V SA/Wa 2349/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lipca 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych K. Ś. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "M." działając poprzez pełnomocnika ... wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z ... lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżąca wystąpiła na – urzędowym formularzu PPF - z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała, iż od momentu wszczęcia postępowań celnych i podatkowych przez organ celny sytuacja jej firmy uległa pogorszeniu, zakończenie części postępowań uniemożliwiło jej dalszą działalność i postawiło w obliczu bankructwa. W jej opinii organ celny uznał ją bezprawnie za stronę postępowania, choć nie była ona importerem spornego towaru, nie czuje się, co podkreśliła dłużnikiem wobec Skarbu Państwa. Skarżąca wskazała, że osiągane przez nią dochody nie pozwalają jej na zapłatę wpisu sądowego, co tym samym pozbawi ją obrony własnych interesów przed niezawisłym Sądem. Ponadto, jej zdaniem ważnym podkreślenia jest fakt dużej ilości sporów, które prowadzi z organami celnymi. Wnioskodawczyni powołując się treść art. 246 § 1 p.p.s.a., wskazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania rodziny, w której jedynym żywicielem jest jej mąż, co jej zdaniem uzasadnia złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca podała również, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwójką dzieci (pełnoletnich), jest wraz z mężem współwłaścicielką domu o pow. ... m2, wskazała także, że nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Wraz z dziećmi, jak podała pozostaje na wyłącznym utrzymaniu męża (jego dochód to ... zł. brutto), syn jest bezrobotny, zaś córka jest dzieckiem niepełnosprawnym wymagającym ze strony rodziców specjalnej opieki i troski. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 15 listopada 2010 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Do dnia dzisiejszego pełnomocnik nie wykonał nakazanych przez Sąd czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi 200 zł stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną w jakiej znalazła się ona i jej rodzina, podała, że pozostaje wraz z dziećmi na wyłącznym utrzymaniu męża P. Ś. (dochód ... zł brutto), posiada we współwłasności z mężem dom o pow. ... m ². Syn jest osobą bezrobotną, zaś córka jest osobą wymagającą stałej opieki, której kształcenie pochłania znaczną część dochodów. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPF z 3 listopada 2010 r., było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie pełnomocnika skarżącej na podstawie art. 255 p.p.s.a. do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez pełnomocnika wnioskodawczyni wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do skarżącej wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawczyni powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.