V SA/Wa 2339/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... lipca 2008 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: -odmówić przyznania prawa pomocy w części tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu 29 września 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) M. P. złożyła - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu oświadczyła, iż jest wdową z małoletnią córką. Prowadzi gospodarstwo rolne, z którego praktycznie nie ma korzyści, ponieważ w ostatnich latach panowały susze i plony były znikome. Do uprawy ziemi wynajmuje ludzi, co ją drogo kosztuje. Ma kredyty zaciągnięte na nawozy i środki ochrony roślin, których nie ma z czego spłacić. Ze względu na orzeczenie lekarskie córki o potrzebie kształcenia specjalnego zamieszkuje w W. w wynajętym mieszkaniu. W W. pracuje dorywczo na umowę zlecenie lub bez, ponieważ opłaca KRUS, zarobki są niewielkie i z pracą jest ciężko tym bardziej, że dziecko choruje i musi zostać z nim, a także nie ma konkretnego wykształcenia i możliwości by je zdobywać. Ponadto wskazała, iż jej średni miesięczny dochód to ... zł. Koszty wynajmu mieszkania ... zł plus koszty liczników- ... zł. Koszty związane z zakupem środków czystości- ... zł, do tego wyżywienie, odzież i podręczniki szkolne. Z gospodarstwa natomiast podatek, melioracja w stosunku rocznym to ponad ... zł + opłaty KRUS. Ponadto skarżąca wskazała, iż posiada dom na wsi bez ogrzewania, niemal w stanie surowym oraz ...ha ziemi. Jej córka otrzymuje z KRUS ... zł. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 2 października 2008 r. wezwano ją do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania oraz nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 7 października 2008 r. – (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 23 akt sądowych). W zakreślonym terminie nie uzupełniono wniosku o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie, a w dniu 13 października 2008 r. skarżąca uiściła wymagany w sprawie wpis od skargi. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Zgodnie z art. 244 §1 ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przeciwnym razie sąd, zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, wezwie ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego będzie mógł dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką, po weryfikacji zawartych w nim danych, przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawiła w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do podania dodatkowych informacji pozwalających na prawidłową ocenę jej sytuacji finansowej nie zostało wykonane. W tej sytuacji nie można było ustalić jak w rzeczywistości wygląda sytuacja materialna skarżącej. Na marginesie wskazać również należy, iż skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, zatem posiada środki finansowe na opłacenie kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.