V SA/Wa 2356/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA – Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lipca 2010 r. Nr... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia: oddalić wniosek K. S. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą ... wystąpiła z wnioskiem na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, iż od momentu wszczęcia postępowań celnych i podatkowych przez organ celny sytuacja jej firmy uległa pogorszeniu, zakończenie części postępowań uniemożliwiło jej dalszą działalność i postawiło w obliczu bankructwa. W jej opinii organ celny uznał ją bezprawnie za stronę postępowania, choć nie była ona importerem spornego towaru, nie czuje się, co podkreśliła dłużnikiem wobec Skarbu Państwa. Skarżąca wskazała, że osiągane przez nią dochody nie pozwalają jej na zapłatę wpisu sądowego, co tym samym pozbawi ją obrony własnych interesów przed niezawisłym Sądem. Ponadto, jej zdaniem ważnym podkreślenia jest fakt dużej ilości sporów, które prowadzi z organami celnymi. Skarżąca wskazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania rodziny, w której jedynym żywicielem jest jej mąż, co jej zdaniem uzasadnia złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwójką dzieci (pełnoletnich), jest wraz z mężem współwłaścicielką domu o pow. ...m2, wskazała także, że nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Cała rodzina utrzymuje się z dochodów męża w wysokości ... złotych brutto. Oświadczyła, iż syn jest osobą ..., zaś córka jest dzieckiem ... wymagającym ze strony rodziców specjalnej opieki i troski. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z ... grudnia 2010 r. wezwano skarżącą do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu ... stycznia 2011 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 34 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie nie złożyła ona dodatkowego oświadczenia zgodnie z powyższym zarządzeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosi ... zł. Mając na uwadze, iż wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku o prawo pomocy nie zostało przez skarżącą wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazała ona, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. Same jedynie informacje zawarte w wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie poparte żadną dokumentacją, nie obrazują rzeczywistej oceny możliwości płatniczych skarżącej, wobec czego nie można uznać, że spełniona została przesłanka, na mocy której następuje przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie przez Sąd oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.