V SA/Wa 2363/11
WyrokWSA w Warszawie2012-05-10
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Piotr Kraczowski, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej płatności bezpośrednie może zostać wydana w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji popełnił błąd przy wydawaniu pierwotnej decyzji, a skarżąca nie spełniła warunku przyznania płatności w poprzednim roku?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej płatności bezpośrednie jest zasadna, gdy pierwotna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na przyznaniu płatności mimo niespełnienia warunku wynikającego z przepisów, nawet jeśli organ pierwszej instancji popełnił błąd. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter obiektywny i nie bada argumentów słusznościowych dotyczących błędów urzędników.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Kierownik Biura ARiMR przyznał jej płatności, w tym jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową do roślin paszowych na trwałych użytkach zielonych. Dyrektor Oddziału ARiMR wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, stwierdzając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżąca nie spełniła warunku przyznania płatności uzupełniającej do trwałych użytków zielonych w roku 2006. Prezes ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i twierdząc, że błąd urzędnika nie powinien obciążać rolnika.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008. oddala skargę
Skarżąca A. Z. w dniu [...] kwietnia 2008r. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w U. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Do jednolitej płatności obszarowej wnioskodawczyni zadeklarowała 5,48 ha a do uzupełniającej płatności obszarowej do roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych zadeklarowała 5,33 ha.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w U. (dalej: Kierownik Biura) przyznał wnioskodawczyni płatności do gruntów rolnych w wysokości [...] zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł.
W dniu [...] lipca 2011r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w R. (dalej: Dyrektor Oddziału) wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Biura.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. Dyrektor Oddziału stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Nr [...] z dnia [...] lutego 2009r. w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Dyrektor Oddziału wyjaśnił, iż Kierownik Biura wydał wspomnianą decyzję z rażącym naruszeniem prawa, tj. § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. Nr 44, poz. 265, z późn. zm.), ponieważ przyznał producentowi rolnemu płatności zwierzęce pomimo niespełnienia jednego z podstawowych warunków do otrzymania przedmiotowej płatności. Zgodnie bowiem z cytowanym przepisem płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 roku rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Z dokumentów będących w posiadaniu Agencji wynika natomiast, że Kierownik Biura decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. odmówił A. Z. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 rok i nałożył sankcje. Ww. decyzja została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] października 2007r.
W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania, na skutek złożonego odwołania, Prezes ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji (art.16 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej "k.p.a.") dlatego też wymaga bezspornego ustalenia, że kwestionowana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 k.p.a. Zaznaczył, iż takie postępowanie jest postępowaniem nowym i odrębnym od zakończonego weryfikowaną decyzją. Organ odwoławczy powołał przepisy stanowiące podstawę przyznawania płatności do gruntów rolnych w roku 2008.
Prezes ARiMR podkreślił, iż podstawowym warunkiem uzyskania płatności zwierzęcej w roku 2008 było przyznanie rolnikowi na podstawie jego wniosku płatności uzupełniającej do powierzchni trwałych użytków zielonych w roku 2006. W niniejszej sprawie A. Z. w/w warunku nie spełniła i w związku z tym uzasadniało to wyeliminowanie decyzji Kierownika Biura z dnia [...] lutego 2009r. z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem Prezesa ARiMR wspomniana decyzja Kierownika Biura była dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i dlatego Dyrektor Oddziału decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. zasadnie stwierdził jej nieważność.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału zarzucając naruszenie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji w postaci rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy przyznanie płatności nastąpiło na skutek błędu Kierownika Biura. Zdaniem skarżącej omyłka urzędnika, który zaakceptował wniosek bez dostatecznej analizy przepisów prawa nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla rolnika. Postępowanie organu wydającego decyzję w takiej sytuacji sprzeczne jest z zasadą pogłębiania zaufania do władzy publicznej zawartą w art.8 K.p.a. Skarżąca powołała się także na orzecznictwo wyjaśniające pojęcie rażącego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona a jej zarzuty nie są trafne.
Dla oceny czy decyzja rażąco narusza prawo konieczne jest dokonanie analizy stanu faktycznego i zastosowanych przepisów prawa, która to analiza wprost wskazuje, że doszło do naruszenia wspomnianych przepisów w sposób, który nie pozwala na pozostawienie takiej decyzji w mocy. Naruszenie zastosowanych przepisów prawa, których brzmienie nie budzi wątpliwości, musi zatem być oczywiste. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie taka sytuacja miała miejsce.
Jest niewątpliwe, że ostateczna decyzja mocą, której odmówiono skarżącej "płatności zwierzęcych" za 2006 r. została wydana [...] października 2007r. Natomiast decyzja ostateczna na podstawie, której przyznano skarżącej płatności bezpośrednie czyli jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych czyli tzw. "płatność zwierzęcą" zapadła [...] lutego 2009 r. Podstawę prawną wydanej decyzji, co bezsprzecznie wynika z jej treści stanowił m.in. § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 r., obowiązującego od 15 marca 2008 r., z którego treści w ust. 1 wynika, że płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:
1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;
2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.
Treść wspomnianego przepisu nie pozostawia więc wątpliwości, że za 2008 r. rolnik mógł otrzymać tzw. "płatność zwierzęcą " jeśli uprzednio płatność taką otrzymał – przyznano mu za 2006 r. na podstawie wniosku złożonego w 2006 r., co powoduje, że przyznanie skarżącej płatności zwierzęcej za 2008 r. pozostawało w ewidentnej sprzeczności z tym przepisem. Powoduje to, że organ trafnie uznał, że wydanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji z [...] lutego 2009 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zaznaczyć przy tym należy, że treść rozporządzenia z 14 marca 2008 r. nie przewiduje dla sytuacji takiej jaka odnosi się do skarżącej innej podstawy przyznania kwestionowanych płatności. Brak jest zatem podstaw do uznania zarzutu skarżącej dotyczącego błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 za trafny.
Jeśli chodzi natomiast o zarzut skarżącej, że przeciw stwierdzeniu nieważności decyzji powinien przemawiać argument dotyczący błędu czy też przeoczenia urzędnika, który wydał decyzję z [...] lutego 2009 r., co nie powinno obciążać swoimi skutkami skarżącej należy zauważyć, ze zarzut ten nie może być wzięty pod rozwagę w tym postępowaniu. Wynika to z faktu, ze w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które jest postępowaniem nadzwyczajnym należy rozważyć obiektywny stan sprawy związany z naruszeniem prawa i charakterem tego naruszenia, w związku z czym brak jest podstaw do badania argumentów słusznościowych odnoszących się do postępowania zwykłego i zasad jego prowadzenia co powoduje również, że nie można uznać za trafny zarzutu odnoszącego się do zastosowania przez organ treści art. 8 K.p.a.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło