V SA/Wa 2357/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-29
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Marek Krawczak, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana wysokości premii zalesieniowej, dokonana na podstawie rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników, stanowi naruszenie praw nabytych i czy rozporządzenie to zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana wysokości premii zalesieniowej była zgodna z prawem. Rozporządzenie zmieniające, które wprowadziło nową stawkę premii, zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zmiana ta, choć obniżała stawkę premii zalesieniowej, wiązała się z jednoczesnym przyznaniem rolnikowi jednolitej płatności obszarowej, co w efekcie prowadziło do korzystniejszej sytuacji finansowej skarżącej. Sąd uznał, że zmiana decyzji ostatecznej była możliwa na podstawie art. 163 k.p.a. w zw. z przepisami szczególnymi zawartymi w rozporządzeniu.Stan faktyczny
Skarżąca E. G. kwestionowała decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która zmieniła wysokość przyznanej jej premii zalesieniowej. Pierwotnie premia była przyznana w wysokości 1.580,00 zł/ha, a decyzją organu I instancji została zmieniona na 1.190,00 zł/ha. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak podstaw do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej oraz naruszenie praw nabytych. Sprawa dotyczyła implementacji przepisów unijnych dotyczących płatności bezpośrednich dla rolników.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia (...) czerwca 2016 r. nr (...) w przedmiocie zmiany wysokości premii zalesieniowej: oddala skargę.
Decyzją z dnia ... kwietnia 2016 r. nr ... Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. zmienił E. G. wysokość premii zalesieniowej począwszy od 2015 roku przyznanej na mocy decyzji o przyznaniu pomocy na zalesienie z dnia ... sierpnia 2011 r. nr ... . Kwota premii zalesieniowej została ustalona w wysokości 8.151,50 zł płatna od piątego do piętnastego roku uczestnictwa w programie zalesieniowym w/g stawki w wysokości 1.190,00 zł/ha.
Po rozpatrzeniu odwołania od w/w decyzji złożonego przez E. G., Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia ... czerwca 2016 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
E. G. złożyła w roku 2010 wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie wraz z wymaganymi załącznikami do wniosku. W dniu ... sierpnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego w W. wydał decyzję nr ... w sprawie przyznania pomocy na zalesianie. W kolejnych latach Strona wnioskowała o wypłatę płatności na zalesianie, tj. premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej.
W dniu ... czerwca 2015 r. do Biura Powiatowego wpłynął kolejny wniosek w sprawie pomocy na zalesianie, tj. wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie na rok 2015, w którym wnioskowano m.in. o wypłatę pomocy na zalesianie w ramach PROW 2007-2013, dotyczącej zalesienia o powierzchni 6,85 ha położonej na działce ewidencyjnej o nr ... . Zalesiona powierzchnia została zadeklarowana do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jako grupa upraw JPO_L.
Organ podkreślił, że dla gruntów, do których przyznana została pomoc na zalesianie w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a które kwalifikują się do jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustanowiona została nowa stawka premii zalesieniowej wynosząca 1.190,00 zł/ha.
W związku z powyższym w dniu ... kwietnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał decyzję nr ... w sprawie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie w części dotyczącej premii zalesieniowej.
Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyła E. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Uznając bezzasadność wniesionego odwołania, organ II instancji w pierwszej kolejności zacytował treść § 4 ust. 1 i 2, § 8 ust. 1, 4, 7 i 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016, poz. 153, z późn. zm.) (dalej: rozporządzenie MRiRW).
Następnie podkreślił, że zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, jeżeli rolnik złożył w wymaganym terminie oświadczenie, o którym mowa w § 12 ust. 2, oraz wykonał zalesienie zgodnie z planem zalesienia i zgodnie z § 11 ust. 3, kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, przyznaje pomoc za zalesianie, w terminie 60 dni od dnia złożenia tego oświadczenia. Pomoc na zalesianie wypłaca się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o przyznaniu pomocy na zalesianie stała się ostateczna (ust. 3).
Premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa, począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia, jest wypłacana na wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie, w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek (§ 13 ust. 4).
Na podstawie § 13 ust. 6 rozporządzenia MRiRW wniosek o wypłatę składa się do kierownika biura powiatowego Agencji w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. od 15 maja – w 2015 r. ostatecznym terminem składania wniosków był dzień 15 czerwca 2015 r.
Organ wskazał, iż w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2015 r., poz. 346) w załączniku nr 4 do rozporządzenia w części I w pkt 1 w tabeli 1p. 3 wprowadzono brzmienie:
|3 |Premia zalesieniowa |zł/ha na rok |
|A |w przypadku gruntów niekwalifikujących się na podstawie art. 32 ust. 2 lit.|1 580 |
| |b ppkt II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013| |
| |do jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w | |
| |ramach systemów wsparcia bezpośredniego | |
|B |w przypadku gruntów kwalifikujących się na podstawie art. 32 ust. 2 lit. b |1 190 |
| |ppkt II rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 do| |
| |jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w | |
| |ramach systemów wsparcia bezpośredniego | |
Na podstawie § 2 w/w rozporządzenia MRiRW z dnia 10 marca 2015 r. w przypadku gdy pomoc na zalesianie gruntów rolnych w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 została przyznana do gruntów, o którym mowa w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zmienia decyzję o przyznaniu tej pomocy w części dotyczącej premii zalesieniowej przez dokonanie zmiany wysokości tej premii przysługującej od roku, w którym rolnik, któremu ta pomoc została przyznana, spełnił warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), uwzględniając odpowiednią stawkę określoną w załączniku nr 4 do rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.
Organ zauważa, iż w myśl przepisu art. 31 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. wsparcie w ramach systemu płatności podstawowej przyznaje się rolnikom po aktywacji – w formie zgłoszenia zgodnie z art. 33 ust. 1 – uprawnienia do płatności na kwalifikujący się hektar w państwie członkowskim.
Zgodnie zaś z art. 32 ust. 2 lit. b pkt II rozporządzenia nr 1307/2013 do celów niniejszego tytułu "kwalifikujący się hektar" oznacza każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych odpowiednio, w tytule III oraz IV a rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który m.in. w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Dla gruntów, do których przyznana została pomoc na zalesianie w ramach działania "Zalesienie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a które kwalifikują się na podstawie art. 32 ust. 2 lit. b ppkt II rozporządzenia nr 1307/2013, do jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustanowiona została nowa stawka premii zalesieniowej wynosząca 1.190,00 zł/ha.
Organ odwoławczy przypomniał, iż płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, który spełnił warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 308), tj. łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha lub gdy rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.
Przypomniał również, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W., w treści uzasadnienia faktycznego decyzji nr ..., zmieniającej wysokość premii zalesieniowej wskazał, iż grunty o powierzchni 6,85 ha, objęte zobowiązaniem zalesieniowym, położone na działce ewidencyjnej o nr ... (..., gm. ..., powiat ..., woj. ...), zadeklarowane we wniosku przez E. G., zostały zalesione wiosną 2011 roku i zapewniały prawo do przyznania jednolitej płatności obszarowej w 2008 r. Ponadto wnioskodawca spełnia warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Podkreślono nadto, iż w dniu ... marca 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał decyzję nr ... w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, w której przyznał jednolitą płatność obszarową do łącznej powierzchni gruntów 183,07 ha, w tym do zalesionej działki ewidencyjnej o nr ... .
Mając na uwadze powyższe, organ I instancji, na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" zmienił wysokość premii zalesieniowej obowiązującej od 2015 r. według nowej obowiązującej stawki płatności wynoszącej 1.190,00 zł/ha.
A zatem wysokość premii zalesieniowej została obliczona w następujący sposób:
6,85 ha x 1.190,00 = 8.151,50 zł
Organ zauważa, iż zmiana wysokości premii zalesieniowej od roku 2015 wynika z konieczności implementacji przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 roku ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 608, z późn. zm.). Do kwalifikującego się hektara do płatności bezpośrednich można zaliczyć m.in. grunty zalesione zgodnie z art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW), czyli zalesione w ramach PROW 2007-2013, o ile obszary te zapewniały prawo do płatności w 2008 roku w ramach jednolitej płatności obszarowej. Zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej, jednolite płatności obszarowe będą mogły być przyznawane do gruntów zalesionych, nie wcześniej niż jesienią 2008 r. w ramach PROW 2007-2013, pod warunkiem, że Państwo Członkowskie zapewni brak nadkompensacji. Wobec powyższego zaistniała konieczność dostosowania wysokości premii zalesieniowej, która jest zryczałtowaną płatnością stanowiącą rekompensatę utraconych dochodów spowodowanych przeznaczeniem gruntów rolnych na leśne. Dotyczy to gruntów, do których w 2015 r. mogą być przyznane płatności bezpośrednie. Stawka premii zalesieniowej została wyliczona z uwzględnieniem utraconej średniej płatności bezpośredniej, gdyż do 2015 roku, zgodnie z przepisami wspólnotowymi, nie można było wypłacać płatności bezpośrednich do gruntów zalesionych. W związku ze zmianą przepisów wspólnotowych w tym zakresie i umożliwieniem przyznania płatności bezpośrednich do gruntów zalesionych, do których wypłacana jest corocznie premia zalesieniowa, wynikła konieczność ustanowienia nowej stawki premii zalesieniowej dla gruntów zalesionych, do których mogą być przyznane płatności bezpośrednie.
Organ odwoławczy podkreśla, iż E. G. na mocy decyzji o nr ... z dnia ... sierpnia 2011 r. otrzymywała premię zalesieniową w wysokości 10.823,00 zł, według stawki płatności wynoszącej 1.580,00 zł/ha. Należy jednak zauważyć, iż w 2015 roku, oprócz kwoty premii zalesieniowej przyznanej na mocy zaskarżonej decyzji nr ... z dnia ... kwietnia 2016 r. wynoszącej 8.151,50 zł, do powierzchni zalesionej 6,85 ha, przyznano również jednolitą płatność obszarową decyzją nr ... z dnia ... marca 2016 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Mając na uwadze stawkę jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2015 r., która została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1619) i wynosi 453,70 zł, płatność do działki o nr ... o pow. zalesionej 6,85 ha została przyznana w wysokości 3.107,85 zł. Kwota ta została pomniejszona o współczynnik korygujący zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym, do tego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2.000 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2.000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,393041%.
Jednak, pomimo zastosowania współczynnika korygującego, łącznie do powierzchni zalesionej na działce ewidencyjnej o nr ... przyznano w roku 2015 płatność wyższą niż dotychczas.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła E. G. zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 k.p.a., § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2015 r. poz. 346), poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji administracyjnej w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nr ... z dnia ... sierpnia 2011 roku, co było działaniem nieuprawnionym z uwagi na brak podstawy prawnej wymienionej w art. 16 ust. 1 k.p.a. do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i błędne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji administracyjnej, z uwagi na brak wskazania i uzasadnienia podstawy prawnej decyzji zmieniającej ostateczną decyzję administracyjną;
3) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., przejawiające się brakiem uchylenia decyzji organu I instancji i brakiem umorzenia postępowania prowadzonego przed w/w organem, wbrew dyspozycji tego przepisu;
4) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 155 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., poprzez nieuprawnioną zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej, w wyniku bezpodstawnego uznania, iż zachodzą przesłanki do reasumpcji decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. o numerze ... z dnia ... sierpnia 2011 roku;
5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w zw. z § 2 rozporządzenia z dnia 10 marca 2015 roku poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w stosunku do Skarżącej, co było działaniem wadliwym z uwagi na brak odpowiedniego upoważnienia ustawowego przyznanego ministrowi właściwemu do wydania tegoż Rozporządzenia w zakresie stanowienia o obowiązku nałożonym na Kierowników Biur Powiatowych ARiMR dotyczącym zmiany uprzednio wydanych decyzji administracyjnych przyznających beneficjentom płatności na zalesianie w określonej wysokości (1.580,00 zł/ha/rok) i na określony czas;
6) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie wbrew obowiązującemu porządkowi prawnemu – skutkujące zmianą ostatecznej decyzji administracyjnej, na podstawie której Skarżąca uzyskała uprawnienie do otrzymywania premii zalesieniowej (w konkretnie określonej wysokości i przez określony czas), co stanowi jaskrawy wyraz braku poszanowania praw nabytych (majątkowych) E. G.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2. uchylenie decyzji organu I instancji;
3. zasądzenie kosztów postępowania;
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest zmiana decyzji przyznającej premie zalesieniowe płatne corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. W ocenie Skarżącej, brak było podstaw prawnych do zmiany tych decyzji. Stanowisko to nie jest jednak uprawnione.
Punktem wyjścia niniejszych rozważań jest analiza mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Premia zalesieniowa to jedna z form pomocy na zalesianie opisana w § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zalesieniowego, stanowiącego, że premia ta stanowi zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia. Taka też premia została przyznana Skarżącej. Zgodnie z załącznikiem nr 4 rozporządzenia część I pkt 1 Lp. 3, premia ta wyniosła 1.580,00 zł/ha na rok. W dniu 15 marca 2015 r. weszło w życie rozporządzenie zmieniające, które w § 1 pkt 4 zmieniło stawkę na kwotę 1.190,00 zł dla gruntów kwalifikujących się na podstawie art. 32 ust. 2 lit. b ppkt II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 do jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W § 2 rozporządzenia zmieniającego zawarto zapis, że w przypadku, gdy pomoc na zalesianie gruntów rolnych w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 została przyznana do gruntów, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 608, z późn. zm.), kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zmienia decyzję o przyznaniu tej pomocy w części dotyczącej premii zalesieniowej przez dokonanie zmiany wysokości tej premii przysługującej od roku, w którym rolnik, któremu ta pomoc została przyznana, spełnił warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), uwzględniając odpowiednią stawkę określoną w załączniku nr 4 do rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.
Grunty, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, to każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych, odpowiednio w tytule III oraz IV a rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
W sprawie nie jest sporne, że grunty objęte premią zalesieniową są gruntami, o których mowa w powyższym art. 32 ust. 2 lit. b ppkt II rozporządzenia nr 1307/2013 oraz że do gruntów tych przyznane zostały na 2015 r. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Oznacza to, że wypełniła się sytuacja, o której mowa w § 2 rozporządzenia zmieniającego i wobec tego stanu faktycznego Kierownik ARiMR wydał decyzję zmieniającą wysokość premii zalesieniowych przyznanych na podstawie decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie.
Sąd podkreśla, że rozporządzenie zmieniające wydane zostało na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 a pkt 2 i 3 ustawy PROW. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 stanowi, że minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności:
a) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy,
b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy,
c) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa – w przypadku działań, w ramach których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy,
d) działania i przypadki, w których następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania,
e) działania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana pomoc oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy
- mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań.
Sąd stoi na stanowisku, że rozporządzenie zmieniające miało podstawę w przepisie ustawy PROW, a minister nie przekroczył udzielonego mu upoważnienia. Delegacją dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do zmiany decyzji o przyznanej pomocy przez dokonanie zmiany wysokości premii zalesieniowej jest przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW. Użyte w tym przepisie pojęcie "szczegółowe warunki i tryb przyznawania (...) pomocy" obejmuje swoim znaczeniem stanowienie o zmianie stawki pomocy (§1 pkt 4 rozporządzenia) i czynnościach organu będących skutkami tej zmiany, czyli wydawanie decyzji zmieniających decyzje (§2 rozporządzenia). Innymi słowy, Minister upoważniony do określania szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy, mógł w rozporządzeniu zmienić stawkę pomocy oraz zawrzeć kompetencję do wydawania decyzji zmieniającej decyzję ostateczną.
Wyprowadzenie wniosku, że § 2 rozporządzenia zmieniającego wydany został w zgodzie z upoważnieniem ustawowym prowadzi do możności uznania, że jest on przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści tego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 działu II k.p.a., o ile przewidują to właśnie przepisy szczególne. Przepis art. 163 k.p.a. nie został powołany przez organ w podstawach decyzji, niemniej miał on w sprawie zastosowanie. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ust. 1 ustawy PROW, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 [tj. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005 r., str. 1, z późn. zm.) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia] do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W związku z powyższym, skoro zmiana decyzji ostatecznej nastąpiła w oparciu pośrednio o treść art. 163 k.p.a., to nie mogła nastąpić na podstawie art. 155 k.p.a., stanowiącego, że organ wyższego stopnia może zmienić decyzję ostateczną w sprawie przyznania pomocy, na mocy której strona nabyło prawo, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw. Zarzut naruszenia tego przepisu, tj. art. 155 k.p.a. jest więc bezzasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 16 § 1 k.p.a. należy wpierw przytoczyć jego treść. Stanowi on, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W przedmiotowej sprawie zmiana decyzji z dnia 4 sierpnia 2011 r. nastąpiła na podstawie art. 163 k.p.a., więc i w ramach przepisu art. 16 § 1 k.p.a. To oznacza, że zarzut naruszenia przepisu art. 16 § 1 k.p.a. pozbawiony jest podstaw.
Skarżąca podniosła również zarzut bezprawnego uszczuplania nabytego decyzjami ostatecznymi uprawnienia, polegającego na otrzymywaniu przez 15 lat premii zalesieniowej w konkretnej wysokości, a następnie zmniejszenia tych kwot.
W istocie, jak wynika z rozporządzenia zalesieniowego i rozporządzenia zmieniającego, stawka premii zalesieniowej została zmniejszona z 1.580,00 zł/ha na rok do 1.190,00 zł/ha na rok. Nie można jednak pominąć, że § 2 rozporządzenia zmieniającego stanowi o dokonaniu zmiany wysokość premii zalesieniowej wiążąc tą okoliczność z uprawnieniem do otrzymywania płatności bezpośrednich. O ile więc stawka premii zalesieniowej zmalała o 390,00 zł/ha na rok, to jednocześnie rolnik pozbawiony tej części stawki nabył prawo do jednolitej płatności obszarowej, której stawka wynosi 453,70 zł/ha, zgodnie z § 1 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 października 2015 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. (Dz.U. poz. 1619). Skarżącej przyznano tą płatność. W istocie, w wyniku zmian wprowadzonych rozporządzeniem zmieniającym przyznano jej wyższą kwotę niż tą, którą otrzymywała przed 2015 r. Jeśli zatem zmiany wprowadzone od 2015 r. są korzystniejsze finansowo dla rolnika, argumenty o pogwałceniu praw nabytych należy uznać za bezpodstawne.
Podsumowując, prawidłowa jest decyzja organu zmieniającego decyzję o przyznaniu premii zalesieniowej. Brak powołania w podstawach prawnych przepisu art. 163 k.p.a. nie wpłynął na jej prawidłowość, ponieważ właściwie wskazano w niej przepis § 2 rozporządzenia zmieniającego, będącego przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 163 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji RP, a kwestionowanie przez skarżącą rozporządzenie zmieniające wydane zostało w zgodzie z upoważnieniem wynikającym z ustawy PROW. Również argumenty skarżącej dotyczące ochrony praw nabytych okazały się nieprzekonywujące wobec konkluzji, że zmiana wysokości premii zalesieniowej wiąże się dla skarżącej z korzyściami finansowymi związanymi z jednoczesnym przyznaniem jednolitej płatności obszarowej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło