V SA/Wa 2379/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr 819/2023/HKN w przedmiocie obciążenia opłatą za czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru postanawia 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić [...] w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, wpisanego do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 30 października 2023 r. pod poz. 33884. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr 819/2023/HKN Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w m.st. Warszawie obciążył Parafię [...] opłatą w kwocie 3.547,50 zł za czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 19 kwietnia 2023 r. W decyzji zawarte zostało pouczenie, że służy od niej odwołanie do Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Po wniesieniu w dniu 11 maja 2023 r. odwołania od powyższej decyzji, organ II instancji postanowieniem z dnia 26 czerwca 2023 r. nr POS NK/0227/2023 stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 25 października 2023 r. strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr 819/2023/HKN. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie (lub zażalenie) do organu wyższego stopnia. Dopiero, gdy organ II instancji wyda decyzję (lub postanowienie) można wnieść skargę do sądu administracyjnego. Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję organu I instancji, albo gdy – już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia – wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wystąpiła ze skargą na decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr 819/2023/HKN. Należy zatem podkreślić, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w m.st. Warszawie działał w tej sprawie jako organ pierwszej instancji, stąd też od wydanej decyzji przysługiwało stronie postępowania prawo wniesienia odwołania w określonym terminie, o czym skarżąca parafia została prawidłowo pouczona. Jak wynika natomiast z przedłożonych wraz ze skargą akt postępowania, strona skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, ale uczyniła to po terminie, co skutkowało wydaniem przez Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego postanowienia z dnia 26 czerwca 2023 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. O trybie i środkach zaskarżenia powyższego postanowienia strona skarżąca również została poinformowana. W związku z tym, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 26 czerwca 2023 r. Mazowiecki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził uchybienie przez skarżącą parafię terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr 819/2023/HKN, skarżącej parafii przysługiwało prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 26 czerwca 2023 r. W niniejszej sprawie, pomimo tego, że od decyzji pierwszoinstancyjnej strona złożyła odwołanie, to w skardze jednoznacznie wskazano, że objęto nią decyzję organu I instancji, a nie rozstrzygnięcie organu II instancji z dnia 26 czerwca 2023 r., co potwierdza również fakt, że w uzasadnieniu skargi sformułowano zarzuty przeciwko decyzji z dnia 11 kwietnia 2023 r. Zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. elementem składowym skargi jest wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności. Strona skarżąca jednoznacznie wskazała, że przedmiotem jej skargi jest decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr 819/2023/HKN. Wskazanie w treści skargi zaskarżonej decyzji - wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości - jest wiążące dla sądu administracyjnego. Jak wynika ze stanowiska doktryny oraz judykatury, Sąd nie jest uprawniony do zmiany przedmiotu zaskarżenia określonego przez stronę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2022 r. o sygn. akt II GZ 284/22). W związku z powyższym uznać należy, że skarżąca uczyniła przedmiotem zaskarżenia decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji tj. decyzję z dnia 11 kwietnia 2023 r., co czyni skargę niedopuszczalną. Zgodnie natomiast z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę odrzucić, o czym orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., w punkcie 1 sentencji postanowienia. Zgodnie zaś z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.