V SA/Wa 2360/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-28
Skład orzekający: Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest trudna i która utrzymuje się ze środków z pomocy społecznej, zasiłków rodzinnych, świadczenia wychowawczego oraz okresowych dochodów z pracy, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Trudna sytuacja materialna, utrzymywanie się z pomocy społecznej, zasiłków, świadczenia wychowawczego oraz okresowych dochodów z pracy, a także znaczne zadłużenie, stanowią podstawę do przyznania takiego prawa, jeśli po opłaceniu niezbędnych wydatków na utrzymanie rodziny nie pozostają wolne środki na koszty sądowe.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący wraz z żoną i trójką małoletnich dzieci utrzymuje się z zasiłków rodzinnych, świadczenia "500+", okresowych dochodów z pracy oraz pomocy społecznej. Posiada niewielki majątek, ale znaczące zadłużenie. Po analizie sytuacji materialnej i wydatków niezbędnych do utrzymania rodziny, sąd uznał, że Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... czerwca 2016 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności p o s t a n a w i a: przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj.: 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J. P. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz trojgiem małoletnich dzieci. Skarżący oświadczył, iż oboje małżonkowie są osobami bezrobotnymi, zarejestrowanymi w Urzędzie Pracy. W październiku 2016 r. Skarżący pracował i uzyskał wynagrodzenie w wysokości 1.350 zł. Jako źródło dochodów Skarżący wskazał zasiłek rodzinny otrzymywany przez jego żonę w wysokości 444 zł oraz świadczenie "500 +" w łącznej wysokości 1.500 zł. Strona posiada dom o powierzchni 50 m kw., działkę rolną o powierzchni 3.026 m kw., budynek inwentarski oraz samochód osobowy o wartości około 1.500 zł. Rodzina nie zadeklarowała innego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych.
Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył opłatę za energię elektryczną (300 – 400 zł - co dwa miesiące), opłatę za wodę (30 – 50 zł - co dwa miesiące), opłatę za śmieci (40 zł - co dwa miesiące), podatek rolny (82 zł – kwartalnie), leki (200 zł), telewizję (64 zł), wydatki na szkołę (200 zł za wrzesień i październik 2016r.), opłaty komornicze (100 zł) oraz spłatę zaległych rat (410 zł). Dodał, że zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek wynosi około 80.000 zł.
Odpowiadając na wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów oraz informacji dotyczących sytuacji majątkowej Skarżący przedstawił decyzje Starosty Ł. z (...) listopada 2016 r. oraz (...) listopada 2016 r. o uznaniu za osoby bezrobotne Skarżącego i jego żony oraz o przyznaniu żonie stypendium za staż. Przedstawił również zaświadczenia G. O. P. S. w P. o otrzymywanej pomocy finansowej w formie zasiłków celowych i okresowych, świadectwo pracy stwierdzające świadczenie pracy przez żonę Skarżącego w okresie jednego miesiąca w 2016 r., zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, zaświadczenie o wynagrodzeniu otrzymanym przez Skarżącego w październiku 2016 r., zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia w roku 2014, wezwania do zapłaty należności, dokumenty potwierdzające wydatki na energię elektryczną, gospodarowanie odpadami, podatek, leki.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych do poniesienia których Skarżący byłby zobowiązany składają się wpis od zażalenia (100 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, złożone wyjaśnienia oraz dokumenty należało uznać, iż sytuacja materialna Skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z nadesłanych informacji wynika, iż rodzina Skarżącego utrzymuje się ze środków z pomocy społecznej. Z zaświadczenia GOPS w P. wynika, że w latach 2014 - 2016 rodzina Skarżącego otrzymywała zasiłki celowe, zasiłki okresowe, zasiłki rodzinne z dodatkami, stypendia szkolne dla dzieci. Rodzina otrzymuje również świadczenie wychowawcze 500 z plus na trójkę dzieci. Zarówno Skarżący jak i jego żona pracują jedynie okresowo. W chwili rozpoznawania wniosku małżonkowie posiadali status osób bezrobotnych, bez prawa do zasiłku. Skarżący jest zadłużony z tytułu kredytów i pożyczek.
Wskazane okoliczności przemawiają za uznaniem, iż po opłaceniu wydatków niezbędnych dla utrzymania pięcioosobowej rodziny Skarżącemu nie pozostają wolne środki na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło