V SA/Wa 2337/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2008 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oraz umorzenie postępowania; 1. oddala skargę; 2. nakazuje Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wypłacić na rzecz E. B. kwotę ... złotych (...) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego uiszczonego w dniu 6 października 2008 roku i wpisanego do rejestru opłat sądowych WSA z dnia 8 października 2008 roku pod pozycją ... Przedmiotem skargi z 31 lipca 2008 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. B. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... czerwca 2008 r. nr ... uchylająca w całości decyzję własną z ... stycznia 2008 r. Nr ... i umarzająca postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu 30 czerwca 2004 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wpłynął wniosek E. B. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Decyzją z ... grudnia 2004 r. Nr .. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał wnioskodawcy płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w stosunku do powierzchni ... ha w łącznej wysokości ... zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej ... zł, środki krajowe ... zł. Decyzja ta, prawidłowo doręczona stronie i nie zaskarżona w ustawowym terminie, stała się ostateczna i prawomocna. Płatność ustalona ww. decyzją została zrealizowana na wskazany przez producenta we wniosku rachunek bankowy w dniu ... lutego 2005 r. W związku z kontrolą zobowiązań wieloletnich ONW, w dniu 10 października 2006 r., działając na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: "k.p.a.", organ wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących ww. wniosku. Pismem z 11 grudnia 2007 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania z urzędu w trybie art. 61 § 4 k.p.a. w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności przyznanych z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Jednocześnie poinformowano stronę o prawie do czynnego udziału w postępowaniu. Decyzją z ... stycznia 2008 r., działając na podstawie art. 11 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 264), Prezes Agencji ustalił E. B. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości ... zł powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczone od dnia doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu organ wskazał, iż we wniosku o przyznanie płatności ONW strona zobowiązała się do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymała płatność w pierwszym roku wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (tj. w roku 2004) przez okres 5 lat od dnia otrzymania płatności. Obowiązek ten wynika z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) w zw. z art. 14 pkt 2 tiret 2 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26 czerwca 1999 r. ze zm.). W roku 2005 strona nie wystąpiła o płatność z tytułu prowadzenia ww. działalności rolniczej, mimo iż nie zakończył się okres zobowiązania wieloletniego ONW. Nie złożyła też wyjaśnień w odpowiedzi na wezwanie z 10 października 2006 r. W związku z powyższym, zdaniem organu, w sprawie wystąpiła przesłanka z § 9 ust. 2 pkt 1 a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. zgodnie z którym, w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem producent rolny zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW. E. B. zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni ... ha, przez co utracił uprawnienie do zachowania pobranych płatności. Tym samym środki pieniężne przekazane na rachunek bankowy zostały przez niego pobrane nienależnie i podlegają zwrotowi na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3508/92 (Dz. U. WE L 327 z 12.12.2001 r.). Na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Agencji decyzją z ... czerwca 2008 r. nr ..., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję z ... stycznia 2008 r. i umorzył postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ustalenia poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym odnośnie zaprzestania prowadzenia przez stronę działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, do których otrzymała płatności, są przedwczesne. Nie ustalono bowiem, czy doszło do zaprzestania działalności rolniczej, tym samym uznano bezpodstawnie, że w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w § 9 ust. 2 pkt 1 a rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. Organ zaznaczył, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona potwierdziła, że nadal użytkuje przedmiotowe działki rolne, a kolejnych wniosków o przyznanie płatności ONW nie składała, ponieważ nie przesłano jej wniosków o dopłaty. Podkreślił przy tym, że przesłanką dla zastosowania § 9 ust. 2 pkt 1 lit. ww. rozporządzenia jest fakt zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a nie fakt nieskładania wniosków o wypłatę płatności ONW w kolejnych latach realizacji zobowiązania pięcioletniego. W świetle powyższego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie stanowi podstawy dla stwierdzenia, iż strona zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej na obszarach zadeklarowanych do płatności ONW. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. B. wskazał, iż nie wnosił o przyznanie płatności na rok 2005 i na lata następne, ponieważ nie otrzymał wniosku Jednocześnie podkreślił, iż nadal prowadzi działalność rolniczą na obszarze ... ha. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, iż jest ona prawidłowa, tj. nie narusza prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. Sąd zważył, iż zgodnie z § 2 ust. 1 mającego zastosowanie w sprawie niniejszej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), płatność ONW udziela się producentowi rolnemu: 1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, ze zm.) oraz 2. jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Art. 14 ust. 1 ww. rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. stanowi, iż rolnicy na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania mogą uzyskać wsparcie w postaci dodatków wyrównawczych. Dodatki wyrównawcze są przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale, który zostanie określony oraz podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego (ust. 2). W myśl § 9 ust. 2 pkt 1 a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, producent rolny zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 30 czerwca 2004 r. E. B. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2004, w którym - stosownie do ww. regulacji - zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach ONW (Sekcja X wniosku). Decyzją z ... grudnia 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał E. B. płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004 w łącznej wysokości ... zł. W kolejnych latach (2005 – 2007) skarżący nie składał wniosków o przyznanie płatności, ponieważ - jak stwierdził - nie zostały mu one przesłane, jednak - jak oświadczył w toku postępowania odwoławczego oraz w skardze do Sądu - w okresie objętym zobowiązaniem nadal prowadził działalność rolniczą na zadeklarowanym do płatności obszarze. Biorąc powyższe pod uwagę Prezes Agencji zaskarżoną decyzją z ... czerwca 2008 r. zasadnie uchylił decyzję własną z ... stycznia 2008 r. ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności ONW uzyskanych na podstawie decyzji z ... grudnia 2004 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Prawidłowo też wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że podstawą określenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW jest ustalenie, że doszło do faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Takich ustaleń - jak słusznie wskazał organ - nie poczyniono w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a z faktu nieskładania przez skarżącego wniosków o przyznanie płatności w kolejnych latach wyprowadzono błędny wniosek co do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, a w konsekwencji co do wystąpienia przesłanki, o której mowa w § 9 ust. 2 pkt 1 a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w zw. z art. 49 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r. Jak prawidłowo zaznaczył Prezes Agencji przesłanką zastosowania § 9 ust. 2 pkt 1 a ww. rozporządzenia jest fakt zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW, a nie fakt nieskładania wniosków o wypłatę płatności ONW w kolejnych latach realizacji zobowiązania pięcioletniego, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ww. rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. W świetle powyższego Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja Prezesa Agencji jest prawidłowa. Organ zasadnie bowiem ustalił, że skarżący nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na działkach zadeklarowanych do płatności ONW, tym samym brak było podstaw do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności na skutek zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na gruntach objętych pięcioletnim zobowiązaniem ONW w oparciu o § 9 ust. 2 pkt 1 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja - korzystna dla strony - pozostaje w zgodzie z jej interesem, nie naruszając jednocześnie interesu społecznego (art. 7 k.p.a.). Prezes Agencji wydając zaskarżone orzeczenie wyeliminował z obrotu prawnego decyzję własną z ... stycznia 2008 r. określającą kwotę nienależnie pobranych płatności ONW na rok 2004 w wysokości ... zł. Tym samym stwierdził brak obowiązku zwrotu przez skarżącego określonej w tej decyzji kwoty należności. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd zaznacza, że kwestię składania wniosków i przyznawania na ich podstawie płatności regulują m.in. przepisy § 6 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. Kwestia ta nie była jednak przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej dotyczącej oceny zasadności decyzji Prezesa Agencji z ... czerwca 2008 r. uchylającej decyzję własną w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Biorąc pod uwagę powyższe i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.