania do użytku budynku lub budowli. W przedmiotowej sprawie, w związku z kategorią wstępnego uznania, Grupa w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania zaplanowała do realizacji inwestycje polegające na zakupie [...]. Przeprowadzona jednakże w dniu [...] września 2013 r. kontrola na miejscu, potwierdziła anonimowe doniesienie o udostępnianiu na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...], gmina [...], użytkowanej przez członka Grupy H.F., zakupionego przez Grupę w ramach realizacji Planu dochodzenia do uznania [...]. W przedmiotowej sprawie Grupie udzielono statusu wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw dla grupy produktów "warzywa". Mając na względzie fakt, iż zakupiony przez Grupę [...], która znajduje się w grupie produktów, dla której Marszałek Województwa [...] udzielił Stronie skarżącej wstępnego uznania, natomiast podczas kontroli przeprowadzonej przez inspektorów terenowych wykorzystywany był do [...], które nie znajdują się w grupie produktów "warzywa", należy stwierdzić, iż został udostępniony niezgodnie ze wskazanymi w rozporządzeniu warunkami. Uwzględniając powyższe, jak również fakt, iż załącznik do rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2008 r. (zastąpionego rozporządzeniem z dnia 19 września 2013 r.), w grupie produktów "warzywa", nie zawiera [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zasadnie – zdaniem Prezesa ARiMR - zobowiązał Grupę do zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu udzielonej na zakup [...] pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. Sygn. akt V SA/Wa 1439/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR. Przedmiotowy wyrok stał się prawomocny. Sąd uznał, iż Prezes ARiMR dokonując ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych wskazał jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji m. in. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98 poz. 822 z późn. zm.). W związku z tym, że zdarzenie będące podstawą ustalenia kwoty zwrotu pobranej pomocy finansowej nastąpiło we wrześniu 2013 r. organy nakładające obowiązek zwrotu pobranej pomocy finansowej powinny stosować przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 poz. 872), a nie z 2009 r. Nowe przepisy uwzględniają procentowy spadek kwot naliczanych do zwrotu w zależności od roku wykorzystania inwestycji i nie są tak restrykcyjne, jak uprzednio obowiązujące regulacje rozporządzenia z 2009 r. Jednocześnie Sąd uznał, że nie można uznać, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że organy działały z naruszeniem przepisów postepowania administracyjnego. Zdaniem Sądu dowody przedłożone przez Stronę nie mogły wpłynąć na ocenę organu albowiem wykorzystanie inwestycji niezgodnie z jej przeznaczeniem miało miejsce. Podnoszony argument, iż Grupa nie ponosi winy za niewłaściwe wykorzystanie przedmiotowego [...], nie ma wpływu na ocenę zaistnienia udostępnienia. Z treści powołanych przepisów wynika, że każde udostępnienie i wykorzystanie, które nie spełnia wymogów zakreślonych decyzją w sprawie przyznania pomocy i przepisów rozporządzenia, nawet jeżeli będzie miało charakter incydentalny i niezawiniony, będzie skutkowało obowiązkiem orzeczenia o zwrocie przyznanych środków. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania Prezes ARiMR decyzją z dnia [...]marca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] i orzekł o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na inwestycje w wysokości 60% kwoty przyznanej pomocy, tj.[...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zarówno przepisy krajowe, jak i wspólnotowe, regulujące mechanizm pomocy na rynku owoców i warzyw nie przewidują odstępstw związanych z możliwością udostępnienia członkom Grupy maszyn i urządzeń zakupionych w ramach ww. pomocy dla produktów innych, aniżeli produkty z grupy produktów, dla których grupa została wstępnie uznana. Zgodnie z § 1 ust. 4 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z 2013 r. jeżeli przed upływem 5 lat grupa udostępni inwestycję bądź będzie wykorzystywać ją niezgodnie z przeznaczeniem zwraca kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję w wysokości, 100%, 80%, 60%. 40% i 20% tej pomocy odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, w którym stwierdzono naruszenie warunku nieudostępnienia inwestycji lub jej wykorzystywanie niezgodnie z przeznaczeniem. Stosownie do § 1 ust. 1 pkt 3, w związku z § 1 ust. 3 rozporządzenia z 2013 r., Grupa może udostępnić maszyny i urządzenia do zbioru wyłącznie swoim członkom i tylko do zbioru owoców i warzyw, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2013 r., tj. ze względu na które została wstępnie uznana, natomiast przekazanie do użytkowania przedmiotowych maszyn/urządzeń członkom grupy celem zbioru [...], które nie należą do kategorii produktów, ze względu na które Grupa została wstępnie uznana, tj. [...], powoduje zastosowanie sankcji określonych w § 1 ust. 4 rozporządzenia z 2013 r. W przedmiotowej sytuacji, stwierdził organ odwoławczy, F. Sp. z o. o. jak wykazała kontrola na miejscu przeprowadzona przez pracowników ARiMR w dniu [...] września 2013 r. wykorzystywała inwestycję, tj. [...] niezgodnie z przeznaczeniem, tj. do [...]. Zastany w dniu [...] września 2013 r. stan faktyczny, [...] wskazują, że urządzenie było wykorzystywane w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem. W tym kontekście nie można uznać, jak to wyjaśnia Strona, że przeprowadzano [...]. Należy mieć też na względzie, że Grupa jako właściciel [...]powinna dopilnować, aby pracownik odpowiedzialny za dokonanie [...] wykonał go w sposób nie narażający Grupy na możliwość niedotrzymania zobowiązań zaciągniętych wobec ARiMR. Prezes ARiMR wskazał również, iż zgodnie z art. 148 rozporządzenia nr 543/2011 oraz rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007, jeżeli mają zostać nałożone sankcje lub kary lub wycofane korzyści lub uznanie, nie są one nakładane lub wycofywane w przypadkach zaistnienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Przypadek zaistnienia siły wyższej musi jednak zostać zgłoszony - wraz z odpowiednimi dowodami w sposób zgodny z wymogami właściwego organu państwa członkowskiego - temu organowi w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym zainteresowany podmiot był w stanie to zrobić. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające odstąpienie ARiMR od dochodzenia zwrotu pobranych środków finansowych. Uwzględniając zatem fakt, iż F. Sp. z o. o. wykorzystywała [...] niezgodnie z przeznaczeniem bez umowy i nie na rzecz członków grupy, co miało miejsce w 2013 r., tj. w trzecim roku okresu pięcioletniego liczonego od dnia nabycia inwestycji (2010 r.), Grupa zobowiązana jest do zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 60% przyznanej pomocy. Prezes ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wys. [...] zł x 60%). Pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. Strona wniosła skargę wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż organ naruszył: - art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że przedstawione przez stronę dowody w przedmiotowej sprawie nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia, - art. 9 k.p.a. poprzez nieinformowanie strony o dalszym kierunku postępowania administracyjnego i poinformowaniu o możliwości złożenia wyjaśnień w ramach postępowania prowadzonego po uchyleniu decyzji przez WSA, - art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału strony, - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania w całości z powodu prowadzenia postępowania na podstawie przepisów prawa materialnego, które zostały uchylone, - przepisy prawa materialnego, tj. § 1 ust.1 pkt 3 oraz § 1 ust. 3 pkt 2 lit b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poprzez uznanie, że Skarżący wykorzystywał [...] niezgodnie z przeznaczeniem bez umowy i nie na rzecz członków Grupy. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. j. Dz. U. z 2014 r. poz.1647, z późn.zm.). Stosownie do art. 134 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.); dalej: p. p. s. a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. Niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny tutejszego Sądu, który w wyroku z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt SA/Wa 1439/14 uchylił decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie, a może być wyłączony jedynie w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Oznacza to, że Sąd w obecnym składzie zobowiązany jest do oceny działań organów w zakresie wywiązania się ze wskazań poprzedniego wyroku. Podstawową zasadą konstytucyjną w zakresie funkcjonowania organów administracji publicznej jest sformułowana w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Z zasady tej wynika, że każde działanie organu musi mieć oparcie w normie ustawowej wyznaczającej treść i formę tego działania. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011, Nr 145, poz. 868 ze zm.), dalej: ustawa, rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r. poz. 872), dalej rozporządzenie, a także przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE L z 2011 r., Nr 157, str. 1) i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L z 2009 r., Nr 30 str. 16). Należy podkreślić, że uchylając decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] WSA w Warszawie stwierdził, że w sprawie powinny być zastosowane przepisy ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w miejsce zastosowanego przez organy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Zgodnie z treścią § 1 ust. 3 rozporządzenia obowiązującego od 1 sierpnia 2013 r., grupa może udostępnić inwestycję: 1) innemu podmiotowi na podstawie umowy określającej okres i warunki wykorzystywania przez ten podmiot inwestycji, jeżeli w wyniku wystąpienia zjawisk atmosferycznych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 czerwca 2011 r. w sprawie określenia przypadków, w których spadek wartości produkcji sprzedanej wystąpił z przyczyn niezależnych od wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw lub organizacji producentów owoców i warzyw, oraz sposobu potwierdzenia tego spadku (Dz. U. Nr 130, poz. 758), wystąpił okresowy brak możliwości pełnego wykorzystania inwestycji w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c i d; 2) członkom tej grupy, jeżeli inwestycja jest związana ze zbiorem owoców i warzyw, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, w celu dokonania ich zbioru i transportu do magazynów grupy. Jednocześnie – zgodnie z treścią § 1 ust. 4 tego rozporządzenia - jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3: 1) nastąpi zbycie budynków, budowli, narzędzi, maszyn, urządzeń lub samochodów ciężarowych, grupa zwraca kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję w wysokości 100% tej pomocy zwiększoną o odsetki, o których mowa w art. 123 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011, str. 1, z późn. zm.), lub 2) inwestycja zostanie udostępniona w przypadkach innych niż określone w ust. 3 lub inwestycja będzie wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem, grupa zwraca kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję w wysokości: a) 100%, 80%, 60%o, 40% i 20% tej pomocy odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a, w którym stwierdzono naruszenie warunku nieudostępnienia inwestycji lub jej wykorzystywanie niezgodnie z przeznaczeniem, b) 100%, 90%, 80%, 70%, 60%, 50%, 40%, 30%, 20% i 10% tej pomocy odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym, piątym, szóstym, siódmym, ósmym, dziewiątym i dziesiątym roku okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b i c, w którym stwierdzono naruszenie warunku nieudostępnienia inwestycji lub jej wykorzystywanie niezgodnie z przeznaczeniem - zwiększoną o odsetki, o których mowa w art. 123 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw. Podkreślić należy, że z treści § 7 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r. wynika, że do przyznawania pomocy finansowej na inwestycje lub ich etapy ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w okresach rozliczeniowych kończących się dnia 30 czerwca 2013 r. - dla grup rozliczających się w okresach półrocznych albo dnia 31 grudnia 2013 r. - dla grup rozliczających się w okresach rocznych stosuje się przepisy dotychczasowe oraz warunek wykorzystywania inwestycji przez grupę zgodnie z przeznaczeniem, jakim jest przygotowanie owoców i warzyw do sprzedaży zgodnie z zatwierdzoną grupą produktów, przez okres: 1) 5 lat od dnia nabycia narzędzia, maszyny, urządzenia lub samochodu ciężarowego; 2) 10 lat od dnia nabycia lub oddania do użytku budynku lub budowli; 3) 10 lat od dnia nabycia gruntu. Z kolei z § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia wynika, że jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3, inwestycja będzie wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem, grupa zwraca kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję w wysokości określonej w § 1 ust. 4 pkt 2, chyba że udostępnienie / wykorzystanie inwestycji niezgodnie z przeznaczeniem nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. W rozpatrywanej sprawie zdarzenie, które stało się podstawą przeprowadzenia kontroli i zakwestionowania wykorzystania inwestycji zgodnie z decyzją o przyznaniu pomocy finansowej Grupie, nastąpiło we wrześniu 2013 r., tj. w trzecim roku pięcioletniego okresu liczonego od dnia nabycia inwestycji (2010 r.). Zatem F. Sp. z o. o. zobowiązana jest do zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na inwestycje w wysokości 60% kwoty przyznanej pomocy. Prezes ARiMR ustalając zaskarżoną decyzją kwotę nienależnie pobranych płatności zastosował się do prawomocnego Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r. (Sygn. akt V SA/Wa 1439/14). Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, że zgromadzony materiał dowodowy w tym m.in. protokoły kontroli, dokumentacja fotograficzna powoduje, iż ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 80 k.p.a., formułującym jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 listopada 2014 r. Sygn. akt V SA/Wa 1439/14, który stwierdził, że stan faktyczny został ustalony przez organ administracji publicznej z zachowaniem reguł procedury określonej w przepisach K.p.a. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził również, iż przedstawione przez Stronę skarżącą dowody w przedmiotowej sprawie nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia bowiem udostepnienie/wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem przez Grupę inwestycji miało miejsce. Z treści powołanych przepisów wynika, że każde udostępnienie/wykorzystanie, które nie spełnia wymogów zakreślonych decyzją w sprawie przyznania pomocy i przepisów rozporządzenia będzie skutkowało obowiązkiem orzeczenia o zwrocie przyznanych środków. W tych okolicznościach brak podstaw do przyjęcia, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez Prezesa ARiMR i zaakceptowana następnie przez Sąd I instancji narusza art. 80 K.p.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ww. pogląd i stwierdza, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy został zebrany przy uwzględnieniu zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 9 w związku z art. 10 K.p.a.) i oceniony z uwzględnieniem praw logiki, wiedzy i doświadczenia, a więc stosownie do zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.). Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy p. p .s .a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło