V SA/Wa 2350/04
WyrokWSA w Warszawie2005-12-02
Skład orzekający: Ewa Jóźków, Małgorzata Dałkowska-Szary, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały świadectwo pochodzenia towaru i zastosowały autonomiczną stawkę celną podwyższoną o 100%, jeśli tureckie władze celne nie udzieliły odpowiedzi na wniosek o weryfikację w ustawowym terminie, a w innych, analogicznych sprawach tej samej firmy, stwierdziły fałszywość dokumentów?Ratio decidendi
Organy celne miały podstawy do zakwestionowania świadectwa pochodzenia, ponieważ tureckie władze celne nie udzieliły odpowiedzi na wniosek o weryfikację w terminie 10 miesięcy, co zgodnie z § 20a ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. skutkuje uznaniem dokumentu za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru. Dodatkowo, negatywne wyniki weryfikacji w innych sprawach tej firmy, wskazujące na fałszywość faktur i świadectw pochodzenia, potwierdziły zasadność zastosowania autonomicznej stawki celnej podwyższonej o 100%. Odmowa zastosowania preferencji celnych nie wymaga udowodnienia winy importera.Stan faktyczny
Skarżąca firma importowała towary z Turcji, deklarując stawkę celną konwencyjną na podstawie świadectw pochodzenia. Postępowanie kontrolne wykazało rozbieżności w dokumentach handlowych. Organy celne zakwestionowały świadectwo pochodzenia z powodu braku odpowiedzi na wniosek o weryfikację od tureckich władz celnych oraz negatywnych wyników weryfikacji w innych sprawach tej firmy, które wskazywały na fałszywość dokumentów. W konsekwencji zastosowano stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej i Kodeksu celnego, kwestionując prawidłowość ustaleń organów i brak uwzględnienia jej braku winy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. S. firmy [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -
Na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].08.2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w [...] objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowane z Turcji towary na warunkach zadeklarowanych w zgłoszeniu, czyli ze stawką celną konwencyjną. Podstawą do zastosowania stawki celnej konwencyjnej były świadectwa pochodzenia wystawione przez tureckie władze celne.
Przeprowadzone postępowanie kontrolne wykazało, iż w urzędzie celnym granicznym przedkładano inne dokumenty handlowe, niż w urzędzie celnym przeznaczenia.
Po wszczęciu postępowania celnego, Dyrektor Urzędu Celnego w [...] dnia [...].11.2001 r. wydał decyzję nr [...], w której uznał zgłoszenie celne nr jw. za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym tożsamości towaru i jego ilości, wartości stawki celnej towaru z określeniem kwoty długu celnego i orzekając w powyższym zakresie określił kwotę długu celnego z zastosowaniem autonomicznych stawek celnych zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w dziale A "Stawki celne" rozp. Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej. Wartość celna towarów została ustalona na podstawie faktur oraz kontraktu ogólnego, przedstawionych w procedurze tranzytu w Urzędzie Celnym w N. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] decyzją z dnia [...].07.2003r. nr [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wobec części towarów określił kwotę długu celnego z zastosowaniem represyjnych stawek celnych (stawek autonomicznych podwyższonych o 100 %) oraz kwotę odsetek wyrównawczych.
Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...].06.2004 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji powołano m.in. art. 13 § 1, art. 15 § 1 i § 2, art. 19 § 1 i 3, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz.U. z 1997r. Nr 23, poz. 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej oraz ust. 2 i 10 części "A" Postanowień wstępnych do Taryfy celnej (Dz.U. z 1999r. Nr 107, poz. 1217), § 11 ust. 1, § 13 i § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), § l ust. 3, § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. Nr 143, poz. 958 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w związku z tym , że zaistniały wątpliwości co do autentyczności i rzetelności wystawienia przez tureckie władze celne między innymi świadectwa pochodzenia towarów nr [...] załączonego do ww. zgłoszenia SAD, organ I instancji zwrócił się pismem z dnia [...]01.2001 r. za pośrednictwem Biura Współpracy Międzynarodowej Głównego Urzędu Ceł (pismo nr [...] z [...].02.2002 r.) do władz tureckich o zweryfikowanie ww. dowodu pochodzenia oraz dwóch egzemplarzy faktury nr [...] pod kątem ich rzetelności i autentyczności wystawienia. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji tureckie władze celne nie udzieliły odpowiedzi na wniosek weryfikacyjny. Jednocześnie w innych sprawach tej firmy, o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, władze tureckie przekazały wynik przeprowadzonej weryfikacji nr [...] z dnia [...].06.2002 r., stanowiącej odpowiedź na wniosek władz polskich, na podstawie której ustaliły, że eksporter widniejący na fakturach [...] - firma [...] nie zajmuje się eksportem do krajów trzecich , w tym do Polski, tym samym spółka nie wystawiła żadnej z 75 faktur przekazanych do weryfikacji. Organ podkreślił, że władze tureckie jednoznacznie stwierdziły, że firma [...], która wystawiła między innymi fakturę nr [...] oraz która figuruje w świadectwie pochodzenia nr [...] jako eksporter towaru objętego tym świadectwem, nie dokonywała eksportu do Polski i nie wystawiała faktur na rzecz firmy [...]. Ponadto w toku postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy otrzymał kolejny wynik weryfikacji tureckich władz celnych, w którym władze tureckie stwierdzały, że świadectwo pochodzenia nr [...] jest fałszywe i nie zostało wystawione ani zalegalizowane przez turecką Izbę Handlową. Organ odwoławczy zauważył, że w świadectwie tym jako eksporter występuje firma [...], a pieczęć w polu 8 świadectwa jest identyczna jak pieczęć w polu 8 świadectwa nr [...] dotyczącego przedmiotowej sprawy i pochodzącego w tego samego okresu. Ponieważ zgodnie z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...). pochodzenie towaru wymienionego w Wykazie 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, Dyrektor Izby Celnej uznał, że wobec nie udzielenia przez tureckie władze celne odpowiedzi na wniosek weryfikacyjny we wskazanym terminie oraz uwzględniając negatywne wyniki weryfikacji w innych analogicznych sprawach importera brak jest podstaw do przyznania stronie preferencji celnych w postaci konwencyjnej stawki celnej. W ocenie organu celnego fakt, że wskazana na fakturach firma nie wystawiała faktur przesądza o tym, że także świadectwa pochodzenia są fałszywe. W związku z powyższym, do importowanych towarów zastosowano stawkę celną autonomiczną, opierając się na postanowieniach ust. 7 Części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej, zgodnie z którymi dla towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100% lub stawkę konwencyjną podwyższoną o 100%, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Dodatkowo, określając stawkę celną dla towarów tekstylnych, organy celne oparły się na przepisie ust. 11 Części "A" Postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, zgodnie z którym do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia (...) dla towarów, dla których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, i nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100% lub stawkę konwencyjną podwyższoną o 100%, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej.
Dyrektor Izby Celnej odnosząc się do zarzutów strony wyjaśnił również, że odmowa zastosowania preferencji celnych w postaci konwencyjnej stawki celnej nie jest uzależniona od wykazania przez organ celny, że strona działała w złej wierze lub ,że ponosi winę za przedłożenie nieprawidłowego dowodu pochodzenia, ponieważ element winy jest obojętny dla skutków prawnych z zakresu czynności postępowania celnego.
Pojęcie winy rozumianej jako świadome działanie lub zaniechanie pojawia się natomiast w rozporządzeniu Ministra Finansów z 20.11.1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania. Wobec faktu nie udowodnienia przez stronę ,że zaistniałe nieprawidłowości nie wynikały z jej świadomego działania lub zaniechania brak było w ocenie organu odwoławczego podstaw do uchylenia odsetek wyrównawczych wymierzonych w decyzji organu I instancji.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej, tj.:
art. 187 § 1 i 191 poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań,
Art. 120 poprzez przyjęcie niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, iż z braku odpowiedzi od tureckich władz celnych o dokonanie weryfikacji dokumentów ma zastosowanie przepis art. 20 a rozporządzenia Rady Ministrów z 27.10.1998 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu nie preferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwami pochodzenia (Dz.U. nr 138, poz. 890) i niezastosowanie w sprawie przepisów umowy o wolnym handlu między Rzeczypospolitą Polską a republiką Turecką, sporządzonej w Ankarze 4.10.1999 r. (Dz.U. z 2000 r. nr 57,poz.680),
art. 121 i 123 poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu celnym, wbrew składanym przez stronę wnioskom, wyników postępowania karnego oraz nieuwzględnienie braku przyczynienia się skarżącej do sporządzenia dokumentów przedkładanych w postępowaniu celnym,
art. 122 poprzez niewykonanie poleceń Prezesa GUC przy ponownym rozpatrywaniu sprawy i oparcie decyzji na wątpliwym materiale weryfikacyjnym,
139 § 9 poprzez przekroczenie terminu przewidzianego na załatwienie sprawy
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] - żądając oddalenia wniesionej skargi - podniósł argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
W tym zakresie mieści się dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie Sąd uznał że, zarzuty podniesione przez skarżącą nie są zasadne.
W pierwszej kolejności należało rozważyć prawidłowość zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, tj. zastosowanie w stosunku do przywiezionych towarów stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%.
Należy podzielić stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, iż stawkę celną konwencyjną stosuje się, co do zasady, do towarów pochodzących z krajów i regionów, członków Światowej Organizacji Handlu oraz do krajów i regionów, do których stosuje się klauzulę najwyższego uprzywilejowania, pod warunkiem, że pochodzenie towarów zostało udokumentowane. Sposób dokumentowania określony został w przepisie § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. z 1997r. Nr 130, poz. 851 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, pochodzenie towarów, które zostały wymienione w Wykazie nr 3 do rozporządzenia musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. W wykazie tym znalazły się m.in. towary tekstylne, będące przedmiotem importu w niniejszej sprawie. Pochodzenie innych towarów niż wymienione w Wykazie 3 może być udokumentowane poprzez:
1) świadectwo pochodzenia,
2) fakturę, specyfikację towarów, kontrakt, świadectwo jakości lub inny dokument urzędowy, o ile w dokumentach tych jest umieszczony zapis o kraju pochodzenia towaru,
3) trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze.
Pochodzenie towarów objętych przedmiotowym dokumentem SAD było udokumentowane m. inn. świadectwem pochodzenia o nr [...]. Po przeprowadzonym postępowaniu organy celne przyjęły, że powyższe świadectwo nie jest autentyczne, zastosowały więc do przywiezionych towarów - zgodnie z przepisami ust 7 i 11 części "A" Postanowień wstępnych do Taryfy celnej (zał. do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej - Dz.U. Nr 107, poz. 1217) - stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100 %.
W drugiej kolejności należy rozważyć, czy organy celne miały w niniejszej sprawie podstawy do zakwestionowania świadectwa pochodzenia dołączonego do zgłoszenia celnego.
W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy upoważniał organy celne do zakwestionowania świadectwa pochodzenia. Faktura i świadectwo pochodzenia nr [...] załączone do niniejszego zgłoszenia celnego zostały wysłane do weryfikacji do władz celnych tureckich przy piśmie z dnia [...].02.2001 r. Tureckie władze celne nie udzieliły odpowiedzi na ten wniosek weryfikacyjny. Zgodnie z art. § 20a ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. z dnia 24 października 1997 r. z późn. zm.) "Jeżeli organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację lub udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, dokument uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru.". Tak więc - wobec nie udzielenia przez tureckie władze celne odpowiedzi pomimo upływu 10 miesięcy od daty wysłania zapytania weryfikacyjnego - organy celne prawidłowo uznały, że świadectwo pochodzenia nr [...] nie może być uznane za dokument uprawniający w świetle obowiązujących przepisów do zastosowania do towaru stawki celnej konwencyjnej.
Dodatkowo należy wyjaśnić, że pismem z dnia [...].06.2002r. władze tureckie przekazały wynik przeprowadzonej weryfikacji nr [...] z dnia [...].06.2002r. (k. 166 akt wspólnych), w wyniku której ustaliły, iż eksporter widniejący na fakturach spółki [...] - firma [...] nie zajmuje się eksportem do krajów trzecich (w tym do Polski), oraz że spółka ta nie wystawiła żadnej z 75 faktur przekazanych do weryfikacji. Władze te oświadczyły, że chodzi o fałszywe faktury wystawione przy wykorzystaniu spółki [...].
Wobec powyższego również fakturę nr [...], w której jako wystawca-eksporter figuruje firma [...] należało uznać za fałszywą.
Skarżąca zarzuca, że tureckie władze celne nie wypowiedziały się na temat świadectw pochodzenia. Niemniej jednak należy zauważyć, że w zakwestionowanym świadectwie pochodzenia w polu nr 7 powołano numer faktury, która jak wyżej wyjaśniono okazała się fałszywa. Tym samym świadectwo pochodzenia, powołujące się na fałszywą fakturę, nie mogło być uznane za potwierdzające pochodzenie towarów w nim określonych.
Nie ma racji skarżąca zarzucając organom celnym naruszenie przepisów art. 121 i art. 123§1 Ordynacji podatkowej poprzez nie włączenie do akt sprawy dokumentów z postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...]. Nie ma przy tym znaczenia, że postępowanie karne toczyło się z inicjatywy organów celnych. Zgodnie z przepisem art. 273 Kodeksu celnego, prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania celnego. Celem postępowania celnego jest ustalenie obiektywnych elementów, takich jak ilość towarów, ich wartość, pochodzenie itp., istotnych z punktu widzenia zgłoszenia celnego. Na te elementy - co do zasady - nie ma wpływu element winy, tzn. ustalenie kto i w jakim zakresie przyczynił się do podania nieprawidłowych danych. Organ celny zobowiązany jest na podstawie art. 85 § 1 Kodeksu celnego ustalić stan towaru i jego wartość na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego i w oparciu o tak ustalone elementy wymierzyć należności celne. W pojęciu stanu towaru mieści się także ustalenie pochodzenia towaru. Podnoszone przez skarżącą argumenty, że ze strony skarżącej nie stwierdzono żadnej winy w sfałszowaniu dokumentów, bardzo istotne w postępowaniu karnym, nie mają wpływu na ustalenie kwoty należności celnych. Racje ma także organ celny podnosząc w uzasadnieniu decyzji, że "ustalenia poczynione w postępowaniu karnym mogą stanowić dowód w postępowaniu celnym," ale pod tym pojęciem należy rozumieć ustalenia co do faktów a nie co do winy. Ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia o umorzeniu śledztwa prowadzonego przez organy celne przeciwko B. S. wynika, że postępowaniu tym ustalono, iż podczas zgłoszenia przedmiotowego towaru do procedury dopuszczenia do obrotu posłużono się sfałszowanymi certyfikatami jednakże (...) w świetle zgromadzonego materiału trudno przyjąć, że przedłożenie przez B. S. do procedury dopuszczenia do obrotu sfałszowanych świadectw pochodzenia towaru było wynikiem jej świadomego działania.(k.221 - 225 akt wspólnych). Także więc w postępowano karnym ustalono, że świadectwa pochodzenia załączane do zgłoszeń celnych były fałszywe.
Nie ma również racji skarżąca twierdząc, że skoro nie ponosi winy w sfałszowaniu dokumentów to nie powinna być obciążana należnościami celno - podatkowymi. Jak już powiedziano wyżej, należności celne oblicza się według stanu towaru i jego wartości celnej z dnia dokonania zgłoszenia, a dłużnikiem jest, zgodnie z przepisem art. 209 § 3 Kodeksu celnego, zgłaszający. Skarżąca korzystała przy dokonywaniu zgłoszenia celnego z usług agencji celnej, która działała jako przedstawiciel bezpośredni, tak więc zgodnie z treścią przepisu art.253 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 1 pkt 23, zgłaszającym jest skarżąca.
Nie ma także znaczenia fakt, że organy celne powołały w swojej decyzji dokumenty dotyczące weryfikacji świadectw pochodzenia nie dotyczących przedmiotowego zgłoszenia celnego. Organy celne wywiodły wadliwość świadectwa pochodzenia z dokumentów dotyczących weryfikacji faktury załączonej do przedmiotowego zgłoszenia celnego, Weryfikacja innych świadectw pochodzenia została przywołana jedynie na poparcie argumentacji, że także świadectwo pochodzenia załączone do przedmiotowego zgłoszenia celnego, na którym w polu 8 figuruje identyczna pieczęć jak w świadectwach negatywnie zweryfikowanych jest fałszywe (k.218 akt wspólnych)
Skarżąca podnosi, że przed rozpoczęciem działalności w zakresie importu zwróciła się do kierownika Urzędu Celnego z prośbą o ocenę przedkładanych dokumentów. Funkcjonariusze celni nie zgłaszali uwag do posiadanych przez skarżącą dokumentów. Także przez prawie rok bez zastrzeżeń były przyjmowane zgłoszenia celne i żaden funkcjonariusz nie zakwestionował załączonych do zgłoszeń celnych dokumentów. Utwierdzało to skarżącą w przekonaniu, że zgłoszenia są prawidłowe. Ustosunkowując się do tych zarzutów należy zauważyć, że dokumenty przedkładane do procedury dopuszczenia do obrotu nosiły znamiona dokumentów prawdziwych i funkcjonariusze przyjmujący zgłoszenia nie mieli podstaw, żeby je kwestionować. Dopiero konfrontacja tych dokumentów z dokumentami przedkładanymi na granicy dała podstawę do uruchomienia postępowania celnego. Natomiast podstawą do uznania świadectw za niewiarygodne była weryfikacja dokumentów źródłowych dokonana przez turecką administrację celną.
Nie ulega wątpliwości, że do procedury tranzytu w Urzędzie Celnym w N. zgłoszony został inny asortyment towarowy, w innej ilości i o innych cenach jednostkowych, niż do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu w Urzędzie Celnym w [...]. Faktury załączane do zgłoszeń celnych tranzytowych i w urzędzie celnym odbiorczym posiadały takie same numery i daty wystawienia. To zostało wykazane w przeprowadzonym przez organy celne postępowaniu. Postępowanie weryfikacyjne, zarówno przeprowadzone przez turecką administrację celną, jak i polskie służby celne nie doprowadziło do ustalenia, które faktury odpowiadały rzeczywistym wartościom. W związku z powyższym organy celne przyjęły do ustalenia ilości i wartości towaru faktury załączone do zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu, a więc korzystniejsze dla skarżącej. Nie zmienia to jednak faktu, że nieprawidłowości miały miejsce i że dokumenty załączane do zgłoszeń celnych w procedurze tranzytu i w procedurze dopuszczenia do obrotu nie były tożsame. Ustalenia tureckiej administracji celnej wykazały, że faktury nie były wystawiane przez firmę wskazaną na nich jako wystawca. I to ustalenie jest dla polskiej administracji celnej wiążące.
Przyjęcie przez organy celne zakwestionowanych faktur do ustalenia wartości i ilości towaru ma uzasadnienie z tego względu, że te faktury zostały zarejestrowane w dokumentacji prowadzonej w firmie [...], także cena należna za towar znalazła potwierdzenie w dokumentacji księgowej firmy. Przeprowadzone postępowanie wykazało jedynie, że faktury wystawiła nie ta firma, która figurowała jako ich wystawca, nie dało natomiast podstaw do zweryfikowania innych elementów ujętych na fakturze. Z uwagi na bardzo lakoniczne wyjaśnienia nadesłane przez turecką administrację celną, nie jest obecnie możliwe ustalenie, jakie ilości i rodzaj towarów były w rzeczywistości przedmiotem importu.
Nie jest wreszcie zasadny zarzut nie wykonania wskazań Prezesa Głównego Urzędu Ceł zawartych w decyzji z dnia [...].02.2002 r. uchylającej decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, odnośnie przeprowadzenia dodatkowego postępowania polegającego na kontroli dokumentacji księgowej firmy. Organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy odstąpił od weryfikacji wartości celnej, uznając, że zgromadzony materiał nie daje podstaw do weryfikacji zgłoszeń w tym zakresie. Żadna szczegółowa kontrola w firmie skarżącej nie mogła natomiast potwierdzić prawidłowości wystawionych za granicą świadectw pochodzenia, dlatego pod tym kątem kontrola w firmie prowadzonej przez skarżącą nie mogła być przeprowadzona. Takich ustaleń może dokonać wyłącznie administracja celna państwa, w którym świadectwa zostały wystawione
W ocenie sądu brak jest również podstaw do zakwestionowania decyzji w zakresie nałożenia na stronę obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych. Zgodnie z § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. Nr 143, poz. 958 ze zm.) organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. W ocenie Sądu rację ma organ celny wywodząc, że zaniedbanie można zarzucić temu, kto nie dochował należytej staranności przy doborze partnerów, z którymi prowadzi się działalność handlową. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...].04.2004 r. o umorzeniu postępowania karnego skarbowego transakcje sprzedaży między tureckim eksporterem a B. S. odbywały się za pośrednictwem poznanego na Stadionie X-lecia obywatela tureckiego S. R., który dokonywał zamówień po stronie tureckiej, całym transportem zajmowała się strona turecka, wraz z towarem tureccy przewoźnicy przywozili dokumenty dotyczące transakcji, strona nigdy nie kontaktowała się z tureckim eksporterem, nie zawarła umowy pośrednictwa z S. R., nie upewniła się co do jego wiarygodności, nie znała jego bliższych danych. (k.221-225 akt wspólnych).
Skarżąca nie zabezpieczyła się więc w żaden sposób przed nieuczciwym postępowaniem tureckiego kontrahenta. W ocenie Sądu, skarżąca przy organizowaniu i prowadzeniu działalności polegającej na imporcie towarów z Turcji nie dochowała należytej staranności, co mogłoby być przesłanką do uznania, że podanie nieprawidłowych danych dotyczących pochodzenia towarów, wykazanych w zgłoszeniu celnym, nie wynikało z jej zaniedbania.
Odnośnie twierdzenia strony, że przed przystąpieniem do importu towarów skontaktowała się z organami celnymi w celu ustalenia , czy posiadane przez nią dokumenty tj. kontrakt, faktura i świadectwo pochodzenia stanowią podstawę do importu towarów z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej oraz uzyskała potwierdzenie prawidłowości dokumentów, należy stwierdzić, że organy celne mogły ocenić dokumenty pod względem ogólnym, nie miały natomiast możliwości dokonania ich oceny pod kątem tego czy dokumenty te są autentyczne, tj. czy zostały wystawione przez figurującego w nich eksportera czy też zostały sfałszowane.
W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło