V SA/Wa 2343/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... kwietnia 2008 r. Nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji o wydaleniu z terytorium RP oraz umorzenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W skardze na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. W dniu 11 września 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący uzupełnił brak formalny wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu oświadczył, iż nie posiada ani majątku ruchomego, nieruchomości ani oszczędności. Utrzymuje siebie i swoją rodzinę z prac dorywczych, zarabiając w ten sposób około ... zł miesięcznie. Na utrzymaniu ma żonę i dwie córki. Żona nie pracuje, zajmuje się wychowywaniem dzieci. Większość wydatków stanowią koszty utrzymania (energia -70 zł/mc, woda – 60 zł /mc, wyżywienie, odzież i przybory szkole). Nieznacznie pomaga im kuzynka. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany w przedmiotowej sprawie składa się wpis od skargi w wysokości 300 zł (zgodnie z §2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). W Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie znajdują się jeszcze trzy sprawy ze skarg skarżącego oraz jego małżonki, w których wpis sądowy wynosi również 300 zł. Tak więc w sumie skarżący i jego małżonka będą zobowiązani uiścić wpisy sądowe w łącznej wysokości 1200 zł. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. V SA/Wa 2344/08 dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Na wstępie zauważyć należy, iż w sprawie o sygn. V SA/Wa 2344/08 skarżący ubiega się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony i w uzasadnieniu wniosku wskazał m.in., iż posiada dochody lub mienie wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w tym kosztów leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej, wynajmuje lokal w Z. za kwotę ... zł (v. umowa najmu k. 20 akt administracyjnych). Ponadto skarżący opłacił tytułem przedmiotowego wniosku kwotę 340 zł (k. 22 akt adm.). Z oświadczenia złożonego w dniu ... października 2007 r. przez Z. G. wynika natomiast, iż skarżący oraz jego rodzina zamieszkują razem z nią w Z. i pozostają na jej utrzymaniu, oraz że dysponuje ona środkami finansowymi na ich utrzymanie przez okres co najmniej 1 roku łącznie z kosztami leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia finansowego ze środków pomocy społecznej. W dniu ... września 2007 r. otrzymała bowiem ... EURO oraz ... USD z tytułu sprzedaży mieszkania i środki te zapewnią utrzymanie ww., którzy są członkami jej rodziny. Ponadto w dniu ... listopada 2007 r. skarżący i jego rodzina otrzymali z tytułu darowizny kwotę ... zł, którą wpłacili na rachunek bankowy w M., należącym do małżonki skarżącego. Potwierdza to również zeznanie skarżącego złożone do protokołu w dniu ... grudnia 2007 r. w którym wskazuje on, że nie wie za ile wynajął pokój, bo żona za niego płaci, ale chyba nic nie płaci oraz utrzymują się z pieniędzy, które darowała im ciotka. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarżący oraz jego małżonka nie ponoszą żadnych kosztów utrzymania, gdyż utrzymuje ich ciotka - P. G., z którą pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący uzyskuje co prawda niewielkie dochody z pracy (około ... zł), jednakże posiada z małżonką również środki pieniężne pochodzące z darowizny. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżący i jego rodzina nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć przyszłe koszty sądowe. Powyższą ocenę potwierdza również okoliczność, że skarżący korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika "z wyboru", co daje podstawę do stwierdzenia, że dysponuje środkami na pokrycie jego wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.