V SA/Wa 2368/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2010 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę. W dniu ... kwietnia 2008 r. J. C. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych deklarując na rok 2008 realizację pakietu: rolnictwo zrównoważone, wariant zrównoważony system gospodarowania na powierzchni ... ha oraz pakiet ochrona gleb i wód, wariant międzyplon ścierniskowy na powierzchni ... ha. Po rozpoznaniu wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu ... stycznia 2009 r. decyzję o przyznaniu producentowi rolnemu płatności rolnośrodowiskowej w wysokości ... zł. Płatność została zrealizowana na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego. Producent rolny złożył wniosek kontynuacyjny w dniu ... marca 2009 r., a następnie w dniu ... września 2009 r. wycofał go i złożył oświadczenie o rezygnacji z uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym z powodu złego stanu zdrowia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu ... grudnia 2009 r. decyzję o umorzeniu postępowania w całości. W dniu ... maja 2010 r. wysłano do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji z dnia ... stycznia 2009 r. W odpowiedzi na powyższe strona pismem z ... maja 2010 r. poinformowała organ, że sprzedała część gruntów i wycofała się z programu rolnośrodowiskowego, jednak nie zgłosiła tego faktu do organu. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie Prezes ARiMR decyzją nr ... z ... maja 2010 r. ustalił nienależnie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości ... zł. Od powyższej decyzji zainteresowany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpoznaniu powyższego wniosku - zaskarżoną decyzją Nr ... z dnia ... lipca 2010 r. wydaną w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 29 ust 4 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98 poz. 634 ze zm.) Prezes ARiMR utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. Organ ustalił, że płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych przyznane decyzją z ... stycznia 2009 r. zostały zrealizowane i przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Dalej Prezes Agencji wskazał, że pomimo podjętego pięcioletniego zobowiązania strona, jak sama podała, sprzedała część gruntów i wycofała się z programu. Organ zaznaczył, że strona składając wniosek w dniu ... kwietnia 2008 r. podpisała oświadczenie w tab. IX na stronie 8, że znane jej są zasady oraz tryb realizacji programu i że jest świadoma skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji. W odniesieniu do zarzutu braku poinformowania przez ARiMR strony Prezes wskazał, iż bez wątpienia zgodnie z art. 9 Kpa na organach ARiMR ciąży obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strono okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zasada ta jednak podlega ograniczeniu. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, zasady ogólne kpa (w tym art. 9) mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r. II GSK 51/2008). Organ podkreślił również, iż treść art. 6-9 i 11-12 kpa wskazuje, że kształtują one obowiązki organu wobec stron toczącego się postępowania administracyjnego, a nie już po jego zakończeniu. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 organ odwoławczy wskazał, ze z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynika jedynie, że strona jest chora. Organ wskazał, że możliwość odstąpienia od dochodzenia nienależnie pobranych płatności warunkowane jest przedłożeniem Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR orzeczenia lekarza orzecznika KRUS lub ZUS o długoterminowej niezdolności do wykonywania zawodu. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji drugiej instancji, zarzucając jej: a/ naruszenie art. 7-9, 11, 12, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. b/ art. 47 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.Urz. UE L 368 z 23.12.2006r.) c/ art. 31 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 września 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE L z dnia 31 stycznia 2009 r.). W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR uznał podniesione w niej zarzuty za bezzasadne i wniósł oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) dalej p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie powyższych ustaw Sąd nie dopatrzył się w sprawie takich uchybień prawa, które winny skutkować uchyleniem skarżonego rozstrzygnięcia i uznał, iż podniesione w skardze zarzuty są nieuzasadnione. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Prezesa ARiMR z dnia ... lipca 2010 r. utrzymująca w mocy uprzednio wydaną przez ten organ decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez zainteresowanego płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych uzyskanych przez producenta rolnego. Bezsporne w sprawie niniejszej jest, iż wnioskodawca składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych zobowiązał się do realizacji podjętych zobowiązań. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji z dnia ... stycznia 2009 roku i wynikało z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz w planie działalności rolnośrodowiskowej sporządzonym według obowiązującego w dacie składania wniosku rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 roku w sprawie wzoru wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz zawartości planu tego działania (Dz. U. z 2004 r. Nr 181 poz. 1878 z późn. zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 powyższego rozporządzenia płatność rolno-środowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Organ przyjmując, iż pomimo podjętego pięcioletniego zobowiązania strona sprzedała cześć gruntów i wycofała się z programu wnioskodawca ustalił zwrot płatności na podstawie § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r., zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego. W świetle obowiązujących przepisów stanowisko organu jest słuszne. Skarżący sam oświadczył w piśmie z ... maja 2010 r., że sprzedał część gruntów i wycofał się z programu. Wskazać należy, że organ prawidłowo stwierdził, iż strona składając wniosek w dniu ... kwietnia 2008 r. podpisała oświadczenie w tab. IX na stronie 8, że znane jej są zasady oraz tryb realizacji programu i że jest świadoma skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji. Wprawdzie zainteresowany złożył zaświadczenie od lekarza pierwszego kontaktu z ... maja 2010 r. dotyczące jego stanu zdrowia, jednak należy zauważyć, że nosi ono datę późniejszą od daty zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z ... maja 2010 r. Ponadto z zaświadczenia wynika jedynie, iż producent rolny cierpi na ...; można zatem uznać, że już dwa lata temu - w dacie składania wniosku o przyznanie płatności uskarżał się na tego typu dolegliwości. Jak słusznie podniósł organ w zaskarżonej decyzji, w sprawie brak zaświadczenia o stałej (trwałej) bądź długookresowej niezdolności do pracy – brak orzeczenia lekarza orzecznika KRUS lub ZUS. Ponadto regulacja rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 w art. 47 ust. 2 wymaga, by o przypadkach siły wyższej zawiadomić się na piśmie właściwy organ wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Nieuzasadnione są również zarzuty skarżącego o charakterze procesowym. Należy zaznaczyć, iż stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę do uwzględnienia skargi tylko wówczas, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powołanego przepisu uwzględnienia skargi nie mogą uzasadniać podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kpa. Zdaniem Sądu skarżona decyzja została wydana z uwzględnieniem całego materiału dowodowego, poddanego stosownej analizie i ocenie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 p.p.s.a.