V SA/Wa 2374/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia NSA Ewa Wrzesińska-Jóźków po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany; p o s t a n a w i a: - oddalić wniosek. Wyrokiem z 16 marca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] lipca 2010r. Postanowieniem z 21 kwietnia 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W dniu 7 czerwca 2011r. ustanowiony pełnomocnik z urzędu zwrócił się do Sądu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W opinii pełnomocnik z urzędu wskazał, że wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 9 kwietnia 2011r. (wyrok został doręczony 4 kwietnia 2011r. – dopisek Sądu ), zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 9 maja 2011r. W związku z tym pełnomocnik wyraził opinię, że obecnie wniesienie skargi kasacyjnej (znacznie po upływie terminu) jest niecelowe, bo nie rokuje ona pomyślnego rezultatu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat (...) otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W orzecznictwie dominujący jest pogląd, iż pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Powyższe stanowisko uzasadnione jest tym, iż w przypadku przyznania prawa pomocy to Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika, a więc środki pieniężne przeznaczone na wynagrodzenie pochodzą z budżetu Państwa, wypracowanego przez ogół obywateli. Sąd jako dysponent środków publicznych odpowiada za ich racjonalne wydatkowanie, zatem obowiązany jest ustalić, czy pomoc ta rzeczywiście została udzielona. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04 – orzeczenie dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny zasadności przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd bierze pod uwagę okoliczność, czy czynności podjęte przez pełnomocnika przyczyniły się do ochrony interesu prawnego strony, której przyznano prawo pomocy. Zatem ocenia, czy czynności były zgodne z prawem, adekwatne do danego etapu postępowania sądowoadministracyjnego oraz czy wywołały skutki prawne np. w postaci merytorycznego rozpoznania w sprawie. Należy podkreślić, iż na adwokacie jako profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek starannego działania, tak więc pomoc prawna powinna być udzielona zgodnie z wymaganiami stawianymi profesjonaliście. W niniejszej sprawie "pomoc prawna" udzielona stronie skarżącej polegała na sporządzeniu pisma z 7 czerwca 2011r. zatytułowanego "opinia". Pełnomocnik z urzędu skarżącego nie podjął żadnej próby wzruszenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2011r. bądź to poprzez wniesienie skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia bądź też jeśli uznał, że powyższy wyrok jest prawomocny np. poprzez złożenie skargi o wznowienie postępowania. Sporządzonego pisma zatytułowanego "opinia" nie można również potraktować jako opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż zdaniem Sądu opinia taka winna odnosić się merytorycznie do twierdzeń Sądu zawartych w wyroku albo dokonywać analizy braku realnej możliwości wzruszenia wyroku. Pismo z 7 czerwca 2011r. tego nie wypełnia. Na marginesie należy zauważyć, iż w aktach sądowych brak jest adnotacji o ewentualnym zapoznaniu się przez pełnomocnika z aktami sądowymi i administracyjnymi. Pomoc prawna powinna być udzielona zgodnie z wymaganiami stawianymi profesjonaliście, jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14 sierpnia 1997r., sygn. akt II CZ 88/97 (OSNC 1998/3 poz. 40), a więc winna zmierzać, w przypadku skargi kasacyjnej, do merytorycznego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny, a w przypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej do merytorycznego poparcia twierdzeń Sądu zawartych w wyroku. W przedmiotowej sprawie świadczona pomoc prawna nie spełnia tych wymagań. Warto przy tym przytoczyć, za Sądem Najwyższym, iż jeśli czynności podejmowane przez wyznaczonego adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego nie mają charakteru "pomocy prawnej" z uwagi na ich sprzeczność z zasadami profesjonalizmu, brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia w trybie art. 250 p.p.s.a. (por. postanowienia SN z 16 marca 2000 r., sygn. akt I PZ 86/99 , "Praca i Zabezpieczenie Społeczne" 2001, nr 1, s. 41 oraz z 10 grudnia 2001 r., I PKN 248/01 , OSNAP - wkł. 2002, nr 9, poz. 5). W ocenie Sądu, wszystkie te okoliczności, upoważniają do wniosku, iż czynność podjęta przez adwokata wyznaczonego z urzędu w żaden sposób nie przyczyniła się do ochrony interesu prawnego skarżącego. Działanie pełnomocnika nie może stanowić podstawy dla przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej, ponieważ nie spełniało przesłanek z art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 pkt b rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Z tych względów, na podstawie art. 250 p.p.s.a w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.