V SA/Wa 2351/07

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 26 września 2007 r. (data złożenia) D. K. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż w Polsce mieszka wraz z rodzicami od 2001r. Wskazał, iż nie ma paszportu, dowodu polskiego i pracy, utrzymywany jest przez rodziców (repatriantów), którzy posiadają łączny dochód w wysokości 2.000 złotych. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 18 października 2007 r. wezwano zainteresowanego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. W dniu 26 października 2007 r. skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż mieszka wraz z rodzicami u znajomych na działce, mieszkanie cyt. "nie ma żadnych warunków", za mieszkanie nie płacą. Ponadto wskazał, iż nie posiada oszczędności, nie pracuje, gdyż nie ma polskiego paszportu. Wyjaśnił, iż mama jest na emeryturze, otrzymuje 800 złotych netto i pracuje dorywczo, ojciec jest inwalidą i pracuje w agencji ochrony za kwotę 1200 złotych netto. Pomoc otrzymuje jedynie od rodziców, którzy mają dochód miesięczny w wysokości 2000 – 2500 zł. Do pisma załączył umowę o pracę ojca z dnia 19 marca 2007r., decyzję ZUS z dnia 19 czerwca 2007r. ze wskazanym świadczeniem w wysokości 812 złotych netto, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ojca z dnia 8 grudnia 2006r. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 5 listopada 2007 r. wezwano zainteresowanego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy 12 listopada 2007 r. (potwierdzenie doręczenia, k. 48 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie nie złożył on dodatkowego oświadczenia zgodnie z powyższym zarządzeniem. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF z 26 września 2007 r. i dodatkowym oświadczeniu było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie wnioskodawcy do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Skarżący wskazał jedynie, iż dochody osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym kształtują się w wysokości od 2000 do 2500 złotych. Oświadczył również, że ojciec posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a matka dodatkowo dorabia do emerytury. W związku z tym niezbędne okazało się ustalenie m.in. ile wynoszą dodatkowe dochody matki wnioskodawcy z tytułu pracy dorywczej oraz czy ojciec wnioskodawcy otrzymuje jakieś świadczenie z tytułu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności np. rentę, jeżeli tak to w jakiej wysokości; czy osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym (rodzice) posiadają oszczędności pieniężne, rachunki bankowe, lokaty, a jeśli tak to w jakiej wysokości, ewentualnie inny majątek ruchomy znacznej wartości; W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący niczego nie nadesłał. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi zainteresowany powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.