V SA/Wa 2346/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-17
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Jolanta Bożek, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowy przyznania pomocy finansowej na wcześniejszą emeryturę rybakowi, który zaprzestał wykonywania zawodu przed okresem składania wniosku, została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując że organ administracji nie wyjaśnił w pełni stanu faktycznego, pomijając istotne dowody dotyczące okresów wykonywania zawodu rybaka przez skarżącego. Ponadto, zastosowanie przepisu art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 do osoby fizycznej niebędącej podmiotem gospodarczym było bezzasadne, co stanowiło naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
K. K. złożył w listopadzie 2009 r. wniosek o dofinansowanie w ramach środka 1.5 dotyczącego wcześniejszej emerytury rybaków. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że skarżący zaprzestał wykonywania zawodu rybaka w 2006 r. i nie wykonywał go do 2009 r., a podjęcie pracy w 2009 r. miało na celu sztuczne stworzenie warunków do uzyskania pomocy. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i bezzasadne zastosowanie art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącego kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. K. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi z 9 września 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniesionej przez skarżącego K. K. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR") z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej w zakresie środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
K. K. złożył w dniu 16 listopada 2009 r. w Zachodniopomorskim Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o dofinansowanie w zakresie środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury. W dniu 30 listopada 2009 r. Skarżący przesłał do OR ARiMR dodatkowe dokumenty do wniosku stanowiące tzw. dobrowolne uzupełnienie. Organ wskazał, iż weryfikacja wniosku Skarżącego wykazała jednak, że wymaga on uzupełnienia braków formalnych, dlatego też pismem z dnia 21 grudnia 2009 r. wezwano go do usunięcia braków. Równolegle z wezwaniem Skarżącego do uzupełnienia, organ w dniu 15 grudnia 2009 r., wezwał do udzielenia wyjaśnień pracodawcę Skarżącego – M. Ż., w zakresie istotnych okoliczności związanych ze sprawą.
Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie na podstawie art. 4 ust.3 Rozporządzenia Rady (WE, EURO ATOM) Nr 2988 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE z dnia 23.12.1995 L 312/1) odmówił przyznania pomocy K. K.
Organ I instancji rozpatrując ww. wniosek podniósł, iż przedmiotowy wniosek był drugim wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach operacji "wcześniejsza emerytura" złożonym przez wnioskodawcę. Po analizie dokumentacji pierwszego wniosku organ stwierdził, że wnioskodawca nie wykonywał zawodu rybaka na dzień złożenia wniosku. Ww. organ wskazał, że sprawa z pierwszego wniosku złożonego w dniu 15 września 2009 r. została zakończona wydaniem informacji o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia ze względu na nie usunięcie braków formalnych we wniosku przez wnioskodawcę.
Organ I instancji badając sprawę merytorycznie wskazał, że w jego ocenie wnioskodawca spełnia warunki określone w § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty, zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101 poz. 840, z zm.) i w chwili ubiegania się o pomoc finansową w ramach operacji "wcześniejsze emerytury" był rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006).
Organ regionalny podkreślił, że wnioskodawca faktycznie zaprzestał wykonywania zawodu rybaka w 2006 r., i nie wykonywał go do dnia 1 listopada 2009 r. a następnie stwierdził, że podjęcie zatrudnienia w 2009 roku nastąpiło wyłącznie w związku z ubieganiem się o pomoc finansową w ramach operacji "wcześniejsze emerytury".
W związku z tym organ uznał, że wnioskodawca nie zaprzestał wykonywać zawodu rybaka w związku ze zmianami zachodzącymi w sektorze wynikającymi m.in. ze Wspólnej Polityki Rybackiej Wspólnoty Europejskiej, lecz jedynie podjął wykonywanie zawodu rybaka w związku z ubieganiem się o pomoc finansową celem spełnienia podstawowego kryterium przyznawania pomocy finansowej w ramach Środka 1.5 "Rekompensaty społeczno- gospodarcze w celu zarządzania krajową flota rybacką" objętego Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013".
Organ I instancji podniósł, iż z zebranego materiału dowodowego a w szczególności z dokumentacji pierwszego wniosku, dokumentacji drugiego wniosku wraz z umową o pracę z 2009 r., wynika, że wnioskodawca zaprzestał wykonywać zawód w rybaka w roku 2006, a przedłożone dokumenty wskazują na to, że zawarto ją wyłącznie dla stworzenia sztucznych warunków do uzyskania wsparcia finansowego.
Ww. organ ocenił, iż w sprawie ma zastosowanie przepis art. 4 ust 3 Rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE z dnia 23.12.1995 L 312/1) wedle którego ,,Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści" i dlatego odmówił przyznania pomocy.
Po rozpoznaniu odwołania K. K. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy zgodził się, z ustaleniami organu I instancji co do stanu faktycznego i prawnego.
Powołał się również na interpretację Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", tj. Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 sierpnia 2009 r. znak RYBzspo-076-261/2009(1) oraz z dnia 3 września 2009 r. znak RYBzspo-076-271/2009(1), zgodnie z którymi pomoc finansowa na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury przysługuje rybakom, którzy na dzień składania wniosku o dofinansowanie są czynni zawodowo. Podkreślono, iż według opinii Departamentu Rybołówstwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi brak jest jakichkolwiek przesłanek merytorycznych do udzielenia przedmiotowej pomocy rybakom, którzy odeszli z zawodu przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Wskazał, iż stanowisko Instytucji Zarządzającej stanowi tzw. wykładnię autentyczną dokonaną przez ustawodawcę i tym samym rozwiewa wszelkie wątpliwości odnośnie interpretacji § 21 rozporządzenia krajowego. Stwierdzono, iż wykładnia autentyczna dokonywana przez organ władzy publicznej, który ustanowił dany przepis prawny, ma dla organu orzekającego w sprawie charakter pomocniczy, stanowiący wytyczną w zakresie interpretacji danego aktu normatywnego.
W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, iż trwałe zaprzestanie zawodu rybaka w przypadku wnioskodawcy nastąpiło w roku 2006 a powrót do zawodu na okres jednego miesiąca w roku 2009 miał na celu stworzenie sztucznych warunków związanych z zamiarem ubiegania się o pomoc finansową w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno- gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu pomocy finansowej ma operację "Wcześniejsza emerytura" zgodnie że złożonym wnioskiem.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1, poprzez jego niezastosowanie i nie przyznanie skarżącemu pomocy finansowej, mimo spełnienia wszystkich warunków w tym rozporządzeniu określonych, tak z uwagi na błędne przyjęcie, iż skarżący nie jest "rybakiem" w rozumieniu powołanych przepisów, nie może zostać objęty programem wobec braku zatrudnienia w charakterze rybaka w latach 2007 - 2013, w sytuacji istnienia potwierdzonych okresów zamustrowania na kutrach okresie 20.11.2007. -05.02.2008 r. oraz 01- 30.11.2009 r.. jak również na podstawie subiektywnej jedynie oceny organu wydającego decyzję co do intencji skarżącego, w uwzględnieniu długości przerw w wykonywaniu zawodu, w sytuacji gdy powołane przepisy dodatkowych warunków w tym zakresie nie stawiały, nie wyłączając w takich przypadkach możliwości skorzystania z operacji "wcześniejsza emerytura",
2. bezzasadne zastosowanie przepisu art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Nr 2988 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, w sytuacji gdy okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie zaistniałe nie odpowiadają stanom w tym przepisie określonym, nadto przepisy powołanego rozporządzenia nie są regulacjami, które określają warunki przyznawania pomocy finansowej, o którą ubiega się skarżący, te bowiem zgodnie z art. 9 w zw. z art. 1 i art. 19 ustawy / dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego /Dz.U. Nr 72, póz. 619/ zawarte zostały w rozporządzeniu Rady /WE/ nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego /Dz.Urz. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1/, w rozporządzeniu Komisji /WE/ nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady /WE/ nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego /Dz.Urz. UE L 120 z 10.05.2007/ i w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" z dnia 26 czerwca 2009 r. /Dz.U. Nr 101. póz. 840/, a warunki tam określone skarżący spełnia.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Podstawę prawną przyznania pomocy finansowej na realizację środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką, objętego osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", stanowiącego załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (M. P. Nr 51, poz. 739), stanowi Rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1), w którym ustanowiono Europejski Fundusz Rybacki (dalej zwany "EFR") oraz określono ramy wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa, obszarów zależnych głównie od rybactwa, a także rybołówstwa śródlądowego.
Zgodnie z art. 21 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 wsparcie z EFR mające na celu dostosowanie wspólnotowej floty rybackiej dotyczy rekompensaty społeczno-gospodarczej w celu zarządzania wspólnotową flotą rybacką zgodnie z art. 27.
Stosownie do treści art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia EFR może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. W art. 3 lit. b rozporządzenia zawarto przy tym definicję rybaka jako osoby, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego.
Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 Komisja i państwa członkowskie zapewniają spójność pomocy udzielanej z EFR z politykami, priorytetami i działaniami Wspólnoty oraz jej komplementarność z innymi instrumentami finansowymi Wspólnoty. Ta spójność i komplementarność znajduje swoje odbicie w programie operacyjnym który, stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia, jest opracowywany przez każde z państw członkowskich w celu realizacji polityki i priorytetów, które mają być współfinansowane z EFR. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 rozporządzenia dla każdej osi priorytetowej określonej w tytule IV państwo członkowskie ustanawia w ramach swego programu operacyjnego warunki i procedury ich stosowania.
Wskazać także należy, iż w dziale VI Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", który został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z 16 października 2008 r., w opisie środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką wyjaśniono, iż restrukturyzacja polskiej floty, planowana na okres programowania 2007-2013, wiązała się będzie z dalszym ograniczeniem potencjału połowowego tak, by najlepiej dostosować go do dostępnych zasobów i będzie miała niekorzystny wpływ na zatrudnienie i sytuację społeczno-ekonomiczną na obszarach rybackich. W związku z tym konieczne jest podjęcie towarzyszących działań społeczno-ekonomicznych w celu zrównoważenia niekorzystnych efektów Planu Dostosowania Nakładu Połowowego, udzielanie wsparcia, różnicowanie działalności na obszarach dotkniętych problemem. Główny typ wsparcia dotyczył będzie m.in. rekompensat za wcześniejsze odejście z zawodu rybaka, w tym wcześniejszych emerytur, jako kontynuacji mechanizmów i projektów Finansowego Instrumentu Wspierania Rybołówstwa. Jako beneficjentów tego środka wskazano rybaków.
Należy również zauważyć, iż na gruncie prawa krajowego warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej zostały określone w ustawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, w ramach osi priorytetowej 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, na podstawie delegacji zawartej w art. 19 ustawy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840 i Nr 129, poz. 1064), zwanym dalej rozporządzeniem.
W § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym do 27 marca 2010 r.) wskazano, iż pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który
1) trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka,
2) ukończył co najmniej 55 rok życia
3) pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej przez 10 lat.
Przedmiotowa pomoc finansowa może być zatem przyznana rybakowi spełniającemu łącznie wszystkie wyżej wymienione warunki.
Stosownie do przepisu art. 10 ust. 3 ustawy wniosek o dofinansowanie jest oceniany w zakresie:
1) poprawności sporządzenia i złożenia,
2) zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja,
3) celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji
- w sposób określony w ww. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący.
Jak wynika z powyższego zapisu organ oceniający wniosek o przyznanie dofinansowania jest zobowiązany dokonać oceny wniosku nie tylko pod kątem spełniania wymogów formalnych określonych w § 21 rozporządzenia, ale również pod kątem zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja i celowości udzielenia pomocy.
Stosownie do przywołanego już wyżej przepisu art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia 1198/2006 Europejski Fundusz Rybacki może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. Z treści tego przepisu wynika wprost, że pomoc może dotyczyć rybaka (osobę czynną zawodowo w dacie składania wniosku), który dotknięty jest zmianami w sektorze rybactwa, które to zmiany powodują u niego wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, np. na wcześniejszą emeryturę.
Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja posiada wady które powodują, iż podlega ona uchyleniu. Należy zauważyć, iż organ rozpatrujący sprawę wydał zaskarżoną decyzje z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 oraz art. 138 k.p.a.
Jak wynika z treści art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Z powyższego wynika więc obowiązek organu administracji, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa (wyrok NSA OZ w Lublinie z 7 października 1983 r., SA/Lu 240/83, niepubl.). Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego.
Oznacza to, iż organ narusza prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego.
Natomiast art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W świetle art. 138 k.p.a. organ II instancji obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Organ ten nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Kompetencje organu odwoławczego oznaczają dokonanie merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji. Jeżeli nie usuwa on naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji - utrzymując w mocy bez zmian naruszającą prawo decyzję tego organu - wydaje decyzję również naruszającą prawo ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 1999 r. sygn. akt SA/Bk 675/98 i SA/Bk 676/98 publ. LEX Polonica ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważa, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały przez organ II instancji wyjaśnione wszystkie okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego.
Jak wynika z zakażonej decyzji organ II instancji zgodził się z ustaleniami organu I instancji, że Skarżący pracował w zawodzie rybaka do roku 2006 r. a następnie aż do roku 2009 r. nie pracował, po czym w listopadzie 2009 r. podjął pracę na statku rybackim [...] na okres 1 miesiąca.
Powyższe ustalenia nie pokrywają się z zebranym materiałem dowodowym ponieważ jak wynika z dokumentów zebranych w sprawie (Wyciąg pływania potwierdzony przez Urząd Morski w [...] z dnia 9 listopada 2009 r.) Skarżący oprócz ww. lat w okresie od 20 listopada 2007 r. do 5 lutego 2008 r. pływał na statku [...]na stanowisku rybaka.
Organ odwoławczy (organ I instancji również w decyzji I instancji) nie wziął pod uwagę ww. okresu, ani nie odniósł się dlaczego pominął go ustalając okresy pracy skarżącego w zawodzie rybaka. Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji będzie musiał odnieść się do powyższej kwestii.
Zdaniem Sąd słuszny jest zarzut Skarżącego bezzasadnego zastosowania w sprawie przepisu art.4 ust.3 rozporządzenia Rady (WE,EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Zgodnie z ww. artykułem działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Art.1 ust.1 rozporządzenia 2988/1995 stanowi, że w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego.
Zgodnie z definicją sformułowaną w art.1 ust.2 tego rozporządzenia "Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem." Art.4 ust.1 stanowi, że każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści.
Należy stwierdzić, iż przepisy rozporządzenia 2988/1995 r. odnoszą się jedynie do działania podmiotów gospodarczych a nie osób fizycznych.
W niniejszej sprawie skarżący nie jest podmiotem gospodarczym, a przepis art.4 ust.3, w którym posłużono się określeniem "działanie" a nie określeniem "nieprawidłowość" nie może stanowić samoistnej podstawy do objęcia przepisami rozporządzenia również osób nie będących podmiotami gospodarczymi. (zob. podobnie w sprawie o sygn. V SA/Wa 2388/10 ).
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w punkcie I na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W punkcie II orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło