V SA/Wa 2379/11

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych na rok 2005 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J. Ś. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 7.12.2011 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha, garaż oraz oszczędności pieniężne w wysokości 11.000 zł. W rubryce 10 wniosku podał, że uzyskuje miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.918 zł pomniejszony o 479,39 zł z tytułu egzekucji administracyjnej, zaś jego żona w wysokości 2.050,58 zł z tytułu emerytury. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia omawianych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu referendarza lub sądu rozpoznającego wniosek. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskodawca nie wykazał, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż zasadność wniosku rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie skarżący będzie zobowiązany ponieść w postępowaniu (na obecnym etapie stosunkowy wpis od skargi w wysokości 100 zł, ustalonej na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia), z drugiej zaś strony jego możliwości majątkowe i finansowe. Wzięto również pod uwagę, iż wnioskodawca złożył drugą skargę, inicjując w ten sposób postępowanie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2386/11, w które również ciąży na nim stosunkowy wpis sądowy w wysokości 100 zł. Zasadniczy wpływ na przyjęcie takiego stanowiska wywarła ta okoliczność, iż wnioskodawca posiada oszczędności pieniężne, których wysokość nie pozwala na zaliczenie go do kategorii osób, które z uwagi na swoje ubóstwo zasługują na udzielenie prawa pomocy. Skoro bowiem skarżący – jak sam wskazuje – posiada środki pieniężne w kwocie 11.000 zł, które stanowią oszczędności a nie są pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), uznać należy, że ich przeznaczenie na koszty postępowania – w wysokości po 100 zł w dwóch sprawach sądowych – nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dodatkowo wskazać należy, iż wnioskodawca i jego żona posiadają stałe źródła dochodów, co powoduje, że trudno zaliczyć ich do kategorii osób żyjących w ubóstwie, dla których poniesienie omawianego wydatku byłoby niemożliwe bądź znacznie utrudnione. Z wyłuszczonych wyżej względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.