V SA/Wa 236/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Joanna Pietraś-Skobel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi B Sp. z o.o. w W na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowa zawieszenia postępowania administracyjnego - skargę oddala - Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2004 r. B Sp. z o.o. w W wystąpiła o uzyskanie opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) odnośnie wpływu rabatu udzielonego po zgłoszeniu celnym na wartość celną importowanego towaru i o zawieszenie postępowania celnego do czasu uzyskania opinii. Zdaniem importera, kwestia wpływu udzielonego po zgłoszeniu celnym rabatu (zniżki) na wartość celną towaru stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i uzasadnia zawieszenie postępowania celnego do czasu uzyskania w tej kwestii powyższej opinii. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W odmówił przeprowadzenia dowodu w postaci wystąpienia do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, działającego w ramach Światowej Organizacji Celnej z wnioskiem o wydanie opinii doradczej i odmówił zawieszenia postępowania celnego, a następnie na skutek zażalenia strony Dyrektor Izby Celnej w W postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedstawiona przez importera kwestia nie stanowi zagadnienia wstępnego, które wymagałoby rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ i nie uzasadnia zawieszenia postępowania celnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka B wniosła o uchylenie powyższych postanowień, zarzucając naruszenie: – przepisów art. 120, art. 121 §1, art. 122, art. 124, art. 201 §1 pkt 2 i art. 187 i 191, art. 210 §1 pkt 6 i §4, art. 217 §1 pkt 5 oraz art. 233 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, – przepisów art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, – postanowień art. III lit. d i g Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej, sporządzonej w Brukseli dnia 15.12.1950 r. (Dz.U. z 1978 r. Nr 11, póz. 43) oraz przepisów pkt 2 i 3 zał. II Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (Dz.U. z 1995 r. Nr 98, póz. 483 z późn. zm.). Skarżąca wyraziła pogląd, że zagadnieniem wstępnym w sprawie administracyjnej "jest przesądzenie, czy...właściwym jest korygowanie wartości transakcyjnej... (dla) ustalenia wartości celnej..., gdy po dokonaniu zgłoszenia celnego... kupujący otrzyma rabat od swojego dostawcy..." oraz że organem właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia jest Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO. Skarżąca podkreślała, że ważny do przesądzenia jest również charakter rabatu mający na celu wspomaganie importera na rynku importu przez dostawcę zagranicznego. Dodatkowo skarżąca formułuje zarzut naruszenia przepisów art. 283 i 280 Kodeksu celnego poprzez przekroczenie przez organy celne swoich kompetencji określonych w ww. przepisach. Ponadto skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, iż naczelnik Urzędu Celnego [...] w W wydał postanowienie w przedmiotowej sprawie już po wydaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 201 §l pkt 2 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 ustawy z 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.) organ celny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na omawianej podstawie uzależnione jest zatem od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: - postępowanie administracyjne (celne) jest w toku, - istnieje zagadnienie wstępne oraz - rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeśli chodzi o tę ostatnią przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone [v. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, W-wa 2003, s.430] Z zagadnieniem prejudycjalnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy celnej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji w sprawie celnej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. W doktrynie prawa administracyjnego istnieje również zgodność co do tego, że o ile "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (v. G. Łaszczyca, PiP 2002/7/63, Pojęcie zagadnienia wstępnego w Kpa). Ilustracją takiego stanowiska jest np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11.12.1996 r. (SA/Gd 2548/95, Lex nr 28957), zgodnie z którym nie jest zagadnieniem wstępnym wyrażenie przez uprawnione podmioty stanowiska w sprawie oceny klasyfikacji Systematycznego Wykazu Wyrobów (SWW) GUS. W tym wypadku nie następuje bowiem rozstrzygnięcie zagadnienia materialnoprawnego. Zdaniem skarżącej, wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenie kwoty wynikającej z długu celnego, uzależnione jest od uprzedniego wyjaśnienia (udzielenia porady) przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) w kwestii wpływu rabatu na wartość celną towaru, w sytuacji gdy rabat ten został przyznany importerowi w celu wspomagania jego działalności po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Należy przy tym zauważyć, że strona skarżąca w skardze zarzuca naruszenie postanowień art. III lit. "d" i "g" Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej, sporządzonej w Brukseli 15.12.1950 r., a także przepisu pkt 2 i 3 załącznika II do tekstu Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994, powołując w uzasadnieniu właściwość Technicznego Komitetu Światowej Organizacji Celnej. Punkty 2 i 3 Załącznika II do Porozumienia określają zadania Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej, który ma być ustanowiony "pod auspicjami" Rady Współpracy Celnej (CCC). Minister Finansów w załączniku do rozporządzenia z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830 ze zm.) w tomie I na odwrocie strony tytułowej (nie numerowanej) zamieścił krótką informację o Radzie Współpracy Celnej (CCC), opatrując ją przypisem, że organizacja ta w czerwcu 1994 r. przyjęła nieformalną, roboczą nazwę "Światowa Organizacja Celna (WCO)". W rezultacie prowadzi to do przywoływania tej samej organizacji pod różnymi nazwami. Wypowiadając się w zakresie zasadności odmowy uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie zmierzającej do wydania orzeczenia merytorycznego, należy zauważyć, iż strona skarżąca w sprawie o zawieszenie postępowania celem rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego nawiązuje ściśle do całokształtu materiału dowodowego toczącej się sprawy merytorycznej i dokonanej przez siebie oceny tego materiału. Kwestią sporną jest bowiem między innymi to, czy rabat został importerowi przyznany przed czy po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Łączące importera i eksportera umowy zawarte przed importem towarów ustalały zasady przyznawania rabatów. W ocenie organów celnych zawarcie umowy o udzielaniu zniżek przed importem towarów przesądza o wpływie postanowień tej umowy na wartość celną towarów, natomiast w ocenie skarżącej zniżki przyznawane były dopiero po odprawie i nie mogły mieć wpływu na wartość celną. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć wstępne "zagadnienie prawne", tymczasem w sprawie nie tyle chodzi o wyjaśnienie rozbieżności prawnych, co o spór co do faktu. Kwestia rzeczywistego przysługiwania stałego rabatu na sprowadzany towar importerowi, a w konsekwencji zasadność uznania, że wartość celna towaru odbiega od deklarowanej, podlegają swobodnej ocenie organu administracyjnego i mogą być kwestionowane w trybie instancyjnym lub w drodze skargi do WSA, nie zaś w drodze wcześniejszego występowania do międzynarodowych organizacji o "wydanie porady". Należy ponadto zauważyć, iż powoływane przez skarżącą postanowienia art. III lit. "d" i "g" Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej przewidują jako funkcje Rady udzielanie zaleceń w celu zapewnienia jednolitości w interpretacji i stosowaniu m.in. Konwencji w sprawie wartości celnej towarów oraz udzielanie z własnej inicjatywy lub na prośbę zainteresowanych Rządów informacji lub porad w sprawach celnych oraz udzielanie zaleceń w tym zakresie. Są to kompetencje Rady ujęte w formie zaleceń, informacji i porad i nie wynika z tych postanowień norma prawna, która ocenę takiej kwestii, jak wpływ udzielonej przez eksportera zniżki wartości (ceny) transakcyjnej towaru na wartość celną, rezerwowałaby dla Rady i wyłączała w tym zakresie właściwość krajowych organów celnych. Dotyczy to również powołanych przez skarżącą postanowień ust. 2 i 3 zał. II Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994, które określają funkcje Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, również ujęte w formie możliwości konsultowania zagadnień związanych z ustalaniem wartości celnej, dostarczania informacji i wydawania opinii doradczych w tym zakresie. Także z tych postanowień nie wynika norma prawna, która w zakresie obejmującym rozstrzygnięcie co do skutków zniżki ceny towaru w odniesieniu do jego wartości celnej wyłączałaby właściwość krajowych organów celnych i właściwym w tym przedmiocie czyniła Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Rady Współpracy Celnej (Światowej Organizacji Celnej – WCO). Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie NSA pogląd, iż w wypadku zwrócenia się organu administracji państwowej o opinię do organu zwierzchniego, nie występuje kwestia zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia zależy wydanie decyzji. Tym samym nie zachodzi możliwość zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 §l pkt 4 kpa, który to przepis odpowiada w swej treści art. 201 §l pkt 2 Ordynacji podatkowej (tak w wyroku z 17.03.1988 r., SAB/Gd 14/87 - ONSA 1988, Nr l, poz. 41). To stanowisko należy zastosować także w sytuacji, gdy uprawnionym do wydania opinii jest organ organizacji międzynarodowej. Chybiony jest zarzut skarżącej dotyczący wydani wydania przez Naczelnika Urzędu [...] w W postanowienia po wydaniu decyzji, ponieważ uchybienie to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. W konkluzji stwierdzić należy, że wpływ zniżki ceny na wartość celną towaru nie stanowił w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, rozstrzygnięcie w tym zakresie należało do krajowych organów celnych i nie zachodziła w sprawie podstawa do zawieszenia postępowania celnego. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu Dyrektor Izby Celnej w W nie naruszył przepisów art. 283 i 280 Kodeksu celnego oraz powołanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ) oddalił skargę.